فضيلت «تفسير البرهان» بر «نورالثقلين» در عدم تقطيع روايات است

گروه انديشه: عضو هيئت علمی جامعه‌المصطفی(ص) العالميه اظهار كرد: مولف «تفسير البرهان» روايت را به طور كامل ذكر می‌كند، اما مولف «نورالثقلين»، روايات را تقطيع می‌كند و فقط آن قسمتی از روايت را كه تفسيری و مورد نظر مولف است؛ می‌آورد.

حجت‌الاسلام و المسلمين مهدی رستم‌نزاد

حجت‌الاسلام و المسلمين مهدی رستم‌نژاد، عضو هيئت علمی جامعه‌المصطفی(ص) العالميه در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا) در بيانی به مقايسه بين دو تفسير روايی «البرهان فی تفسير القرآن» و «نورالثقلين» پرداخت.

وی در اين‌باره گفت: تفاسير «نورالثقلين» و «البرهان» هر دو در يك زمان نوشته شده‌اند، يعنی هويزی مؤلف تفسير نورالثقلين و سيدهاشم بحرانی مؤلف تفسير «البرهان فی تفسير القرآن»، هر دو در عصر تدوين تفسير روايی زندگی می‌كرده‌اند كه دوره اخباری‌گری هم هست. آن دو تفسير تشابهاتی با هم دارند، از جمله اين‌كه هر دو تفسير ديدگاهی اخباری نسبت به روايات دارند.

اين مدرس دانشگاه افزود: هر دو تفسير روايی هستند و هر دو هم تفسير روايی محض‌اند؛ اما تفاوت‌هايی كه اين دو تفسير با هم دارند، يكی اين است كه البرهان آيات را جدا كرده است و خواننده در مطالعه آن سردرگم نمی‌شود؛ اول آيه را مطرح می‌كند و بعد روايات را می‌آورد. اما تفسير نورالثقلين اصلاً عنوان و دسته‌بندی ندارد و به‌طور پيوسته روايات را در يك سوره آورده است و شما فقط می‌توانيد خود روايت را ببينيد و بعد حدس بزنيد كه مربوط به كدام آيه است.

رستم‌نژاد گفت: البرهان روايت را به طور كامل می‌آورد، اما نورالثقلين روايات را تقطيع می‌كند و فقط آن قسمتی از روايت را كه تفسيری و مورد نظر مؤلف است می‌آورد. لذا ما در جای جای تفسير نورالثقلين می‌بينيم كه مؤلف گفته است «أخذنا موضع الحاجه» يعنی همان مقدار از روايت را كه به آن احتياج داريم آورده‌ايم.

وی ادامه داد: فرق ديگر اين است كه نورالثقلين سند روايات را حذف كرده است؛ درحالی‌كه البرهان سند روايات را می‌آورد و منبع روايت را ذكر می‌كند و اسم كتابی را هم گاهی می‌آورد. اين از جمله امتيازات البرهان است.

رستم‌نژاد در پايان گفت: فرق ديگر به كثرت منابع اين دو تفسير بر می‌گردد كه البرهان نسبت به نورالثقلين از منابع بيشتری استفاده كرده است و مسئله ديگر اين است كه روايات مشابه روايات اهل‌بيت(ع) در منابع اهل سنت را هم آورده است؛ كاری كه نورالثقلين انجام نداده است.