گفتمان تمدنی قرآن منظومهای فرازمانی است
رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه با بيان اينكه گفتمان دينی اسلام يك گفتمان تمدنی است كه داعيه هدايت جامعه بشری را دارد، اظهار كرد اين مجموعه يك منظومه تمدنی است كه اختصاص به يك عصر ندارد.
گروه انديشه: رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه با بيان اينكه گفتمان دينی اسلام يك گفتمان تمدنی است كه داعيه هدايت جامعه بشری را دارد، اظهار كرد: اين مجموعه يك منظومه تمدنی است كه اختصاص به يك عصر ندارد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، همايش بينالمللی حاكميت معرفتی قرآن در هويتسازی تمدنی پنجشنبه شب، 11 مردادماه با حضور سيدمحمد حسينی، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی، آيتالله اعرافی، رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه، مهدی چمران، رئيس شورای اسلامی شهر تهران، لاله افتخاری، رئيس فراكسيون قرآن، عترت و نماز مجلس شورای اسلامی، حجتالاسلام حميد محمدی، معاون قرآن و عترت وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی و تنی چند از شخصيتها و نخبگان علمی و پژوهشی كشورهای جهان اسلام در حاشيه بيستويكمين نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم برگزار شد.
آيتالله اعرافی، رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه در اين همايش، با بيان اينكه همه پيامهای آسمانی و اديان الهی تمدنساز نبودهاند، اظهار كرد: برخی از اديان و پيامهای آسمانی از هويت و صبغه تمدنی برخوردار هستند، اسلام نيز با توجه به تكيه بر پيام ملكوتی قرآن از ظرفيت و گفتمان تمدنی برخوردار است كه در عصری اين ظرفيت را در صحنه عمل به نمايش گذاشت.
وی با اشاره به ويژگیهای تمدنسازی قرآن اظهار كرد: اسلام از يك گفتمان فراگير، جامع و تمدنی برخوردار است كه پايههای اين گفتمان در قرآن پايهريزی شده و در متن احاديث شرح پيدا كرده و در سيره عملی پيامبر اسلام(ص) تحقق يافته است.
20 ويژگی گفتمان تمدنساز قرآن
آيتالله اعرافی در ادامه به 20 ويژگی گفتمان تمدنساز قرآن اشاره كرد و گفت: با در كنار قرار گرفتن اين منظومه، گفتمانی شكل میگيرد كه در تمام عصرها ظرفيت عملياتیشدن دارد و همچون انقلاب اسلامی كه در عصر كنونی بر اساس اين گفتمان شكل گرفت، میتواند قابل تحقق باشد.
شمول متن و تعاليم قرآن؛ اولين ويژگی گفتمان تمدنساز قرآن
وی شمول متن و تعاليم قرآن را اولين ويژگی گفتمان تمدنساز قرآن عنوان كرد و افزود: پيام قرآن و اسلام فراساحتی است؛ البته برخی اديان و پيامهای آسمانی هستند كه به يك ساحت و يا چند ساحت زندگی انسان را مورد توجه قرار میدهند اما اسلام همه ساحات زندگی مادی و معنوی انسان را فرا میگيرد.
رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه ادامه داد: دومين ويژگی گفتمان قرآن، نظاممندی و انسجام آن است؛ اين مجموعه تعاليم نظاموارهای است و يك پيكره منسجم برگرفته از يك انديشه ارائه میكند؛ هرچند قرآن كريم در طول 23 سال نازل شده است اما همه اين آيات و معارف ذيل يك چتر و نظام انديشهای و گفتمانی تمدنی واحد قرار میگيرد.
وی همچنين به ژرفا و عمق گفتمان و انديشه قرآن اشاره كرد و گفت: انديشه و گفتمان قرآن همانطور كه شمول دارد، از يك عمق و ژرفا نيز برخودار است.
عقلانيت و ابتلای بر تفكرات فلسفی و مبانی نظری ديگر ويژگی گفتمان تمدنساز قرآن بود كه آيتالله اعرافی در مورد آن گفت: انديشه قرآن با اينكه راهگشای علم تجربی است اما به تمام مضامين انديشه در مبانی فلسفه استوار است.
هماهنگی با فطرت انسانی و كششهای وجودی انسان ديگر ويژگی گفتمان قرآنی
وی افزود: هماهنگی با فطرت انسانی و كششهای وجودی انسان از ديگر ويژگیهای اين گفتمان است؛ اينكه پيام آسمانی به همه نيازهای انسان به صورت منسجم و در چارچوب معين پاسخ دهد لازمه انديشه تمدنی است كه با فطرت و كششهای درونی انسان سازگار باشد.
رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه انعطافپذيری و آسانی را از ديگر ويژگیهای گفتمان قرآن عنوان كرد و گفت: پيام ساير اديان گذشته گاه با دشواریها و سختیهايی همراه بود كه دين مبين اسلام آنها را كنار گذاشت؛ از سوی ديگر در مسائل اجتهادی انعطافی دارد كه باعث پاسخگويی به نياز انسانها در شرايط مختلف میشود.
فرازمانی، فرامكانی، فرانژادی، فرازبانی و فرافرهنگی ويژگیهای ديگری است كه آيتالله اعرافی به عنوان ويژگیهای گفتمان تمدنی قرآن مطرح كرد و گفت: از همان آيات اوليه قرآن كريم میتوان مشاهده كرد كه اين كتاب آسمانی بر فراز زمان، مكان، نژاد، زبان و فرهنگ حركت خواهد كرد؛ هرگز متن قرآن اسير زمان و مكان و زبان و نژاد نشد و اگر چنين بود، نمیتوانست گفتمان تمدنی داشته باشد.
دوازدهمين ويژگی گفتمان تمدنی قرآن گره خوردن مصالح فرد و جامعه است
به گفته رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه، دوازدهمين ويژگی گفتمان تمدنی قرآن گره خوردن مصالح فرد و جامعه است.
رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه اين موضوع را به عنوان يكی از پارادوكسهای ظريف و حساس ذهن بشری عنوان كرد و افزود: اساس مديريت انسان فرديت و تأمين مصالح اوست، اما در اين گفتمان بايد به مصالح جامعه نيز توجه داشته باشد؛ يك تمدن بايد بتواند به اين پارادوكس پاسخ مناسبی ارائه دهد كه گفتمان قرآن توانسته آن را حل كند.
وی همچنين خاطرنشان كرد: پيوند زندگی عادی و عبادی انسانها از ديگر ويژگیهای اين گفتمان است؛ عبادت به دو دسته تقسيم میشود كه اولين آن عبادت خاص و همان عبادات دينی افراد است كه غفه مطرح شده است؛ عبادت عان نيز همان فعاليتهای عادی انسان است كه با داشتن قصدی آسمانی میتوان آن را به عبادت تبديل كرد.
آيتالله اعرافی در ادامه اظهار كرد: برقراری ارتباط بين دنيا و آخرت از ديگر ويژگیهای اين گفتمان است؛ مسائل دنيوی و مادی تقابل وجود دارد و اهداف مادی با اهداف معنوی ناسازگار است، اما گفتمان تمدنساز قرآن توانسته اين دو را گره بزند.
وی همچنين گفت: نگاه يكدست و يكپارچه به مسلمانان و همچنين به جامعه بشری ويژگی پانزدهم اين گفتمان است؛ قرآن كريم پيوند برادری ميان مسلمانان و مؤمنان ايجاد كرده و در وهله بعد نگاهی به تمام بشريت دارد.
پيوند حقالله با حقالناس از ديگر ويژگیهای گفتمان تمدنساز قرآن كريم
رئيس جامعة المصطفی(ص) العالميه با بيان اينكه پيوند حقالله با حقالناس از ديگر ويژگیهای گفتمان تمدنساز قرآن كريم است، خاطرنشان كرد: در نگاه قرآن حقالناس صبغه حقاللهی میيابد.
شمول نظامات حقوقی و اخلاق اسلام؛ نکته مورد توجه در گفتمان تمدنساز قرآن
وی در ادامه افزود: شمول نظامات حقوقی و اخلاق اسلام نكته ديگری است در گفتمان تمدنساز قرآن مورد توجه است؛ فقه و اخلاق ما از يك مجموعه نظامات منسجمی برخوردار است كه ظرفيت غنی آنها زمينه را برای ايجاد گفتمان تمدنساز فراهم میكند.
نگاه مثبت قرآن به انديشهورزی در حوزه طبيعت، پيوند نسلهای تاريخ بشری و رسالت و مسئوليت انسانها ويژگی ديگر اين گفتمان است كه آيتالله اعرافی در مورد آن گفت: قرآن تأكيد دارد كه گذشته و آينده انسان با يكديگر گره خورده است و انسان ضمن توجه به گذشته بايد نگاهی به آينده داشته باشند.
رئيس جامعةالمصطفی(ص) العالميه در ادامه تصريح كرد: گفتمان دينی اسلام يك گفتمان تمدنی است كه داعيه هدايت جامعه بشری را دارد؛ اين گفتمان در متن آيات و مفاهيم قرآن نهان و نهفته است، اين مجموعه يك منظومه تمدنی است كه اختصاص به يك عصر ندارد.
وی خاطرنشان كرد: اسلام فرامرزی است و در عين حالی كه میتواند تمدنهای مختلف توليد كند، میتواند تمدن شمولی نيز داشته باشد كه همواره در عصرهای مختلف قابل تطبيق باشد.
نامگذاری آخرین جمعه ماه مبارك رمضان به عنوان روز قدس از نمادهای گفتمان تمدنی
اعرافی با تأكيد بر اينكه امروز جامعه بشری نيازمند گفتمان توحيد و تمدن ناب اسلامی است، اظهار كرد: نامگذاری آخرين جمعه ماه مبارك رمضان به عنوان روز قدس نيز از نمادهای گفتمان تمدنی است.
وی با بيان اينكه گفتمان انقلاب اسلامی گفتمان نابی است كه از متن قرآن الهام گرفته شده است، گفت: جهان اسلام میتواند با توجه به استعدادها و ظرفيتهای انسانی و طبيعی خود، به تمدن نوين اسلامی دست پيدا كند.
لازم به ذكر است، همايش بينالمللی حاكميت معرفتی قرآن در هويتسازی تمدنی به همت جامعة المصطفی(ص) العالميه، معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخش قرآن و فرهنگ ملل مسلمان بيستويكمين نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم برگزار شد.
