تربيت استادان متخصص در زمينه قرآن و استشراق/ ايجاد رشته دكتری «قرآن و مستشرقان»

گروه حوزه‎های علميه: حجت‌الاسلام زمانی بر لزوم شناسايی تحقيقات مستشرقان در زمينه علوم اسلامی به‌ويژه قرآن تاكيد كرد و گفت: رشته قرآن و مستشرقان در همين راستا ايجاد شده و استادان متخصص در اين رشته تربيت خواهند شد.

حجت‎الاسلام والمسلمين محمدحسن زمانی، معاون بين‌الملل حوزه علميه در گفت‎وگو با خبرگزاری بين‎المللی قرآن(ايكنا) در رابطه با پيشينه تحقيقات علمی حوزه در عرصه استشراق و قرآن گفت: شايد تا دو دهه قبل در حوزه‎های علميه ايران درس رسمی به نام استشراق وجود نداشت و در دانشگاه‎ها هم درسی به اين نام نبود تا اينكه حدود 15 سال پيش كه برای نوشتن رساله دكتری به دنبال موضوعی بودم كه دردی را از دردهای دينی و فرهنگی كشور دوا كند، به دنبال موضوعی در اين باره گشتم و پس از كند و كاو به اهميت اين بحث پی بردم.

وی افزود: هنوز از پايان‌نامه دكتری خود دفاع نكرده بودم كه تدريس درس مستشرقان و قرآن را در حوزه پيشنهاد كردم و اين درس ابتدا در بدنه جامعةالمصطفی(ص) كليد خورد و مجتمع عالی امام خمينی(ره) اولين درس را در اين حوزه اجرا كرد.

معاون بين‎الملل حوزه، يادآور شد: پس از آن نيز مركز تخصصی تفسير حوزه با درك اهميت اين موضوع، دو واحد درسی در اين حوزه تعريف و به تصويب رساند؛ بعد از آن در موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) و دانشگاه معارف و حوزه علميه خواهران و دانشگاه فردوسی مشهد نيز اين درس آغاز شد.

وی گفت: گام بعدی كه حوزه در اين رابطه برداشت آن بود كه احساس شد مستشرقان نه‌تنها حجم عظيمی از پژوهش‎های قرآنی را انجام داده‎ بلكه در احاديث نيز كارهای فراوانی انجام داده‌اند كه متاسفانه داوری‎های اشتباهی نيز در بين آنها به چشم می‎خورد؛ لذا اين بحث در وجه حديثی نيز تعريف و تصويب شد.

تدریس رشته مهدویت و استشراق در حوزه

اين استاد حوزه بيان كرد: گام بعدی، پرداختن به مباحث اهل‌بيت(ع) و مستشرقان بود كه آنان در اين زمينه نيز كارهای فراوانی انجام داده‎اند؛ در همين زمينه در گروه تاريخ مدرسه عالی امام خمينی(ره) و در مركز مهدويت حوزه واحدی با عنوان مهدويت و استشراق تدريس می‎شود كه البته پيشنهاد می‎‏شود مديران رشته‎های علوم دينی و اسلامی در حوزه و ديگر حوزه‎های علميه و رشته‎های علوم دينی در دانشكده‎ها و دانشگاه‎ها در هر رشته‎ای كه هستند حداقل دو واحد درسی برای بررسی ديدگاه‎ها و پژوهش‎های مستشرقان قرار دهند.

وی گفت: مستشرقان درباره عقايد و كلام اسلامی نيز كتبی را تاليف و اسلوب و روش‌های جديدی را نيز ارايه كرده‎اند كه بايد بررسی شود؛ همچنين كارهايی نيز راجع به فلسفه اسلامی انجام داده‌اند كه بايد واحدهايی چون عرفان، فلسفه و استشراق در حوزه و دانشگاه برای بررسی اين موضوع تدريس شود.

زمانی يادآور شد: گام سومی كه در اين موضوع در حوزه برداشته شد، تدوين و نشر مجله «مستشرقان و قرآن» بود كه اين كار با عنوان «قرآن‌پژوهی خاورشناسان» در مركز تحقيقات المهدی(عج) توسط حجت‎الاسلام والمسلمين رضايی اصفهانی و همكارانشان انجام شد و تا كنون بيش از 10 شماره از آن منتشر شده همچنين «مجله قرآن و علم» از سوی ايشان و همكارانشان انتشار يافته است.

معاون بين‎الملل حوزه‎های علميه گفت: تاكنون ده‎‌ها پايان‌نامه درباره استشراق در مراكز حوزوی و دانشگاهی خلق شده كه با همين عنوان قرآن و استشراق بوده است؛ هم اكنون تعداد زيادی پايان‎نامه دكتری در اين حوزه تصويب شده كه مصداقی از توليد علم مورد تاكيد رهبر انقلاب است.

وی اظهار كرد: طراحی رشته «قرآن و مستشرقان» در مقطع دكتری كه برای اولين بار در دنيای اسلام و نظام‎های آموزشی طراحی شده است مراحل اوليه خود را گذرانده و به تصويب اوليه در جامعة‎المصطفی(ص) نيز رسيده و اين رشته با چهار گرايش برای مطالعه طلاب و محققان در نظر گرفته شده است.

متخصصان قرآن و استشراق تربیت می شوند

زمانی يادآور شد: مرحله و گام ديگری كه حوزه در اين رابطه برداشته است، مرحله تربيت اساتيد متخصص در مباحث قرآن و مستشرقان بوده است كه در ابتدا دچار فقدان استاد بوديم كه به مروز زمان اساتيدی كه توانايی كار در اين حوزه داشتند شناسايی شدند و افزايش تحقيقات آنان به مرور به توانايی بيشتر آنان و همچنين تربيت محققان توانمند در اين عرصه انجاميد.

وی گفت: گام بعدی در اين حوزه برگزاری همايش «مستشرقان و تشيع» بود كه توسط جامعة‎المصطفی(ص) در چهارسال پيش انجام شد و محصول آن مقالات متعددی بود كه در چهارجلد منتشر شد.

عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) اظهار كرد: گام بعدی در اين عرصه نيز برگزاری همايش بين‎المللی مستشرقان و قرآن است كه با مجوز نهاد رياست جمهوری و وزارت علوم و با محوريت حوزه و جامعه‎المصطفی(ص) صورت گرفت كه به نوبه خود نقش مهمی در ايجاد فضای مطالعاتی جديد در اين عرصه داشت.

ادامه دارد...