معاون بينالملل حوزههای علميه بر لزوم ارتباط نزديك قرآنپژوهان حوزوی با مستشرقان و تعامل علمی برای از بين بردن شبهات آنان تاكيد كرد.
گروه حوزههای علميه: معاون بينالملل حوزههای علميه بر لزوم ارتباط نزديك قرآنپژوهان حوزوی با مستشرقان و تعامل علمی برای از بين بردن شبهات آنان تاكيد كرد.
حجتالاسلام والمسلمين محمدحسن زمانی، معاون بينالملل حوزههای علميه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) با ذكر اين مطلب كه برگزاری همايشهای بينالمللی نقش مهمی در شناسايی ظرفيتهای پاسخگويی به مستشرقان و مطالعات اين حوزه دارد گفت: ما اعتقاد داريم كه اسلام دينی جهانی است و بايد معارف اسلام و مكتب اهلبيت(ع) و فرهنگ ناب و حياتبخش اسلام را به همه جهانيان عرضه كند و اين رسالت بينالمللی ايجاب میكند كه حوزويان بدانند در دنيا حدود 5/5 ميليارد غير مسلمان وجود دارد كه بايد بررسی كنيم آيا آنها شناختی از از قرآن و آموزههای آن و معارف اسلامی دارند؟.
وی افزود: رساندن و تبليغ بينالمللی اسلام مشروط به اين است كه ديدگاههای مستشرقان را بفهميم و بدانيم در چه نقاطی دچار شبهه هستند و ما بر اساس آنها عمل كنيم و اگر اين مقدمه انجام شود، راه برای تبليغ بينالمللی اسلام باز خواهد شد.
عضو هيئت علمی جامعه المصطفی(ص) العالميه، اظهار كرد: هدف دومی كه در اين رابطه وجود دارد، دفاع از حريم قرآن و اسلام در برابر اتهامات و شبهاتی است كه مخالفان اين حريم ايجاد كردهاند كه بسيار وسيع نيز هست؛ هم اكنون شاهد مقالاتی هستيم كه غيرمسلمانان عليه اسلام نوشتهاند كه از باب نمونه میتوان به كتاب مذاهب التفسير الاسلامی گلدزيهر يهودی مجارستانی اشاره كرد.
وی گفت: او در اين كتاب با روشهای ويژه خود بنياد تفاسير بزرگان به ويژه شيعه را میزند و اين قبيل كارها فراوان است و اينها نشانگر يك كار عظيم است كه عليه اسلام انجام میگيرد و حوزويان ما كه مرزبان دفاع از حريم فرهنگی دين ما و اسلام و قرآن ما هستند، بايد سپری برگيرند و با نوشتن كتابها و پاسخ به شبهات از اسلام دفاع كنند و برای دفاع از اسلام كه يك جهاد دفاعی است، نياز به اذن امام هم ندارد و فرقی بين زن مرد هم ندارد و اين خود يك جهاد فرهنگی است.
دفاع فرهنگی در دوره کنونی ضروری است
زمانی يادآور شد: بنابراين شايد بتوانيم بگوييم كه تمام قرآنپژوهان حوزوی و تمام عالمان دينی ما در هر رشته دينی كه كار میكنند يكی از واجبات آنها دفاع فرهنگی از حريم اسلام دربرابر آرای وسيع مستشرقان و شبهات و اتهامات آنهاست.
وی با بيان اينكه اگر چه در زبان فارسی كتابهای كمتری پيرامون نقد استشراق به چاپ رسيده اما در زبان عربی حدود300 كتاب را مشاهده كردهام گفت: يكی ديگر از اهداف برگزاری همايشهای استشراقی بهرهگيری مثبت از دستاوردهای درست مستشرقان و اسلامشناسان و قرآنپژوهان غير مسلمانان است؛ يعنی اينطور نيست كه هرچه آنها گفتهاند باطل باشد.
زمانی تصريح كرد:بعضی از مستشرقان انصافا نگاه عالمانهای به زيبايیهای قرآن داشته و به نكات جالبی از قرآن و دين ما پیبردهاند كه ما در نگاه درون دينی خود به آن توجه نكردهايم؛ نمونه بارز آن نيز كتاب رابطه انسان با خدا تاليف ايزوتسو است كه وی يك قرآنپژوه و اسلامشناس غير مسلمان و اهل ژاپن است اما به دستاوردهای زيبايی از قرآن رسيده كه برای ما قابل بهرهبرداری است و همچنين آقای ونسينگ كه يك مستشرق هلندی است امام كارهای حديثپژوهی خوبی انجام داده كه يكی از آنها جمعآوری احاديث نبوی است كه اين كار برای ما قابل بهرهبرداری است.
وی افزود: در اين زمينه گوستاو فلوگل نير در حوزه قرآن كارهای بسيار جالبی انجام داده كه امروزه بسياری از قرآنپژوهان از كتاب او استفاده میكنند و در حوزههای علميه هم اين كتاب شناخته شده است؛ پس میتوانيم عنوان كنيم كه انگيزه برخی از آنها كاملا علمی بوده كما اينكه ممكن است نقدهايی هم به آرای آنها وارد باشد.
لزوم شناسایی مستشرقان و ارتباط با آنان
معاون بينالملل حوزههای علميه اظهار كرد: يكی از نهادهايی كه در اين رابطه وظيفه دارد، جامعهالمصطفی(ص) است و بايد اولا مستشرقان معاصر را در كشورهای متعدد دنيا شناسايی كند، فايده اين كار اين است كه حوزويان ما مستقيما با اين قرآنپژوهان آشنا میشوند و حرفهايشان را از زبان آنان مستقيما میشوند و اطلاعات آنها جامعتر و پختهتر و مستندتر خواهد شد و دليل ديگر اين است كه اين قرآنپژوهان غير مسلمان چه بسا برداشتهای غلطی از آيات قرآن و تاريخچه آن داشته باشند و پاسخ صحيح آن را از حوزه علميه قم بشوند و اشتباه آنها رفع شود.
وی افزود: بنابراين نبايد هزينهها مانع اين كار شود؛ برفرض اگر برای آوردن يك مستشرق دوميليون هم هزينه شود، هزينهای به شمار نمیرود و اگر در اين همايش، در برخی از ديدگاههای يك متسشرق تحولی ايجاد شود، بسيار ارزشمند خواهد بود.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) يادآور شد: اما اينكه چه كشورهايی در اولويت دعوت قرار گيرند بايد به كارهايی كه در اين حوزه انجام شده است نگريست؛ مثلا كشور هلند در مقام اول قرار دارد زيرا چند دايرهالمعارف توسط انتشارات بريل منتشر شده است كه يكی از دايرهالمعارفهای آنان به 12جلد رسيده و ديگری دايرهالمعارف قرآن است كه 6 جلد آن به چاپ رسيده است؛ دايرهالمعارف اوليورليمن هم ديگر دايرهالمعارفی است كه در اين حوزه منتشر شده است.
آلمان یکی از کشورهای پیشرو در حوزه قرانپژوهی
وی افزود: علاوه بر اين، كشورهای ديگری هم از جمله آلمان در اين عرصه فعال هستند و كارهای زيادی در اين عرصه به انجام رساندهاند از جمله آقای نولدكه كه اهل هامبورگ آلمان است و خيابانی نيز به نام وی در هامبورگ نامگذاری شده است و اخيرا هم تفسير 12جلدی از قرآن كريم به زبان آلمانی به چاپ رسانده كه تا كنون 40هزار نسخه از آن به فروش رسيده است كه اگر اين گزارش صحيح باشد نشانه حجم عظيم قرآنپژوهی مستشرقان است كه بسيار شگفتانگيز است و نكته جالب اينكه هنوز اين كتب به زبانهای انگليسی، عربی و فارسی ترجمه نشده است.
زمانی اظهار كرد: كشور ديگری كه در اين زمينه در اولويت است، كشور انگلستان است كه به عنوان چهار راه فرهنگی دنيای غرب است و همه انديشهها را در آنجا میتوان يافت و به ويژه دو دانشگاه آكسفورد و كمبريج نقش زيادی در عرصه استشراق با سابقه600 ساله در مسئله زبان عربی و قرآن و اسلامشناسی دارند.
وی گفت: كشور بعدی در اين زمينه هند و بعد از آن كشور كانادا است كه ما مستشرقانی در آنجا داريم كه بايد دعوت شوند؛ در لبنان هم مستشرقان زيادی داريم؛ يعنی مسيحيانی كه چون در كشور اسلامی زندگی كردهاند و زبانشان عربی بوده امكان كار قرآنی اسلامی بيشتری برايشان فراهم شده است.