پیامبر اسلام(ص) حلقه اتصال مکاتب الهی است

حجت‌الاسلام والمسلمین حسن‌رضا رضایی، مدیر گروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، با اشاره به شخصیت پیامبر مکرم اسلام(ص) گفت:‌ آیات قرآنی فراوانی درباره پیامبر(ص) نازل شده است.

وی افزود: در این آیات پیامبر اسلام(ص) رحمت برای عالمیان، خاتم پیامبران، اشرف مخلوقات و... نامیده شده است لذا نشان می‌دهد که پیامبر ما آخرین پیامبر الهی است و بعد از ایشان نبوت به خاتمه رسید پس ایشان حلقه اتصال میان بشریت هستند.

حجت‌الاسلام رضایی، پیامبر مکرم اسلام(ص) را حلقه  اتصال میان تمام مکاتب و مذاهب الهی دانست و گفت: اگر بشر به این نقطه برسد که دست به دامن پیامبر(ص) زند، قطعاً هیچ اختلافی دامن‌گیر بشریت نمی‌شود که  این مطلب را می‌توان از آیات، روایات و هم رفتار و منش پیامبر مکرم اسلام(ص) به‌خوبی فهمید.

در زمان پیامبر(ص)،‌ همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان وجود داشت

مدیر گروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: برای مثال زمانی‌که پیامبر(ص) ظهور کردند مردم دارای ادیان و مذاهب مختلف از قبیل یهودی، مسیحی، بت‌پرست و ... بودند لذا جنگ و خونریزی، تعصب‌های قومی و قبیله‌ای و مذهبی فراوانی وجود داشت اما بعد از ظهور پیامبر(ص) و با گرویدن به دین مبین اسلام، اتحاد ‌میان اقوام مختلف برقرار شد و همزیستی مسالمت‌آمیزی صورت گرفت.

وی گفت: حتی آیه‌های قرآن کریم و احادیث پیامبر(ص) نشان می‌دهد یهودیانی که در مدینه زندگی می‌کردند خانه، مال و ناموس آن‌ها محفوظ بوده و در پناه اسلام زندگی مسالمت‌آمیزی با مسلمانان داشتند.

حجت‌‌الاسلام رضایی با تصریح اینکه قرآن کریم کاری به ادیان مختلف ندارد، به آیه 70 سوره اسراء «... کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ...؛ ...  ما فرزندان آدم را گرامى داشتیم...» گفت: خداوند در این آیه نفرمود فقط مسلمانان بلکه تأکید فرمود که به تمامی انسان‌ها کرامت عطا کرده است.

این استاد حوزه و دانشگاه عنوان کرد: حتی آیه داریم که اگر کسی، فردی را بدون حق بکشد، مانند این است که تمام بشریت را کشته است لذا اگر در جامعه اسلامی حتماً مسئله اهمیت و ارزش تمامی انسان‌ها مطرح است.

وی با اشاره به آیه 13 سوره حجرات «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ؛ اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفریدیم و شما را ملت ملت و قبیله قبیله گردانیدیم تا با یکدیگر شناسایى متقابل حاصل کنید در حقیقت ارجمندترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست بى‏تردید خداوند داناى آگاه است»، گفت: خداوند در این آیه فلسفه مؤنث و مذکر بودن را برای شناخت انسان‌ها از یکدیگر مطرح  کرده است و به‌دنبال آن می‌فرماید بهترین شما با تقواترین شماست و برای انسان‌ها احترام قائل است.

حجت‌الاسلام رضایی ابراز کرد: پیامبر مکرم اسلام(ص) در حکومت خود برای تمام اقوام احترام قائل بود لذا مشاهده می‌کنیم که بهترین همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان مختلف الهی اعم از یهودی و مسیحی در زمان حکومت پیامبر(ص) وجود داشته است.

پیامبر(ص) از اسباب نزاع و جنگ پرهیز می‌کرد

مدیر گروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه مسئله‌ای که پیامبر(ص) بر روی آن تأکید می‌کردند، تحریم اسباب نزاع و جنگ بوده است، گفت: پیامبر(ص) درصد این بود که صلح و امنیت میان دولت‌ها و ملت‌ها برقرار کند و همیشه تلاش می‌کرد که مردم را به‌سوی تمدن اسلامی و انسانی سوق دهد و مردم به سمت فطرت خود حرکت کنند لذا به‌دنبال برقراری صلح بودند.

وی خاطرنشان کرد: چنانچه در تاریخ مشاهده می‌کنیم در زمان پیامبر(ص) دو طایفه که صد سال با هم جنگ داشتند پیامبر(ص) میان آن‌ها مسئله برادری و صلح را مطرح کردند و دیگر جنگ بین این دو قبیله رخ نداد.

ایستادگی در مقابل ظلم؛ وجه مشترک تمامی ادیان

حجت‌الاسلام رضایی تأکید کرد:‌ آنچه پیامبر اسلام(ص) به تمام اقوام، مذاهب و ادیان مختلف القا کردند، مبارزه با زیاده‌خواهی و استبداد بوده است؛ پیامبر(ص) نفرموده که مسلمان، مسیحی یا یهودی بلکه فرمودند دارای هر دین و مسلکی هستند در مقابل زیاده‌خواهان و مستکبران بایستید و این فرهنگ قرآنی و پیامبر است که در مقابل ظلم و استباداد و زیاده‌خواهی ایستادگی کرد لذا می‌بینیم یکی از وجه  مشترک تمام ادیان و مذاهب ایستادگی در مقابل ظلم و زیاده‌خواهی است.

مدیر گروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم گفت:‌ مسئله دیگری که پیامبر مکرم اسلام(ص) به‌شدت بر روی آن تأکید می‌کردند، وفای به عهد بود چنانچه در آیه 25 سوره رعد می‌خوانیم « وَالَّذِینَ یَنقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِن بَعْدِ مِیثَاقِهِ وَیَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ وَیُفْسِدُونَ فِی الأَرْضِ أُوْلَئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ؛ و کسانى که پیمان خدا را پس از بستن آن مى‌‏شکنند و آنچه را خدا به پیوستن آن فرمان داده مى‏گسلند و در زمین فساد مى‏کنند بر ایشان لعنت است و بد فرجامى آن سراى ایشان راست» لذا پیامبر مکرم اسلام(ص) نیز تأکید می‌فرماید که کسی حق ندارد پیمان و عهد را از بین ببرد.

اعتماد دولت‌ها و ملت‌ها به یکدیگر، در وفای به عهد است

وی، اعتماد دولت‌ها و ملت‌ها به یکدیگر را در وفای به عهد دانست و گفت: پیامبر(ص) و امام علی(ع) در حکومت خود همزیستی مسالمات‌آمیزی با سایر ملت‌ها و ادیان داشتند که یک علت آن وفای به عهد بود، مگر اینکه طرف مقابل نقض پیمان می‌کرد.

حجت‌الاسلام رضایی خاطرنشان کرد: مسئله دیگری که در زندگی پیامبر(ص) مشاهده می‌کنیم، پرهیز از جدال‌های مسموم دینی بود که اکنون متأسفانه در کشورهای مختلف مسلمان‌نشین چون عراق، سوریه، افغانستان و... شاهد چنین جدال‌هایی هستیم در حالی‌که جدال‌های مذهبی باید دارای قواعد علمی و اخلاقی باشد و میان علما مطرح شود نه میان عامه مردم؛ خود این جدال‌ها موجب جنگ و نفرت است همان‌طور که خداوند نیز در قرآن تأکید می‌فرماید که جدال شما جدال احسن و دارای قواعد و قانون باشد.

مدیر گروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم تصریح کرد:‌ مسئله بعدی که پیامبر(ص) رعایت می‌کردند، احترام به ادیان دیگر بوده است؛ آن حضرت فحش و ناسزا به ادیان دیگر نمی‌دادند لذا می‌بینیم که یکی از کارهای پیامبر(ص) احترام به بزرگان ادیان دیگر بوده است که خود موجب همزیستی مسالمات‌آمیز بود.

وی با تصریح اینکه پیامبر(ص) از عواطف و احساسات استفاده می‌کردند، گفت: این امر موجب شد که مردم به طرف اسلام آیند یا حداقل ظلمی بر علیه مسلمانان انجام ندهند‌.

حجت‌الاسلام رضایی با اشاره به آیه 46 سوره عنکبوت «وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْکِتَابِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ...؛ و با اهل کتاب جز به [شیوه‏اى] که بهتر است مجادله مکنید...»، گفت: در این آیه خداوند تأکید می‌فرماید که مجادله‌ با ادیان دیگر نکنید و اگر می‌خواهید مجادله‌ای شود علما در مقابل علما و در یک فضای علمی و نه در یک فضای بازاری و عامه پسند صورت گیرد.

لزوم توجه به مشترکات و پرهیز از اختلاف میان ادیان الهی

این استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه گفت‌وگوی مسالمت‌آمیز با ادیان در قرآن کریم تأکید شده است،‌ گفت: اگر تمام ادیان و مذاهب به مشترکات یکدیگر توجه داشته باشند، قطعاً مشاهده می‌کنیم که هیچ درگیری رخ نمی‌دهد لذا باید مشترکات را پررنگ و اختلافات را کم‌رنگ کرد، همان کاری پیامبر(ص) انجام می‌داد.

وی خاطرنشان کرد:‌ چنانچه می‌بینیم خداوند برای تأکید به این امر نیز در قرآن کریم نام حضرت عیسی(ع) و حضرت مریم(س) آورده، حتی سوره‌ای به نام آن حضرت نازل کرده است بنابراین باید به این مشترکات تأکید و از تمسخر یکدیگر پرهیز کرد.

حجت‌الاسلام رضایی با تأکید بر اینکه امروزه اگر کلام و روش پیامبر(ص) در جامعه اسلامی پیاده شود، قطعاً یک زندگی مسالمت‌آمیز در جهان کنونی شاهد هستیم، گفت: در این صورت است که مسئله کینه‌ها و کدورت‌ها از بین می‌رود.  

رهبر دینی باید زمان‌شناس باشد

مدیر گروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود با تصریح اینکه امام حسن مجتبی(ع) زمان‌شناس بودند، گفت: یک عالم و رهبر دینی باید در مسئله حکومت، زمان‌شناس باشد و زمان خود را به‌خوبی بررسی کرده و اقدامات مناسب را انجام دهد.

وی افزود: در زمان حکومت 5 ساله امام علی(ع)، 3 الی 4 جنگ رخ داد و مردم دیگر از جنگ خسته شده بود، لذا امام حسن مجتبی(ع) بعد از پدر بزرگوار خود، زمان خود را شناخت که اگر جنگ رخ دهد مشکلاتی برای دین و بزرگان آن به‌وجود می‌آید به همین امام حسن مجتبی(ع) تفسیر قرآن، حدیث و پرورش احکام دینی را مطرح کرد.

حجت‌الاسلام رضایی با بیان اینکه امام حسن مجتبی(ع) مکان‌شناس نیز بودند، گفت:‌ ویژگی دیگر آن امام همام، مخاطب‌شناسی بود که در این زمینه بسیار قوی بودند و وقتی مشاهده کردند که مخاطبان او مردم ضعف‌العقیده هستند و خود را به پول معاویه می‌فروشند، تصمیم گرفتند که صلح کنند و جنگ را شروع نکنند و مردم را برای ده سال آینده آماده کنند.

این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد:‌ امام حسن برای اینکه بتواند نسلی را برای آینده پرورش دهد که قرآن را بهتر بفهمد، صلح کرد لذا مشاهده می‌بینیم که اگرچه حاکم نبودند اما حاکم دل‌ها بودند و گرچه حکومت ظاهری در دست نداشتند اما حکومت قرآن را داشتند و مرجع دینی زمان خود بودند.

وی ابراز کرد: امام حسن مجتبی(ع) برای جذب دل‌ها، علاوه بر تقوا، کریم نیز بودند و در روایت‌های ما از دو نفر میان اهل بیت(ع) به این نام یاد می‌شود یکی امام حسن مجتبی(ع) و دیگری حضرت معصومه(س) است و آن امام همام چندین بار مال و اموال خود را به فقرا اهدا کرد.

باید 14 معصوم را یک نفر محسوب کنیم

حجت‌الاسلام رضایی تأکید کرد: باید 14 معصوم را یک فرد محسوب کنیم یعنی این‌ها یک نفر هستند که 250 سال عمر کردند و این یک نفر در زمانی با توجه به مقتضیات زمان صلح و در زمانی جنگ می‌کند که در زمان امام حسن(ع) صلح می‌کند.

مدیرگروه قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: هم‌اکنون نیز در برابر مذاکره با غرب، رهبر معظم ایران در زمانی بحث مقاومت را مطرح کردند و امروزه بحث نرمش قهرمانانه؛ یعنی یک رهبر دینی باید با توجه به مقتضیات زمان خویش تصمیم گیرد که چه راهبردی را در پیش گیرد.