جامعنگری؛ گام نخست بررسی تحقق اهداف بعثت
گروه اندیشه: قائم مقام مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به میزان تحقق اهداف بعثت پیامبر(ص) گفت: گام نخست در این بررسی جامعنگری است؛ لذا اگر نگاه جامع و کلان داشته باشیم مشاهده میکنیم که بعثت در هدف خود موفق بوده است.
آیتالله محمود رجبی، قائم مقام مؤسسه پژوهشی و آموزشی امام خمینی(ره) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، در پاسخ به اینکه آیا اهداف بعثت پیامبر(ص) محقق شده است؟ گفت: همیشه در قضاوت در مورد مکتبها، حتی انسانها و برنامهها دو جنبه را میتوانیم مورد توجه قرار دهیم.
وی اضافه کرد: نخست جامعنگری است یعنی انسان نباید فقط به مسائل جزئی نگاه کند بلکه کلاننگر هم باشد و اینکه نباید فقط جنبههای منفی را ببیند بلکه مثبتها را نیز در نظر بگیرد، لذا اگر نگاه جامع و کلان داشته باشیم، مشاهده میکنیم که بعثت در هدف خود موفق بوده و اهداف آن محقق شده است در صورتی که ترسیمی از دورانی که پیامبر(ص) بوده و مسیری که طی شده را داشته باشیم.
آیتالله رجبی عنوان کرد: این فضائل اخلاقی که در جوامع دیگر مشاهده میشود که حتی متدین به دین الهی نیستند، سئوالی که طرح میشود این است که چه شده این جوامعی که خدا را قبول ندارند اما یک سلسله فضائل انسانی در آنها رعایت میشود؟ مرحوم علامه طباطبایی میفرماید تحلیل درست این است که انبیای الهی آمدهاند، تعالیم اخلاقی و الهی را نشر دادهاند و چون سازگار با فطرت بوده، انسانها آن را پذیرفتهاند اما به مرور نام انبیا از جامعه برچیده شده و حتی نام خدا کنار رفته است اما این فضایلی که آوردهاند به دلیل اینکه با فطرت انسانها سازگار بوده، حفظ شده است.
تمام فضائل اخلاقی جوامع بشری مرهون بعثت انبیاست
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تأکید کرد: تمام فضائلی که امروزه در جوامع بشری مشاهده میشود، مرهون بعثت انبیاست بنابراین انبیا در مرحله رساندن پیام بسیار موفق بودهاند.
وی با اشاره به اینکه امام خمینی(ره) فرمود انقلابمان را صادر خواهیم کرد، گفت: پیام انقلاب ما برای کسانی که بخواهند مسیر درست طی کنند صادر شده است و چقدر انسانهایی هستند که این کار را کردهاند.
آیتالله رجبی اظهار کرد: بهطور کلی اگر با جامعیت نگاه کنیم، در کل انبیا و پیامبر مکرم اسلام(ص) در تحقق اهداف بعثت بسیار موفق بودهاند البته تا نقطه کامل و اوج آن هنوز فاصله زیاد داریم.
دبیر علمی همایش بینالمللی «اندیشههای علامه طباطبایی در تفسیرالمیزان» عنوان کرد: انسان اگر انسان باشد و به دنیای عناصر خود فکر کند هیچکدام از فضائل انسانی معنا ندارد که در این جامعه باشد و اگر منافع اقدامات، دنیایی است و این دنیا با مرگ تمام میشود، هیچ منطق عقلانی نمیگوید که از منافع خود دست بردارد و گذشت، انفاق و ایثار کند، بنابراین اقدامات انبیا و از جمله پیامبر(ص) به خصوص دورانی که بعثت رخ داده را لحاظ کنیم، اگر آن جامعه با همان شکل پیش میرفت، اکنون کجا بود و الان کجاست؟
لزوم توجه به سطوح و ابعاد اهداف انبیا
وی نکته دوم جهت تحقق اهداف بعثت را توجه به سطوح و ابعاد اهداف انبیا دانست و گفت: سطوح و ابعاد اهداف ابنیا ممکن است که در سطحی محقق و در سطح دیگر هنوز محقق نشده باشد.
آیتالله رجبی با تأکید بر اینکه باید در این آسیبشناسی تحقق اهداف انبیا، یک کار جامع صورت گیرد، گفت: یکی از نکاتی که قرآن بر روی آن فراوان تأکید میکند و نقطه اساسی حرکت به سوی تحقق اهداف انبیاست، ولایت است؛ اگر جامعه اسلامی نتوانست آن مسیر را ادامه دهد، به دلیل جدایی از ولایت بود.
قائم مقام مؤسسه امام خمینی(ره) اضافه کرد: اگر میخواهیم هدف پیامبر(ص) معنا شود یکی از محورهای اساسی و جدی مسئله ولایت و رهبری است.
وی با اشاره به آیه آخر سوره فتح « مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ...؛ محمد [ص] پیامبر خداست...» اظهار کرد: خداوند در این آیه تمام توصیفهایی که برای معنویت، شکوفایی و روابط بینالمللی جامعه اسلامی ترسیم میکند بر محور معقول است و بیان میفرماید کسانی که با این پیامبرند یعنی حول این محور حرکت میکنند.
آیتالله رجبی اضافه کرد: بعد از پیامبر(ص) این محور دچار مشکل شد و اگر این محور ولایت ادامه پیدا میکرد مطمئناً اهداف پیامبر(ص) بسیار متعالیتر در جامعه بشری محقق میشد.
ولایت، محوریترین مسئله تحقق اهداف بعثت است
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تأکید کرد: جهت بررسی تحقق اهداف بعثت اولاً نیاز به آسیبشناسی این مسئله داریم و دوم راهکارهایی است که برای آن مطرح میشود و محوریترین مسئله آن، مسئله ولایت است.
وی خاطرنشان کرد: اینکه دشمنان این نظام از آغاز انقلاب و همواره تا امروز یکی از محورهای جدی سرمایهگذاری خود را بر روی سست کردن بنیان ولایت فقیه و شخص ولی فقیه چه در زمان امام خمینی(ره) و چه در این زمان علیه مقام معظم رهبری دارند به همین دلیل است و ما وظیفه داریم که بر روی این محور آنچه در توان داریم به کار گیریم تا به یاری خدا جامعه در سایه ولایت این اهداف را محقق کند.
