تکریم مساجد مفهوم بسیار وسیعتری نسبت به غبارروبی دارد
گروه اندیشه: معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس با تأکید بر اینکه تکریم مساجد مفهوم بسیار وسیعیتری نسبت به غبارروبی دارد، گفت: تکریم یعنی کاری کنیم که کرامت، جایگاه و وجاهت مسجد حفظ شود.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالرضا خوشنویس، معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، در پاسخ به این سؤال که در شرایط امروزی راهکارهای رونقبخشی به مساجد چیست؟ گفت: برای اینکه جاذبه مساجد زیاد شود باید اقدامات ظاهری و محتوایی انجام دهیم.
وی افزود: اقدامات ظاهری مساجد این است که ظاهر مسجد باید جاذبهدار باشد مثلاً مسجدی که با فرسودگی و یک چهره مخروب بهعنوان پرستشگاه خود را نشان میدهد، وقتی جوانی وارد این فضای مخروب و دلگیر میشود طبیعتاً این محیط را پس میزند لذا فیزیک، معماری و وضعیت ظاهری مساجد بسیار مهم است.
حجتالاسلام خوشنویس اضافه کرد: زمانی که جوانی در مسجد به سجده میرود اما از بوی بد فرشها نمیتواند سجده خود را ادامه دهد، چگونه میتوان از او توقع داشت که همیشه برای عبادت به این مسجد مراجعه کند؟ شاید یکی از عوامل گریز از مسجد همین است لذا امکانات اولیه و فیزیک مسجد بسیار مهم است.
تشکلات مردم نهاد مهمترین بخش رونقبخشی به مساجد است
مدیر اجرایی ستاد زکات فارس، تشکلات مسجد نهاد را مهمتر از بقیه موارد دانست و گفت: امام جماعت مدیر طبیعی مسجد است و تشکلات بعدی حول محور او هستند؛ تشکلاتی مانند پایگاههای مقاومت، هیئت امنا و کانونهای مساجد تشکلهای مسجدنهاد با محوریت امام جماعت هستند.
وی اضافه کرد: اگر محور و آن مدار که امام جماعت باشد و تشکلهایی که گرد این مدار میچرخند، مغناطیس فرهنگی و قدرت ربایش نداشته باشند، طبیعتاً دافعه آنها بیشتر از جاذبه آنها خواهد شد.
حجتالاسلام خوشنویس افزود: گاهی اوقات شکل نماز مانند طولانی بودن آن ایجاد دافعه میکند همچنین برنامههای متعددی که در مسجد برگزار میشود به عنوان مثال امام جماعت نماز خود را در طی 10 دقیقه تمام میکند اما کار تعقیبخوان و اذانگو حدود نیم ساعت طول میکشد، دافعه ایجاد میکند.
وقتی فروع نیایش بیشتر از اصول آن طول میکشد، دافعه ایجاد میکند
معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس تأکید کرد: وقتی فروع نیایش بیشتر از اصول آن طول میکشد و یا اینکه خود نماز طولانیتر میشود، این اطاله و طولانی شدن و زمانبری باعث خستگی نمازگزار به ویژه جوانان میشود.
وی برخورد خادم مسجد و نمازگزاران را از دیگر جاذبههای ظاهری مساجد دانست و به جاذبههای محتوای مساجد اشاره کرد و گفت: بیشترین تمرکز جاذبههای محتوایی مساجد بر روی امام جماعت است یعنی امام جماعت کاپیتان کشتی مسجد است و به آن جهتدهی میدهد؛ وقتی امام جماعت کاپیتان خوبی نیست محتویات مسجد دچار خلل میشود، به عنوان مثال پیامهایی که در سخنرانی این امام جماعت منتقل میشود اگر نو، مستدل، به روز و مورد نیاز نباشد یعنی نیازسنجی در آن صورت نگرفته باشد ایجاد دافعه میکند.
حجتالاسلام خوشنویس اضافه کرد: زمانی که جوان مجبور است تا سخنرانی میان دو نماز امام جماعت را گوش دهد که این سخنرانی او مورد نیازش نیست و جاذبه و همراه با زمان نیست طبیعتاً نماز دوم را خوانده و برای همیشه دیگر به آن مسجد نمیآید.
لزوم داشتن محتوای مناسب در برنامههای تشکلات مسجد نهاد
این مقام مسئول افزود: همین محتوا را میتوانیم در کارهای هئیت امنا نیز درنظر بگیریم؛ داشتن و یا نداشتن محتوا در برنامههای کانونهای فرهنگی و پایگاههای مقاومت مساجد باعث جاذبه و دافعه مساجد میشوند.
وی خاطرنشان کرد: سلیقه امام جماعت بهعنوان نقطه مرکزی مساجد و توجه و مهندسی تشکلهای مردم نهاد باعث خواهد شد رویش حداکثری و ریزش حداقلی جهت حضور در مساجد صورت گیرد.
حجتالاسلام خوشنویس اظهار کرد: امروزه آسیبی که متأسفانه فراگیر است و اختصاص به ما ندارد این است که غالباً برنامهها جذب دارد اما پایش در آن ضعیف است؛ اگر در اجرای یک برنامه جذب و پایش با هم یکی شد، برنامه موفقی خواهد شد به عنوان مثال در آغاز راهاندازی کانون فرهنگی در یک مسجد، قریب 150 نفر از جوانان حضور یافته و ثبت نام میکنند اما وقتی که دو سه بار در این کانون حضور یافتند و مشاهده کردند که جاذبه در آن کانون کم است، این تعداد ریزش پیدا میکند یعنی کانون فرهنگی موفق شده جذب کند اما نتوانسته است برنامه خود را پایش کند لذا پایش از جذب شدهها، اهرمهایی دارد که از جمله اهرمها، گسترش مغناطیسهای فرهنگی است.
معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس در بخش دیگری از سخنان خود به ایام دهه غبارروبی و تکریم مساجد اشاره کرد و گفت: طرح تکریم مساجد سابقاً در ظرفیت زمانی دهه سوم شعبان تحت عنوان دهه غبارروبی مساجد از آن یاد میشد که هدف اصلی آن تنظیف مسجد برای ماه رمضان است و مأموریت این موضوع به عهده سازمان تبلیغات اسلامی است.
تکریم مساجد یک کار کیفی است
وی با تأکید بر اینکه تکریم مفهوم بسیار وسیعیتری نسبت به غبارروبی است، گفت: تکریم یعنی کاری کنیم که کرامت، جایگاه و وجاهت مسجد حفظ شود لذا وقتی ما از غبارروبی یعنی غبارگیری و تنظیف ظاهری یک گام بلندتری برداشته و به سوی تکریم مساجد میرویم معنایش این است که ما از یک کار کمی به یک کار کیفی روی میآوریم.
حجتالاسلام خوشنویس خاطرنشان کرد: وقتی مسجد بخواهد به صورت کیفی به ویژه برای ماه رمضان آماده شود، باید کارهایی انجام دهیم که از جمله کارها این است که مردم را در یک کریدور و راهرو معنوی در آغاز کار قرار دهیم پس بنابراین از غبارروبی بالاتر رفتیم و در این ده روز موظف هستیم که در آستانه ماه رمضان کاری کنیم تا مؤمنان برای ورود به ماه رمضان آماده شوند.
وی ادامه داد: این امر را از مسجد آغاز میکنیم یعنی هرچه معنویت مسجد بیشتر شد اندرز و نصیحت، برگزاری دعاها و جلسات قرآن و بازگویی فضیلتهای توبه بیشتر گفته شد مردم آمادگی بیشتری برای ورود به ماه رمضان پیدا میکنند.
مدیر اجرایی ستاد زکات فارس با اشاره به آیاتی از قرآن کریم، مساجد را ملک خدا دانست و گفت: وقتی مساجد به عنوان مملوک خدا مورد تکریم قرار داده میشوند یک مکان مقدس و یک زمان مقدس به نام رمضان نیز با هم مرتبط میشوند و زمانی که این دو حلقه با هم مرتبط شوند، زنجیرهای پولادین برای ارتباط با خدا و گریز از ابلیس و شیطان درست میشود.
وی اضافه کرد: با این توضیحات به این نتیجه میرسیم که تکریم مفهومی بالاتر از غبارروبی است و ما میخواهیم در این دهه کاری کنیم که جایگاه اصلی مسجد برای مخاطبان ما جا افتد و طبیعتاً جایگاه اصلی مسجد چون ملک خداست در آنجا ستایش و عبادت خدا باید نقطه مرکزی باشد یعنی مسجد با معنویت است.
حجتالاسلام خوشنویس عنوان کرد: اینکه مسجد باید مرکز فرهنگی، محل صلح و آشتی و ملاقات مؤمنان باشد درست است اما تمرکز اصلی مسجد بر روی عبادت و گسترش معنویت است و در این ده روز غلظت معنویت و حجم پرستش الهی و توجه به خدا بیشتر خواهد شد.
