ضرورت بازخوانی اندیشههای امام راحل(ره) درباره جایگاه زن
گروه اجتماعی: در دورهای که منادیان آزادی و حمایت از حقوق زن، با تعبیر نادرست از واژه «آزادی»، آزادی حقیقی زنان و ارزشهای والای انسانی آنها را نادیده انگاشته و آنها را به بندگی هویها و هوسهای خود گرفتهاند، بازخوانی اندیشه رهبر کبیر انقلاب حضرت امام خمینی(ره) درباره جایگاه زن، ضروری است.
محمد قنبری، فرمانده انتظامی استان لرستان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، افزود: جامعه ایرانی درطول چند دهه اخیر، شاهد تغییراتی قابل توجه وشگرف درعرصههای مختلف بوده است، در گذشتههای دور، هریک ازاین تغییرات، در دورههای تاریخی طولانی و برخی از آنها نیز، با سپری شدن تجربههای یک نسل رخ داده، اما طی دوران اخیر، تغییرات اجتماعی، بهصورتی پی درپی و بسیارسریع اتفاق افتادهاند.
وی ادامه داد: ازسوی دیگر، جهان معاصر نیزصحنه تغییرات سریع، مداوم وسرسام آوری است که آن را ازتمام دورههای گذشته زندگی اجتماعی بشرمتمایزمیکند. پیامدها وآثارجامعه ارتباطی جدید مبتنی بر فناوریهای نوشونده ، به قدری زندگی اجتماعی را تحتتاثیر قرار دادهاند که سرعت آنها، به کارگیری تدابیرجدید، روشهای نوین و بازنگری در بسیاری از شیوهها وپیش فرضهای حیات اجتماعی را ضروی ساخته است.
قنبری بیان کرد: در شرایط جدید، بقاء انسان منوط به پذیرش تغییرات وشتاب آن، به عنوان یک پدیده اجتماعی جدید و واقعی درزندگی انسانها، تلاش برای شناخت وتبیین ماهیت، چگونگی و چرایی آن، کوشش متفکرانه وعالمانه برای برنامهریزی ومدیریت این تغییرات درحوزه های مختلف اجتماعی است.
فرمانده انتظامی استان لرستان با بیان اینکه تخطی ازهنجارهای اجتماعی و فرهنگی درامور وشیوه زندگی، تبعات خاص وعواقب مخصوص به خود را به همراه دارد، تصریح کرد: این عوارض وتبعات، گاه چنان عمیق وتاثیرگذارهستند که بسیاری از فرایندهای اجتماعی ر انیز تحت تاثیر قرار می دهند که ازجمله این امور میتوان به مقوله پوشش درجامعه اشاره کرد.استفاده ازاشکال غیر متعارف وغیرعادی پوشش درجامعه، پدید آورنده معضلات و مسایلی خواهد شد که هزینه های اجتماعی قابل توجهی را بهدنبال خواهد داشت.
بدحجابی بیشترین اثر منفی فرهنگی را بر رفتار و فرهنگ عمومی جامعه دارد
محمد قنبری ادامه داد: براساس تحقیقات انجام شده، عدم رعایت حجاب، بیشترین اثرمنفی را بررفتار وفرهنگ عمومی، به خصوص جوانان ونوجوانان داشته ونقش مستقیمی درافزایش آسیبها، جرایم وآشفتگیهایی نظیرمزاحمتهای خیابانی و فساد اخلاقی داشته به طوری که این مزاحمتها واذیت وآزارها به حدی امنیت ذهنی وعینی بانوان عزیز را به مخاطره انداخته که با واکنشهای متفاوتی از سوی آنان مواجه گشته است.
وی خاطرنشان کرد: ترویج مدهای ماهوارهای مغایربا فرهنگ بومی و هنجارشکن، به علاوه وجود زمینههای روانشناختی عدهای خاص برای پذیرش آنها، منجربه حضور افرادی درجامعه با لباس و پوشش نمایش گرایانه متضاد با شئون شهروندی، عرف اجتماعی و فرهنگ وباور دینی گردیده است.
تبیین جامعه شناختی پدیده بدحجابی
قنبری عنوان کرد: یکی از رویکردهای مطرح در زمینه تبیین انحرافات اجتماعی، رویکرد گزینش عاقلانه است، طبق یکی از نگاههای جدید در این رویکرد، رابطه منحرفانه و کجروانه به منزله بازار انحراف و جرم است که مشتمل بر تقاضا و عرضه میباشد. بر طبق برداشتهای جدید، فرد منحرف در بخش تقاضا قرار دارد و فرد بزهدیده به هیچوجه در این جریان، منفعل و بیتأثیر نیست بلکه با قرار گرفتن در بخش عرضه، فعالانه در شکلگیری عمل منحرفانه شرکت میکند.
فرمانده انتظامی لرستان با بیان اینکه موضوع بدحجابی در جامعه ما از اموری است که ذهن بسیاری را در جامعه از جمله خانوادهها و نهادهای آموزشی را به خود مشغول کرده، تصریح کرد: تلقی بدحجابی بهعنوان امری نابهنجار و نامطلوب نشانگر این است که ذهنیت فرهنگی و دینی ما برای بدحجابی آثار و تبعات نامطلوبی قائل است و به تعبیر دیگر، آنرا علت برخی پدیدههای نامطلوب دیگر در جامعه میانگارد.
محمد قنبری در رابطه با معنی شناسی بدحجابی، اظهار کرد:
همان گونه که از ترکیب لفظی این مفهوم برمی آید، برای تعریف بدحجابی بهتر است، در ابتدا حجاب و حدود آن مشخص گردد و از آنجا که هدف دستیابی به اصطلاح شرعی این مفهوم است، باید دید که حجاب علاوه بر معنای لغوی، در شرع اسلام چه معنایی دارد. از نظر لغوی حجاب به معنای پوشیدن، پرده و حاجب به کار رفته و در هیچ موردی اصالتاً به معنای نوع، سبک پوشیدن و نوع سبک لباسی که پوشیده میشود، اطلاق نشده است.
وی ادامه داد: در اصطلاح فقهی نیز برای رساندن معنای پوشش زنان، از لغت حجاب استفاده نشده و نمیشود، بلکه از لغت «سَتر» که بهطور دقیق، در معنای پوشش و پوشاندن است، استفاده میشود.
در مورد میزان و مقدار پوشش بدن که در شرع اسلام برای زنان واجب شمرده شده است، با نگاهی به رسالههای عملیه مراجع تقلید میتوان دریافت که حجاب صحیح و واجب برای زنان، پوشانیدن تمام بدن به جز قرص صورت و دو دست (از مچ دست به پایین) است.
وی اضافه کرد: اما این تعریف فقهی تعریف حداقلی است به سخن دیگر، برطبق رویکرد عالمان ژرفاندیش دینی، با تأمل دقیق در منابع آموزههای دینی، میتوان از جنبههای فردی این حکم فراتر رفت و به ابعاد اجتماعی این رفتار متوجه گردید. همانگونه که استاد شهید مرتضی مطهری میگوید: «پوشش و حجاب زن در اسلام این است که زن در معاشرت خود با مردان بدن خود را بپوشاند و به جلوهگری وخودنمایی نپردازد» بنابراین، مقصود از حجاب اسلامی، آن نوع پوششی است که نخست حدود شرعی پوشش در آن رعایت شده باشد و با خودنمایی و جلب نظر نامحرمان همراه نباشد.
فرمانده انتظامی لرستان اذعان کرد: حجاب امری نیست که صرفاً به موضوع پوشش مرتبط باشد، بلکه امری رفتاری نیز هست.با روشن شدن مفهوم حجاب، تصور جامعتری از بدحجابی در ذهن مان شکل میگیرد. بدحجاب فقط کسی نیست که حد واجب حجاب شرعی را رعایت نمی کند؛ ممکن است کسی این حدود را کاملاً رعایت کند ولی در عین حال وضع ظاهرش، نوع رفتارش با مردان، نوع سخن گفتنش، نوع راه رفتنش، حتی نوع نگاهش به افراد و اطرافش و در یک کلام، نوع رفتار ارتباطی او در اجتماع به گونه ای باشد که «زبان دار»باشد، یعنی با زبان بیزبانی توجه نامحرمان را به خود جلب نماید.
محمد قنبری اظهار کرد: تذکر این نکته لازم است که ویژگی خودنمایی و به تعبیری، زباندار بودن رفتار و پوشش، ربطی به آگاهی و قصد فاعل رفتار یا پوشش ندارد و ممکن است این جلب نظر غیرآگاهانه و غیرعمدی باشد.
زن از دیدگاه مکاتب غربی و اسلام
وی عنوان کرد: با نگاهی موشکافانه در نظریات مکاتب غرب و احکام دین اسلام میتوان به این نتیجه رسید که فرق فاحشی بین حقوق زن در اسلام و آنچه که در مکاتب، ادیان و جنبشهای حقوقی و اجتماعی مطرح شده است، وجود دارد.علی رغم اینکه اصول و نظریات مقدس آیین اسلام و نظریات این مکاتب قابل مقایسه با هم نیستند ولی جهت آشکار شدن اهداف شوم و غیر انسانی غرب به بررسی این مسئله اشاره میکنم.
نظریهپردازی فرهنگی غرب در جهت سوءاستفاده از موقعیت زنان است
قنبری خاطرنشان کرد: تمامی مکاتب و نظریههای غربی در جهت سوءاستفاده از موقعیت و جایگاه حساس زن در جامعه به نظریهپردازی پرداختهاند و سعی نمودهاند با مطرح ساختن طرحها، کنوانسیون و همایشهای بهظاهر مدافع حقوق زن، او را در نظام اقتصاد جهان و سرمایهداری وارد ساخته و در جهت اهداف خود و استثمار آنان بهره ببرند.
فرمانده انتظامی لرستان بیان کرد: تفاوتی که میان اسلام و سیستمهای غربی وجود دارد این است که اسلام یکنواختی و تساوی حقوق زن و مرد را در نظر گرفته و متناسب با نوع خلقت و آفرینش فطری آنها حقوق متناسبی را بیان کرده است تا به اهداف معنوی، دنیوی و اجتماعی خویش دست یابند، اما غرب میکوشد تا قوانین و وظایف مشابهی بین زن و مرد به وجود آورد.در حالی که با تنظیم این قوانین به ظاهر مساوی، باعث تضییع حقوق تمامی انسانها و بر هم خوردن نظم اجتماع می شود.چرا که اختلافات طبیعی این دو را نادیده گرفته و آگاهی کاملی از خلقت و شخصیت انسان ندارد.
محمد قنبری اظهار کرد: اسلام در همه موارد حقوق و وظیفه متناسب و هماهنگی بین زن و مرد قائل شده است، هدف اسلام ایجاد جامعهای آرمانی و معنوی است که در آن تمامی انسانها در حیاتی سعادتمندانه، زمینههای رشد و تعالی اخلاقیات خود و جامعه و دیگر انسانها را فراهم سازند، لذا تدوین و تنظیم حقوق و قوانینی خاص، برای چنین اجتماعی، آگاهی از تمامی ابعاد و شئونات زندگی فردی و اجتماعی بشر و داشتن شناختی کامل از نظام آفرینش و دستگاه هستی است و این مسئله محقق نخواهد شد جز در سایه احکام الهی و دینی ماورایی.
وی ادامه داد: در واقع تمام قوانین مربوط به زن در اسلام بر محور رعایت حقوق انسانی او و متناسب با نوع فطرت و خلقت او بوده است، هر قانونی باید سازگار با نوع آفرینش انسان و اجتماع باشد، آنچه با نام برابری حقوق در مکاتب غربی مطرح میشود، نمایانگر زیر پاگذاشتن حقوق تمامی انسانهاست.عدم شناخت دقیق از انسان و نداشتن جهان بینی کامل نسبت به جامعه انسانی و جهان هستی باعث گردیده که تمام نظریات و رویکردهایی که مکاتبی غیر از اسلام مطرح ساخته اند به شکست منجر گردد.
ضرورت بازخوانی اندیشههای امام راحل(ره) در رابطه با جایگاه زن
قنبری اذعان کرد: در دورهای که فرهنگ غربی بر تمام نقاط جهان سیطره یافته و منادیان آزادی و حمایت از حقوق زن، با تعبیر نادرست از واژه «آزادی»، آزادی حقیقی زنان و ارزشهای والای انسانی آنها را نادیده انگاشته، آنها را به بندگی هویها و هوسهای خود گرفتهاند، بازخوانی اندیشه رهبر کبیر انقلاب حضرت امام خمینی(ره) درباره جایگاه زن، خالی از لطف نیست.
فرمانده انتظامی لرستان بیان کرد: به طور کلی شأن و مقام و شخصیت انسانها و حقوق آزادیهای آنان، دارای ساختاری است که تعالیم اسلام و احکام نورانی قرآن کریم، چارچوب آن را فراهم آوردهاند.خارج از این مرزهای مقدس، شأن انسانی آدمیان ملعبه هوی و هوسهای افرادی دیگر از نوع خودشان بوده و مفهوم و محتوای اصیلی نخواهد داشت.در نگاه حضرت امام (ره)، «زن» دارای شخصیت و مقامی قرآنی است و نباید خارج از این ظرف، ملاکها و ارزشهای دیگر را پذیرا شود.
محمد قنبری اضافه کرد: شاخصههای انسانی قرآن، علم و تقوی هستند واینها معیارهایی الهی هستند که در رأس تعالیم همه مکاتب الهی قرار داشته و قرآن کریم و پیامبراعظم (ص) نیز بر آن تصریح و تاکید داشته اند.شاخصه های علم و تقوی زن و مرد را مشمول خود قرار داده اند و در پیشگاه حضرت احدیت هیچ یک را بر دیگری مزیتی نیست.زن و مرد مسلمان در انجام وظیفه و تکلیف الهی مساوی و از حیث مسئولیت پذیری نیز برابر هستند.
