
صالح اطهریفرد، قاری بینالمللی کشورمان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با اشاره به عوامل تربیت قاریان بینالمللی در استانهای مختلف کشور گفت: برای رشد فردی که در این رشته حرفی برای گفتن داشته باشد علاوه بر توفیق الهی، دو عامل انسانی وجود دارد که این توفیق را ایجاد میکند.
اساتید متخصص و استعدادهای ویژه؛ عوامل تربیت قاریان بینالمللی در استانها
وی با بیان اینکه نخستین عامل وجود اساتید خوب و دلسوز است یعنی استادی که هم تخصص و هم تعهد را به قرآنآموزان خود آموزش دهد، گفت: دومین عامل، استعدادهای ویژهای است که در هر استانی وجود دارد که هم تلاش آنها و هم وجود استاد زبردستی که دارای تخصص و تعهد بوده، میتواند قاریان ممتازی را پرورش دهد.
اطهریفرد با یادآوری اینکه اگر در هر کدام از این دو محور آسیبهایی وجود داشته باشد، مسئله تربیت قرای بینالمللی خدشهدار میشود، افزود: برای تبدیل به یک قاری ممتاز شدن باید در درجه اول جوانان قرآنی و علاقهمند به بحث آموزش قرائت یا حفظ قرآن از اینکه بخواهد به محضر اساتید مختلف برسند و سخن آنان را در یک وزنه قرار دهند، پرهیز کنند.
قاریان از یک استاد پیروی کنند
عضو شورای عالی قرآن ابراز کرد: یکی از اشکالات عمدهای که بعد از چند سال قاریان را خسته و دچار سردرگمی میکند، همین است گرچه این مسئله بسیار خوب است که به محضر اساتید مختلف رسیده و از آنان کسب فیض کرد اما به هر حال سلیقههایی که اساتید دارند، مختلف است و باعث میشود که هر کدام نسخههای خاصی برای قاریان بپیچند و چه بسا برخی از این نسخهها در راستای تمرین آنان، با نسخه استاد دیگر کاملاً متفاوت باشد مثلا یکی تقلید از یک استاد را پیشنهاد میدهد و دیگری استادی دیگر را و این مسئله موجب سردرگمی قرآنآموزان میشود.
وی ادامه داد: من خودم دچار این سردرگمیها شدهام و اگر اینها سریعاً برطرف نشود، چه بسا که قرآنآموز بعد از چند سال خسته شده و قرائت قرآن را کنار بگذارد.
اطهریفرد اظهار کرد: گرچه اساتید باید متواضعانه رفتار کنند اما قرآنآموزان نیز باید سوابق اساتیدی را که به نزد آنها میروند، بشناسند و آنها را در رتبههای مختلفی ببیند بهعنوان مثال من اگر بخواهم قرائت قرآن را در حد تخصصی ادامه دهم باید نزد استادی روم که از نظر قرائت درجه یک باشد و اساتید دیگر در کنار آن دیده شوند، لازم هم نیست که این مسئله به زبان آورده شود بلکه از محضر اساتید مختلف استفاده میکنم اما مکانهایی که تناقض وجود دارد، باید دقت کنم که نظر اول استاد اول چیست.
خانوادهها در بحث آموزش قرائت قرآن بهصورت وارونه عمل میکنند
این قاری بینالمللی کشورمان عنوان کرد: ما متأسفانه با بحث قرائت قرآن به شکل خاص، وارونه عمل میکنیم حتی پدر و مادرها نیز در این مسئله توجیه نیستند چه بسا فرزندان آنها استعدادهای خوبی دارند و از همان ابتدا در مقطع دوم دبستان میخواهند آن را به کلاس صوت و لحن بفرستند در صورتی که این کلاس، دارای پیشنیازهایی چون روخوانی و روانخوانی است و بعد از آن مسئله تجوید بسیار مهم است که باید طی شود و بعد از آن نیز مسئله قرائت تقلیدی است و باید چندین ترم این مسئله گذرانده شود.
وی اضافه کرد: بعضاً مشاهده میشود که پدر و مادرها بنا به علایق فرزندان و صدای خوب و گوش خوبی که برای شنیدن نغمات دارند، فرزندان خود را سریعاً به کلاس صوت و لحن میفرستند در حالی که صوت و لحن بدون تجوید و غلط خواندن کلمات، ارزش فنی ندارد.
اطهریفرد افزود: همچنین والدین گاهی اوقات، زودتر از موعد، فرزندان خود را به آموختن نغمات موسیقی فرا میخوانند گرچه این مسئله بسیار خوب است اما این چیزی است که بلوغ فکری میخواهد. بسیاری از چیزها در زندگی ما انسانها مفید هستند و برای آینده ضروری، اما چه بسا که هنوز فرزندان به آن بلوغ فکری نرسیده باشند و اگر این موارد را در اختیار آنان قرار دهیم، نه تنها مفید نیست بلکه ممکن است ضرر هم داشته باشد.
بلوغ فکری و حنجره مناسب؛ لازمه تربیت قاریان بینالمللی
این قاری بینالمللی کشورمان ابراز کرد: علاوه بر بلوغ فکری، بلوغ حنجره برای مسئله نغمات نیز برای تربیت قاریان بسیار ضروری است و برای این مسئله نباید از همان کودکی به فرزندان فشار آورد.
وی با بیان اینکه مسئله دیگر این است که قرآنآموزان کمتر به حرف اساتید فن قرائت گوش میدهند، گفت: من 21 سال است که جلسه قرآن برگزار میکنم و در این مدت هر هفته که جلسه میروم مشاهده میکنم که از یک جلسه 40 الی 50 نفر، حتی دو نفر هم حرف ما را گوش نمیدهند، نظر ما را میخواهند اما کار خود را انجام میدهند و دائم از این شاخه به آن شاخه میروند و بدون استقرار بر روی شیوهای خاص ادامه میدهند و نتیجه این میشود که صدایشان خسته شده و فرصتشان از بین میرود و به سن دانشگاه و تأهل که میرسند، از قرائت قرآن فاصله میگیرند.
لزوم اتحاد استعدادهای قرآنی استانها
اطهریفرد در ادامه بر ضرورت اتحاد استعدادهای قرآنی استانها تأکید کرد و گفت: متأسفانه مشاهده میشود وقتی که شخصی در استان خود رتبه بینالمللی کسب میکند، سریع به تهران منتقل شده و در آنجا ساکن میشود اما سؤالی که مطرح میشود چرا این قاری در استان خود نمیماند و افراد دیگری را مانند خود در آنجا پرورش نمیدهد؟
قاری بینالمللی کشورمان افزود: واقعیت این است بعد از اینکه قاری رتبه بینالمللی کسب میکند، میتواند برای استان خود مفید باشد اما متأسفانه دیده میشود که ارتباط قاریان جوان و استعدادهای خوب با این قاری بینالمللی هرچه هم متواضعانه باشد، اما برخوردهای آنان سرد میشود.
وی ادامه داد: این قاری بینالمللی که خوش درخشیده در منطقه خود استفادهای نمیشود و از طرفی دستش نیز برای فعالیتهای درآمدزا بسته است و از سوی دیگر اگر هم بخواهد بماند که استعدادها را پرورش دهد، خود افراد آن را قبول نمیکنند؛ لذا به تهران مهاجرت میکند و این مسئله به عینه بسیار دیده میشود.
اطهریفرد اضافه کرد: متأسفانه این قاری بعضاً به دلیل حسادتها یا مسائل دیگر، کنار گذاشته میشود و به همین دلیل است که میگوییم استاد باید در کنار تخصص، تعهد را به قرآنآموزان خود آموزش دهد.
اساتید قرآنی، فرا مرزی کار کنند
عضو شورای عالی قرآن ابراز کرد: در بحث اساتید نیز باید اینگونه گفت که اساتید ما باید فرا مرزی کار کنند زیرا استاد میتواند قرآن را به مقصد برساند که خود این مسیر را رفته باشد یعنی علاوه بر بحث تعهد و تخصص، خود نیز به این مسیر آشنایی داشته باشد.
وی ادامه داد: استادی میتواند قاری بینالمللی تربیت کند که با مجموعه اساتید برتر کشور مصر آشنایی داشته باشد و با تحلیل تلاوتهای برترین قاریان مصر آشنا شود حتی خود نیز به یک قاری علاقه افراطی داشته باشد زیرا این مسئله باعث میشود که تمام قرآنآموزان خود را به سمت یک قاری سوق دهد.
اطهریفرد ابراز کرد: همچنین اساتیدی که با خردسالان و کودکان کار میکنند باید دقت داشته باشند که حنجره آنان بسیار ضعیف است و نباید از آنها کار اضافهای کشید و آنها را بیشتر به سمت حفظ و فراگیری تجوید سوق دهند زیرا اگر در سنین کم به حنجرههای آنان فشار وارد شود، ممکن است دچار مشکل شوند.
اساتید، مشاوران صادقی برای قرآنآموزان باشند
این قاری بینالمللی کشورمان با بیان اینکه اساتید در مقام مشاوره، همیشه باید مشاور صادقی باشند نه اینکه نظری را بگویند که به نفع خودشان باشد، گفت: مصلحت دیگران را بر مصلحت خودمان ارجح دانستن باعث میشود که روز به روز خداوند انسان را در نزد قرانآموزان و خانوادهها بزرگتر کند و از طرفی همیشه آنها بهعنوان مشاوری صادق به استاد خود نگاه میکنند.
وی عنوان کرد: نکته آخر این است که اساتید باید با قاریان مختلفی آشنا باشند و جنس صدا و تلاوتها و نوع تلاوتها را شناخته و بتوانند آنها را تحلیل کنند و وقتی قرآنآموز برای آنان تلاوت میکنند، بتوانند تشخیص دهند که صدای او با صدای کدام قاری همخوانی دارد.
اقبال عمومی وپذیرش توسط مردم ، ملاک و معیار برتری قاری است ، نه مسابقاتی که بنا بر نظرات اهل فن ، ایرادات فراوانی به لحاظ فنی به آن وارد است .
شیخ عبدالباسط ، نمونه ی کامل یک قاری در طراز جهانی است ، بدون اینکه بین المللی باشد .