فلسفه ایجاد مساجد، تبیین مفاهیم واقعی ارکان اسلام است
گروه اجتماعی: معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد استان فارس با اشاره به کارکردهای مساجد گفت: مسجد برای این آمد که خدا، قرآن، پیامبر(ص) و آموزههای دینی در آن مفهوم واقعی پیدا کنند.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالرضا خوشنویس، معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد استان فارس در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با یادآوری اینکه 21 آگوست بهعنوان روز جهانی مسجد نامگذاری شده است، گفت: در ادبیات جهان اسلام این روز را بهعنوان روز جهانی مسجد نامیدند.
مسجد، روشنترین مفهوم دینی است
وی با بیان اینکه برای وحدت عالم اسلام چند چیز مشترک وجود دارد، گفت: قرآن، خدا، کعبه و مسجد از مشترکات تمام مسلمانان است و هیچ مسلمانی پیدا نخواهد شد که در ذهن او مسجد مفهوم تاری داشته باشد و در واقع مسجد روشنترین مفهوم در مفاهیم دینی است و هر مسلمانی با مسجد آشناست، مسجد یکی از مشترکات تمام مسلمانان دنیاست.
حجتالاسلام خوشنویس ادامه داد: بنابراین مسجد یکی از حلقههای ارتباطی مسلمانان است و اگر بخواهیم مسلمانان را تشویق کنیم به یک مکان واحد، آن مکان واحد غیر از مسجد جای دیگری نیست.
مدیر اجرایی ستاد زکات فارس با اشاره به آیه 18 سوره جن «وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ...؛ و مساجد ویژه خداست» گفت: خداوند در قرآن کریم از مسجد یاد میکند و میفرماید که مساجد اموال خصوصی او هستند؛ لذا این مکان خصوصی که متعلق به خدا هستند، فلسفه و حکمت دارند که چرا خداوند این مکان را بهعنوان پرستشگاه در نظر گرفته است.
وی با بیان اینکه مسجد برای این آمد که خدا، قرآن، پیامبر(ص) و آموزههای دینی در آنها مفهوم واقعی پیدا کنند، گفت: بعد از اینکه اسلام و تشیع رونق پیدا کرد، در زمانی که انگلیسیها فرقه ضاله بهائیت را روی کار آوردند یکی از کارهایی که انجام دادند این بود که در این فرقه، جماعت را ممنوع کردند یعنی تمام اعمال و آموزههای آنها فراداست زیرا متوجه شدند که تجمع، یکپارچه شدن و یکی بودن در قالب مساجد تحقق پیدا میکند که باعث وحدت امت اسلام میشود.
مسجد، ابزاری جهت ارتباط تنگاتنگ مسلمانان است
حجتالاسلام خوشنویس فلسفه ایجاد مساجد را ارتباط تنگاتنگ مسلمانان با یکدیگر دانست و افزود: مسجد مکان و ابزار این ارتباط است اما روشهایی برای این ارتباط وجود دارد که این روشها در واقع همان کارکردها و خروجیهای واقعی مساجد است.
معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس عنوان کرد: وارد این جغرافیای معنوی که میشویم مدیر طبیعی این مجموعه، امام جماعت است که یک مدیر حکمی نیست بلکه طبیعی است؛ بنابراین اولین شاخص و یا اولین علمی که در مساجد دیده میشود امام جماعت است و امام جماعت میتواند مسجد را اداره کند و مدیریت قوی و ضعیف اوست که مسجد را ضعیف و قوی میکند یعنی سرسلسله تعمیر معنوی مسجد، امام جماعت است.
اشاره به عوامل جاذبه مساجد
وی ادامه داد: اگر امام جماعت چنین توانایی داشته باشد، طبیعی است که تمام فعالیتهای او را سایر تشکلهای مسجد مانند کانونهای فرهنگی، هیئت امنا، پایگاه مقاومت یدک خواهد کشید و در واقع اینها عوامل ایجاد جاذبه در مساجد هستند.
حجتالاسلام خوشنویس با یادآوری اینکه جاذبه یعنی مردم به مسجد و خیر دعوت شوند، گفت: وقتی این اتفاق پیش آمد یعنی روشها و جذب ایجاد شد نوبت به یک چیز مهم میرسد که غالباً از آن غفلت میکنیم و آن هم پایش از دستاوردهاست.
لزوم توجه به پایش در مساجد
مدیر اجرایی ستاد زکات فارس ابراز کرد: ما غالباً در جذب موفقیم ولی در پایش ناموفق هستیم یعنی ما میتوانیم با ابزار کارهایی که در اختیار داریم، مخاطبان خود را جذب کنیم اما نمیتوانیم آنها را نگه داریم.
وی عوامل جذب مساجد را امام جماعت و تشکلهای مسجد دانست و گفت: اما عوامل پایش نیز بسیار مهم است که چه کنیم تا مردم را در مساجد نگه داریم و از جمله کارهایی که میتوانیم انجام دهیم، تنوع در کار است یعنی خلاقیت و تنوع باعث میشود که گروه هدفی که جذب کردیم نگه داشته شوند و این تنوع هرچه خداییتر شود، نگهداری گروه هدف بیشتر و بهتر خواهد بود.
حجتالاسلام خوشنویس با بیان اینکه برای اینکه کارکردهای مسجد را بیشتر حفظ کنیم کافی است که به تاریخ مسجد نگاه کنیم، گفت: تاریخ مسجد در اسلام بهگونهای است که مشاهده میکنیم مسجد محلی برای قضاوت، تعلیم و تعلم، انس افراد با یکدیگر، حتی مکانی برای ابراز شادی و یا همدردی با مردم در زمان پیامبر(ص) است و بدین ترتیب بود که مساجد رونق بیشتری داشتند.
مسجد مکانی برای برگزاری ختم و یا کسب درآمد نیست
معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس تأکید کرد: امروزه نیز اگر بخواهیم مسجد جایگاه بیشتری در جامعه پیدا کند باید به این نکته توجه کنیم که مسجد مکانی برای برگزاری ختم یا محلی برای درآمد دیگران نیست بلکه مرکزی برای عبادت خداست و مهمترین جایگاه مسجد، جایگاه تعبدی آن یعنی حس پرستشگاهی است و هرچه به طرف پرستشگاهی مسجد بیشتر برویم معنویت آن بیشتر میشود.
وی با بیان اینکه در نظام اسلامی افراد در مقابل مسجد دارای مسئولیت هستند، گفت: در وهله نخست خود نظام باید متوجه باشد که خاستگاه اصلی انقلاب، مساجد بودند و هر وقت دولتی از مسجد برخاست آن دولت موفقتر بود اما روحانیت نیز باید به مسجد بیشتر توجه کند و بداند مردم زمانی لشکر دین هستند که از مسجد بلند شوند؛ بنابراین هر زمان که بخواهیم به لشکر دین اضافه شود باید به مسجد توجه کنیم.
حجتالاسلام خوشنویس مهمترین سنگر مسجد را روحانیت دانست و گفت: اما مردم باید مساجد را حفظ کرده و در آن شرکت کنند و بر اساس برآوردی که از روایات درباره مسجد به دست آمده است، قریب 160 خانه، همسایه هر مسجدی است یعنی اگر از هر خانهای دو نفر در مسجد حضور یابند باید در هر مسجدی حدود 400 نفر شرکت کنند.
