وقف جمعی؛ راهکاری برای افزایش مشارکتهای مردمی جهت بهبود سطح زندگی
گروه اجتماعی: بهمنظور توسعه و گسترش مشارکتهای مردمی جهت رفع نیازمندیهای جامعه و جهان اسلام، احیای سنت حسنه وقف ضروری است و اجرای طرح وقف جمعی نیز راهکاری برای تحقق این امر است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، وقف سنت حسنهای است که از دیرباز به اشکال مختلف در تاریخ بشر وجود داشته و اسلام آن را در مسیری روشن، منطقی، هدفدار، مترقی و دقیق قرار داده و از ارکان مهم اقتصاد، اجتماع، دین و فرهنگ ممالک اسلامی است.
این سنت در طول تاریخ خود در پیشبرد امور عامالمنفعه، بهبود سطح زندگی مسلمانان و بهویژه در گسترش علم و فرهنگ و آموزش علوم و معارف اسلامی، گسترش رفاه اجتماعی، رفع فقر و غیره میان ملتهای مسلمان نقش بسیار مهمی داشته است.
نهاد وقف علاوه بر آثار مذهبی، اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی، آثار جغرافیایی مهمی نیز به همراه دارد به طوری که در مناطقی که پدیده وقف حضور داشته، چشمانداز جغرافیایی آن مناطق دگرگون شده است.
امروزه با تغییر رویکردها و عوامل زندگی بشری، طبعاً نیازهای افراد بشر نیز تفاوت پیدا کرده است و بعضاً شاهد نیازمندیهای مختلفی جهت انجام امور عامالمنفعه در ابعاد مختلف در جامعه هستیم.
اجرای طرح وقف جمعی در فارس و تهران
مدتی است که طرح وقف جمعی از سوی سازمان اوقاف و امور خیریه مطرح شده است و بهصورت آزمایشی این طرح در استان تهران و فارس اجرایی شده است.
وقف جمعی، طرحی عامالمنفعه است که در آن امکان مشارکت اقشار مختلف مردم در امور خیر فراهم میشود بهطوری که جهت واقف شدن نیاز نیست که حتماً دارای املاک و دارایی فراوانی بود، بلکه هر کسی به اندازه توان و وسعت مالی خویش میتواند در این طرح مشارکت کند.
چندی است که در استان فارس این طرح جهت احداث بیمارستان تخصصی درمان سرطان منطقه جنوب کشور اختصاص یافته است و به یاری خدا و با مشارکت گسترده مردم این بیمارستان قرار است تبدیل به بزرگترین مرکز درمان سرطان منطقه خاورمیانه شود.
جهت انجام این مهم ستاد عالی طرح وقف جمعی در استانداری فارس راهاندازی شد که ریاست آن را معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری فارس به عهده دارد و تمامی دستگاهها و نهادها و خیران در این ستاد عالی عضویت دارند.
مسئولان اجرای طرح وقف جمعی در فارس در ابتدای کار به سراغ برخی از علما، صاحبنظران و اندیشمندان رفتند و نظر آنان را درباره این طرح جویا شدند، در ادامه این گزارش نظرات و سخنان افراد مختلفی را در زمینه اجرای این طرح و همچنین مسئولان آن درباره نحوه اجرای طرح وقف جمعی در فارس میخوانیم.
پیام آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی به اجرای طرح وقف جمعی
آیتاللهالعظمی ناصر مکارم شیرازی، از مراجع شیعیان در رابطه با اجرای طرح وقف جمعی پیامی را صادر کرد، در بخشی از این پیام آمده است: «یکی از اموری که از انسان باقی میماند و بعد از فوت او هم پروندهاش بسته نمیشود و دائماً برکاتش به انسان در عالم برزخ و در عالم قیامت خواهد رسید مسئله وقف برای موارد نیاز و ضرورت جامعه است.
این سنت وقف در اسلام بوده و هست منتها باید اوقاف با دقت انجام بشود و در موارد خود مصرف شود تا جلب اعتماد عمومی را بر وقف روز به روز بیشتر شود.
سؤال شده است؛ یک بیمارستان میخواهند بسازند و این بیمارستان هزینهاش بالاست. عده زیادی میخواهند در وقف آن شرکت کنند بعضی کمتر و بعضی بیشتر. آیا میتوانند این اوراق شرکت درآن وقف بیمارستان را خریداری کنند یا نه؟ عرض کردیم هیچ مانعی ندارد کار بسیار بزرگی را بهوسیله افراد متعدد انجام میدهند.
این کار خوبی است و سابقاً مسجدی در شیراز ویران شده بود در زمان گذشته که مرحوم آیتالله دستغیب میخواست آن را احیا کند. مردم آجر میخریدند بعضی 10 آجر بعضی 20 آجر و شرکت میکردند در ساخت مسجد که واقعا وقف جمعی بود.
اکنون هم برای ساخت مخصوصاً بیمارستانهایی که شدیداً مورد نیاز است، انشاءالله برادران و خواهران به مقدار توانشان. این بهترین راه است، چون خیلیها میخواهند شرکت در وقف کنند و ندارند به اندازهای که بتوانند یک محل را وقف کنند. اما وقتی وقف بهصورت جمعی باشد حتی یک نفر میتواند یک هزار تومان هم شرکت کند در این کار و واقعا شریک در این وقف جمعی باشد. به عقیده من فرصت بسیار خوبی است برای تمام کسانی که آرزو دارند در وقفها شرکت داشته باشند».
اوراق وقف جمعی بازتاب خوبی در خارج از کشور داشته است
بنا بر این گزارش، حجتالاسلام والمسلمین حاتمی، معاون حقوقی و ثبتی سازمان اوقاف و امور خیریه نیز اجرای طرح وقف جمعی در استان فارس را موفقیتآمیز دانست و گفت: موضوع اوراق وقف جمعی بازتاب بسیار خوبی در کشور و خارج از کشور داشته است و بهعنوان یک ابزار مالی جدید که در نظام جمهوری اسلامی کار میشود، شناخته شده است و موفقیت در این طرح، آبرویی برای نظام جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
وی بیان کرد: با توجه به انتخاب استان فارس برای اجرای این طرح و سوابق درخشان این استان در کارهای خیر، انتظار میرود که با همت مردم فارس و خیرین این دیار و با سرمایههای خرد آنها، یادگاری جاودانه باقی بماند و یک نمونه موفق از طرح وقف جمعی در جامعه ثبت شود.
معاون حقوقی و ثبتی سازمان اوقاف و امور خیریه گفت: مقام معظم رهبری همواره بر تبلیغ و ترویج و همگانی شدن وقف سفارش کردهاند و تأکید داشتهاند که وقف جمعی را در حوزه سلامت که مسئله درجه یک کشور است، کار کنیم.
به گزارش ایکنا، آیتالله اسدالله ایمانی، نماینده ولی فقیه در فارس و امام جمعه شیراز نیز با ابراز خرسندی از اجرای وقف مشارکتی در استان فارس گفت: با شرکت در این طرح و خرید اوراق وقفی هرچه زودتر هزینه احداث و تجهیز بزرگترین مرکز تخصصی بیماران سرطانی جنوب کشور تأمین شود و این کار ارزشمند در استان فارس، شهر شیراز و برای جنوب کشور تعریف شده است که به یاری خدا در کارهای عامالمنفعه و کلان دیگری هم در سطح کشور و استان این روش را دنبال کنیم و این کارها را در مسائل فرهنگی دیگر نیز تسری بدهیم.
لزوم توسعه وقفهای مشارکتی
وی با تأکید بر توسعه وقف عام افزود: وقفهای مشارکتی را در مسائل کلانی که مورد نیاز جامعه است توسعه بدهیم، وقف عام جایگاهی دارد که دانی و عالی، فقیر و غنی میتوانند با استعداد خودشان در این کار مشارکت لازم را داشته باشند یعنی هر که به استعداد خودش بیاید و در وقف عام حضور پیدا کند.
نماینده ولی فقیه در فارس در ادامه تأکید کرد: باید تریبونها و مجموعههای رسانهها، این وقف عمومی را هم تبلیغ کنند که مردم ما از این قضایا آگاه باشند و به این مسائل توجه کنند، تا امروز رسانهها و مطبوعات خیلی به این کار نپرداختند و باید بیشتر به این امر مهم بپردازند حتی ائمه جمعه باید در خطبههای نماز جمعه این معنا را مطرح کنند.
این گزارش میافزاید، حجتالاسلام والمسلمین سیداسماعیل حسینیمقدم، مدیرکل اوقاف و امور خیریه فارس نیز در این رابطه گفت: از آنجا که رهبر معظم انقلاب، سال جاری را سال «اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی» نامگذاری کردند و برای تحقق این نام، تلاش مشترک مسئولان و آحاد مردم را ضروری دانستند، در این امر مهم نیز که نقش اساسی در سازندگی کشور و خدمت به مردم جامعه دارد، کار بدون حضور مردم و همت مسئولان پیش نخواهد رفت.
مسئولان با مدیریت مجاهدانه در اجرای این طرح بکوشند
وی افزود: اکنون که گروههای مردمی با اراده و عزم راسخ ملی در این عرصه نقشآفرینی میکنند، مسئولان هم موظف هستند با توکل به خداوند و با تکیه بر مردم، وارد میدان عمل شده و با مدیریت صحیح و مجاهدانه این امر مهم را به سرانجام برسانند و با ساخت و تجهیز مرکز تخصصی سرطان، خدمت بزرگی به مردم ایران اسلامی کنند.
حجتالاسلام حسینیمقدم توزیع اوراق وقف جمعی را یکی از زیباترین کارهای عامالمنفعه و یکی از خدمات ماندگار دانست و افزود: با عنایتی که مجلس شورای اسلامی داشت در سال 1392 موضوع وقف جمعی برای اولین بار در ایران اسلامی مورد توجه قرار گرفت و با توجه به اینکه استان فارس از استانهای خیر خیز کشور است و حقیقتاً از زیباترین خصوصیات این مردم توجه آنها به امور خیریه است، در پیوست مصوبه مجلس شورای اسلامی، استان فارس بهعنوان یکی از پایگاههای مهم وقف جمعی در کنار استان تهران پیشبینی شد و طی جلسات متعدد با مسئولان علوم پزشکی و مجمع خیرین سلامت و جمع دیگری از متولیان امر، این اوراق برای ساخت و تجهیز بیمارستان تخصصی سرطان اختصاص یافت.
مدیرکل اوقاف فارس یکی از اهداف این طرح را رواج سنت حسنه وقف میان همه اقشار مردم دانست و بیان کرد: این کار ظرفی برای تبلیغ و ترویج فرهنگ وقف و گسترش و توسعه آن به عامه مردم است؛ بنابراین کار مهم و سنگینی است همه باید با امکانات و نیرویی که دارند برای این امر مهم کمک کنند.
بنا بر این گزارش، محمدهادی ایمانیه، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز در این رابطه افزود: وقف جمعی به این معناست که پولهای اندک روی هم جمع میشود و از طریق آنها کار بزرگی انجام میشود.
سلامت؛ مهمترین عرصه تمایل مردم جهت مشارکت در وقف جمعی
وی اظهار کرد: مهمترین عرصهای که مردم تمایل دارند که برای کمک وارد شوند عرصه سلامت است و با توجه به نظرسنجی مردمی انجام شده تصمیم بر آن شد که بیمارستان سرطان جنوب کشور از طریق وقف جمعی احداث شود.
ایمانیه بیان کرد: بر این اساس اوراق وقف جمعی چاپ شدهاند که از شیوههای مختلف از جمله معتمدین استان جهت ارائه به مردم، توزیع میشود که هرکدام از هم استانیها به هر میزانی که توانایی داشته باشند، میتوانند یک یا چند برگ از این اوراق را تهیه کنند.
وی گفت: 200 میلیارد تومان سقف اعتباراتی است که مجلس و دولت اجازه دادهاند که در این زمینه از طریق وقف جمعی برای احداث بیمارستان سرطان جنوب کشور تأمین شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیان کرد: تمامی مردم از هر نقطهای، میتوانند با استفاده از شماره حساب 3144363451 و یا شماره کارت 6104337958060590 بانک ملت به نام مجمع خیرین تأمین سلامت فارس به هر میزانی که توانایی دارند در این عمل خداپسندانه مشارکت داشته باشند.
رسانهها در اجرای این طرح، حضور فعال داشته باشند
به گزارش ایکنا، عبدالرضا عابد، قائم مقام سازمان اوقاف و امور خیریه نیز در این رابطه با تأکید بر حضور فعال رسانههای خبری و اطلاعرسانی دقیق طرح وقف جمعی و ساخت بیمارستان تخصصی سرطان افزود: مردم ما به این امر مهم اعتقاد و اعتماد دارند که بدون دریافت رسید و مدرک، پول خود را به حساب بیمارستان واریز میکنند؛ بنابراین ما نیز با برنامهریزی صحیح، مردم را در جریان امور و پیشرفت کار قرار دهیم.
وی با اشاره به نشست مجمع جهانی کشورهای اسلامی در جده گفت: در این نشست، 43 کشور اسلامی عضو بانک توسعه اسلامی گزارشهای خود را ارائه کردند و یکی از گزارشهای نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، طرح وقف جمعی بود که تعجب همه حاضران را برانگیخت که آیا جمهوری اسلامی میتواند این کار را انجام دهد؟ و آن را ایدهای بسیار خوب دانستند که بتوانند در کشور خود نیز اجرا کنند.
تصویب طرح وقف جمعی در مجلس
این گزارش میافزاید، جعفر قادری، منتخب مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی و رئیس کمیته اقتصادی مجلس نیز با اشاره به تصویب طرح وقف جمعی در مجلس گفت: هماکنون نیز در لایحه تنظیم بخشی از مقررات مالی، کمیسیون برنامه و بودجه و کمیسیون تولید ملی بهعنوان کمیسیون اصلی و فرعی مواردی مشابه را مطرح کنیم تا تأکیدی روی این شیوهها و روشها برای حل مشکلات جامعه باشد.
قادری بیان کرد: طرح وقف جمعی کار بسیار ارزشمندی است و میتواند فراگیر شود و کمک میکند تا مسائل جامعه از جمله در بخش سلامت حل شود و ما باید شیوهها و روشهای مشابه که به حضور عدهای محدود نمیشود و همه مردم را مشارکت میدهد را حمایت کنیم که این روشها گسترش یابد و بازار سرمایه و بانک ها نیز همکاری کنند تا افراد برای شرکت در کارهای خیر وام و تسهیلات دریافت کنند.
