نگاهی به زندگی و آثار استاد عبدالحسن زرینکوب، از مفاخر بروجرد
گروه اندیشه: استاد عبدالحسن زرینکوب با داشتن تألیفات بسیار در عرصه ادبیات از مشاهیر عصر حاضر بهشمار میرود که در شهرستان بروجرد تولد یافته، وی در ۲۴ شهریور سال ۷۸ در سن ۷۷ سالگی وفات یافت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، استاد عبدالحسین زرینکوب در سال 1301 شمسی در بروجرد چشم بر دنیا گشود و پس از طی کردن تحصیلات ابتدایی و دبیرستان به خدمت معارف و فرهنگ درآمد و پس از فارغالتحصیلی به بروجرد بازگشت و در دبیرستانهای خرمآباد و بروجرد به تدریس پرداخت.
در همین دوران، نخستین کتابش را با نام «فلسفه شعر» یا «تاریخ قطور شعر و شاعری در ایران» منتشر کرد و در سال 1324 ش، پس از آنکه در امتحان ورودی دانشکده علوم معقول و منقول و در دانشکده ادبیات حائز رتبه اول شده بود، وارد رشته ادبیات فارسی دانشگاه تهران شد.
در سال 1327 با رتبه اول، دوره لیسانس ادبیات فارسی را به پایان رساند و سال بعد وارد دوره دکتری رشته ادبیات دانشگاه تهران شد. وی در این دوران از محضر استادانی نظیر محمدتقی بهار، عباس اقبال آشتیانی، احمد بهمنیار و بدیعالزّمان فروزانفر استفاده برد و در خارج از دانشگاه، مدتی چند در خدمت آیتالله ابوالحسن شعرانی با مباحث حکمت و فلسفه آشنایی کامل یافت.
استاد با تبحر در زبان فارسی و تسلط بر زبان و ادبیات عرب و آشنایی با چند زبان اروپایی و مشخصاً انگلیسی و فرانسوی، آثار پر ارزشی از خود به یادگار گذاشت که تألیف فلسفه شعر، نقد ادبی در دو جلد، شعر بیدروغ، از کوچه رندان و نیز ترجمه ادبیات فرانسه در قرون وسطی، متافیزیک و فن شعر و... از آن جمله هستند.
استاد زرینکوب در سال 1330 در کنار عدهای از فضلای عصر همچون محمد معین، پرویز ناتل خانلری، غلامحسین صدیقی و عباس زریاب خویی برای مشارکت در طرح ترجمه مقالات دایرةالمعارف اسلام (طبع هلند) دعوت شد.
وی از سال 1341 به بعد در فواصل تدوین در دانشگاه تهران، دانشگاههای آکسفورد، سوربن هند و پاکستان و در سالهای 1347 تا سال 1349 در آمریکا بهعنوان استاد میهمان در دانشگاههای کالیفرنیا و پرینستون به تدریس پرداخت.
مجموعه تألیفات و پژوهشهای استاد زرینکوب که بیش از پنجاه اثر هستند نشان میدهد که او زندگی علمی خود را بین تاریخ و ادبیات و فلسفه تقسیم کرده و در واقع پیوندی بین این رشتهها برقرار ساخته است.
استاد زرینکوب که عضو شورای مشاوران عالی کتابخانه ملی و عضو شورای عالی علمی مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی بود، ماههای آخر عمر خویش را در تدوین آثار درباره زندگی و اندیشههای عطار و سعدی سپری کرد، سرانجام در 24 شهریور 1378 شمسی در 77 سالگی بدرود حیات گفت و در قطعه فرهیختگانِ بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
مسعود سپهوند، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد خرمآباد در گفتوگو با ایکنا بیان کرد: مرحوم استاد عبدالحسین زرینکوب یکی از بزرگترین، ارزشمندترین و توانمندترین اساتید زبان و ادبیات فارسی در دنیای معاصر بود که در سال 1301 شمسی در بروجرد چشم به جهان گشود.
وی اضافه کرد: استاد زرینکوب تحصیلات خود را با تشویق پدر در زمینه علوم حوزوی آغاز و بعد از فراگیری، به خاطر علاقهمندی به شعر و ادب و الهیات در سال 1327 لیسانس خود را در زمینه ادبیات فارسی به پایان رساند.
سپهوند ادامه داد: این استاد عالیقدر در سال 1344 دکترای خود را در این زمینه از دانشگاه تهران اخذ کرد و قبل از اینکه مشغول به تدریس در دانشگاه شود 15 سال از عمر شریف خود را در شهرهای خرمآباد، بروجرد و تهران گذراند.
این مدرس دانشگاه افزود: وی 42 سال از عمر بابرکت خود را صرف تدریس در دانشگاه تهران و دانشگاههای معتبر دنیا کردند و این گواه تواناییهای برجسته این استاد لرستانی است.
وی اذعان کرد: استاد حق بزرگی بر فرهنگ و ادب پارسی دارد و مقالات متعددی در زمینههای مختلف ارائه داده است. ایشان آثار و کتابهای زیادی را در طول عمر خود تألیف کرد و مدیریت روزنامهها و مجلات زیادی را برعهده داشت.
سپهوند اظهار کرد: همچنین آن مرحوم تألیف دایرةالمعارفهای مختلفی مانند مصاحب و تاریخ ایران داشته است؛ استاد شوق وافری به آموزش و پژوهش داشت و در این زمینه فعالیتهای زیادی داشته است.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: طبع شیوا و رسا و گزیدهگویی استاد در شعرهایش نمود پیدا کرده و آثاری در قالب غزل و معنوی سروده است.
وی یادآور شد: این استاد در دستیابی به منابع و مآخذ کمنظیر بود؛ زبانی مسلط و قدرتی کممانند داشت که به طور وسیع آن را در اختیار مردم قرار میداد که اینها خود مؤید و گویای جایگاه این استاد بومی ماست.
سپهوند گفت: استاد توانستند در دوران عمر بابرکت خود میراث ارزندهای به یادگار بگذارد و از آثار او در نقد ادبی و تاریخ ادبیات میتوان به فلسفه شعر یا کاروان حله اشاره کرد.
این استاد ادبیات پارسی خاطرنشان کرد: یکبار که از استاد در مصاحبهای پرسیدند که به کدامیک از آثار خود بیشتر علاقه دارد؟ گفت دو قرن سکوت؛ این اثر در زمینه تاریخ ایران در دو دهه است که ایران مورد تبعیض و اجحاف قرار گرفته و اعراب نژادپرست از هر گونه ظلمی بر ایران دریغ نکردند.همچنین استاد کتابی را با نام فتح عرب در ایران به زبان انگلیسی داشته است.
سپهوند با بیان اینکه در تصوف و عرفان نیز استاد آثاری چون ارزش میراث صوفیه و پله پله تا ملاقات خدا را دارد، ادامه داد: استاد مترجمی بسیار متبحر و توانمند بود و شاهد آن کتابهایی چون ادبیات فارسی در دوره رنسانس، شعر ارسطو بود.
وی اظهار کرد: استاد زرینکوب، مردی بسیار بسیار بزرگ، متواضع و از نظر علمی فردی کوشا بود که در نهایت سال 78 در شهریور ماه بعد از رنجهای فراوان و چند دهه زحمات بیوقفه و بیمنت برای شعر و ادبیات پارسی چشم از این دنیا بربست.
