دوبارهگویی در دروس معارف از عوامل کاهش استقبال دانشجویان است
گروه اندیشه: رئیس دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) گفت: طراحی چرخه دروس معارف اسلامی کامل نیست؛ لذا دچار دوبارهگویی میشویم و این موجب عدم استقبال دانشجویان از دروس معارف اسلامی میشود.
غلامرضا گودرزی، رئیس دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با تأکید بر اینکه امروزه شاهد این هستیم که گفتمانهای دینی در فضای دانشگاههای ما مورد استقبال بسیار خوبی قرار میگیرد، گفت: فضای برگزاری گفتمانهای دینی در دانشگاهها به چند دلیل مطرح است که نخستین آن فضای حاکم بر کشور است که فضایی مذهبی و دینی است.
حرکت علوم دانشگاهی به سمت اسلامی شدن
وی افزود: حرکتی که چند سالی است بهویژه در حوزه علوم انسانی در دانشگاهها در حال انجام است، حرکت به سمت تولید علوم انسانی ـ اسلامی است و نفس این حرکت، ضرورت برگزاری گفتمانهای دینی را در دانشگاههای ما ایجاد کرده است.
گودرزی ابراز کرد: از سوی دیگر ما اکنون با نسلی از اساتید جوان و مسلط به مباحث دینی مواجه هستیم که اینها وارد دانشگاهها شدند و با نسل پیشین خود گفتوگوهای دینی زیادی دارند البته در اینجا نباید از نقش شبکههای ماهوارهای هم غافل شد که باعث شدند شبهات و مباحثی در دانشگاهها مطرح شود و اگر استادی بتواند به این مسائل پاسخ میدهد که چه بهتر اما اگر استادی نتواند، ایجاد شبهه میکند، پس گفتمان دینی در دانشگاههای ما وجود دارد اما از آن طرف دانشجویان در دروس معارف اسلامی مقداری با مشکل مواجه هستند.
نقش اساتید در استقبال دانشجویان از دروس معارف
رئیس دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) ادامه داد: ریشه این مسئله بیشتر به این بر میگردد که ما بهعنوان اساتید نتوانستیم مفاهیم خوبی به دانشجویان منتقل کنیم و نیازهای آنها را خوب تشخیص ندادیم و در برخی مواقع محتوا، نوع بیان و مسائلی که مطرح میکنیم ممکن است مقداری با نیاز جوان امروز متفاوت باشد یا اگر هم یکی باشد، ما نتوانستیم آن را خوب جا بیندازیم.
وی اضافه کرد: بهعنوان مثال بحث جبر و اختیار در ادبیات دینی ما جایگاه ویژهای دارد و جزو مواردی است که امام(ره) درباره آن گفتارهای مختلف دارد و حتی نگاههای اعتقادی نیز در این بحث داریم پس این مسئله موضوع بسیار مهمی است؛ اما اگر هر انسانی موضع جبر و اختیار را نداند، در بسیاری از مواقع ممکن است دچار مشکل شود و این کاملاً درست و منطقی است.
گودرزی افزود: اینکه ما چقدر در مباحث آموزشی خود به دانشجویی که دوره دبیرستان را گذرانده و بخشی از مباحث جبر و اختیار را در آن دوران خوانده، بحث و تأکید کنیم، مهم است و اگر نتوانستیم این مسئله را برای او جا بیندازیم، درگیر یکسری بحثهای کلامی میشود که ممکن است از این مسئله خسته شود و به قول امروزیها نتواند با آن ارتباط برقرار کند و نسبت به دروس معارف اسلامی نیز بیانگیزه شود.
لزوم بالفعلسازی نیازهای بالقوه دانشجویان در دانشگاهها
عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با تأکید بر اینکه باید نیازهای بالقوه دانشجویان را بالفعل کنیم، گفت: بخش عمدهای از بحث کمانگیزگی دانشجویان نسبت به دروس معارف اسلامی به این مسئله باز میگردد که ما چرخه آموزش را کامل نکردیم یعنی یک برنامهریزی که فرزندان از دوران دبستان تا دانشگاه و حتی بعد از دانشگاه چه مطالبی را یاد بگیرند و در چه جاهایی باید مطالب تکرار شود و در چه جاهایی تکرار، آنان را اذیت میکند، نداشتیم.
وی عنوان کرد: طراحی چرخه دروس معارف اسلامی کامل نیست؛ لذا دچار دوبارهگویی میشویم و این موجب عدم استقبال دانشجویان از دروس معارف اسلامی میشود.
گودرزی بحث دوم را متوجه اساتید دانست و گفت: اساتیدی که دروس معارف اسلامی را تدریس میکنند باید حتماً ویژگیهای خاصی داشته باشند که متأسفانه مشاهده میشود بعضاً دچار این ویژگیها نیستند، بهویژه اگر گسترش شدید آموزش عالی را در کشور مدنظر قرار دهیم و این گسترش شدید پاسخگوی آن تعداد هیئت علمی که بتوانند درسهای معارف اسلامی را با روش خوب و اثربخش تدریس کنند، نیست.
ارائه راهکار جهت ایجاد جاذبه در دروس معارف
رئیس دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) در ادامه به تبیین راهکارهایی در این زمینه پرداخت و گفت: باید در برنامههای درسی دانشجویان در حوزه محتوا و تدریس دروس معارف اسلامی بازنگری انجام دهیم.
وی ادامه داد: امروزه در کشور خود روشها و فناوریهای متعدد آموزشی وجود دارد که البته موضوع بسیار مهم فیلم و رسانه را نباید غافل شویم و باید از آنها استفاده کنیم و شیوه و روش خود را تغییر دهیم که مسلماً تأثیر دارد.
نیازسنجی بهروزی در دانشگاهها صورت گیرد
گودرزی اظهار کرد: از سوی دیگر نیز باید نیازسنجی بهروز داشته باشیم و مشکلات جدی دانشجویان را بدانیم، شبهات آنان را بشناسیم و به تعبیر احادیث مختلف، به زبان خودشان با آنان صحبت کنیم که مسلماً استقبال دانشجویان نیز از این دروس بیشتر خواهد شد و باید چرخه آموزش را کامل کنیم که اینها مهمترین راهکارها برای تعمیق گفتمان دینی در دانشگاههاست.
رئیس دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) اظهار کرد: برای اینکه گفتمانهای دینی که اکنون در دانشگاههای ما وجود دارد و اتفاقاً فضای آن نیز داغ است را عقلانی و هدفمند کرده و در قالب گفتمان انقلاب اسلامی و امام(ره) و رهبری در بیاوریم، باید به مبحث کرسی نظریهپردازی و آزاداندیشی توجه داشته باشیم.
وی گفت: باید به دانشجو و اساتید خود اجازه دهیم که فکر کنند و سؤال و نقد طرح کنند، ضمن اینکه ایمان و پایبندی آنها به اصول ارزشهای اسلامی و انقلاب نیز ریشهدارتر شود و این مسئله به تعمیق مباحث دروس معارف اسلامی نیز در دانشگاهها کمک بسیاری میکند.
