عرضه مکتب اصیل اسلام به جامعه؛ جلوهاى از عظمت علمى امام هادی(ع)
گروه اندیشه: امام هادی(ع) طى مناظرات خود، بیپایگى مکاتب و آراء و نظریات باطل همچون جبرگرائى و جسمیت خدا را با استدلالهاى روشن اثبات مینمود و مکتب اصیل اسلام را پیراسته از هرگونه تحریف و تفکر باطل، به جامعه عرضه میکرد و این یکى از جلوههاى عظمت علمى آن بزرگوار بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، امام هادی(ع) پیشوای دهم شیعیان در نیمه ذیالحجه سال ۲۱۲ هجری در اطراف مدینه در محلی به نام صریا به دنیا آمدند. پدر آن بزرگوار امام جواد(ع) و مادرش بانویی بافضیلت به نام سمانه بود. مشهورترین لقب این امام بزرگوار، نقی و هادی و ابوالحسن ثالث است.
مدت امامت ایشان ۳۳ سال و عمر پربرکت ایشان ۴۱ سال بود. خلفایی که در زمان امامت امام هادی(ع) زندگی میکردند؛ معتصم (برادر مامون)، واثق (پسر معتصم)، متوکل (برادر واثق)، منتصر (پسر متوکل)، مستعین (پسر عموی منتصر) و معتز (پسر متوکل) بودند که امام(ع) در زمان معتز مسموم شدند و به شهادت رسیدند.
روزگاری که آن امام عزیز در آن زمان سپری میکردند پر از خفقان و ظلم و بیداد بود، عباسیان و بهخصوص متوکل عباسی نسبت به امام هادی(ع) کینه عجیبی داشت و اگر آگاه میشد که کسی به آن حضرت علاقه دارد، مال او را مصادره میکرد و خود او را نیز به هلاکت میرساند، به همین دلیل بود که امام هادی(ع) تمام فعالیتهای خود را بهطور پنهانی انجام می داد و در نهایت امام(ع) کارگزاران و نمایندگانی را از طرف خود برای شهرها و مناطق مختلف انتخاب کرد تا مسائل و مشکلات فقهی و عقیدتی و ... شیعیان به این گونه رفع شود و در واقع ایشان با مردم، این گونه رابطه داشتند.
با اوضاع دوره امام هادی(ع) و شرایط نامناسب آن زمان و خلفای آنها، بهخصوص متوکل عباسی که یکی از جنایتکارترین خلفای عباسی بود گفته شده دوران حکومتش برای شیعیان و علویان یکی از سختترین و سیاهترین دوران بوده و حتی دستور به تخریب قبر امام حسین(ع) هم داده بود.
در چنین شرایطی تربیت شاگردان برجستهای مانند شیخ توسی، عبدالعظیم حسنی، فضل بن شاذان، ایوب بن نوح و ...، مناظرههای علمی، مبارزه با گروههای باطل و منحرف و ... از جمله فعالیتهای مهم این امام بزرگوار در طول زندگی پر فضیلتشان بود که توانستند باتوجه به آن همه رنج و سختی و محدودیتی که داشتند، رسالت خود را ایفا کنند.
امام هادى(ع) و مکتبهاى کلامى
در عصر امام هادى(ع) مکاتب عقیدتى متعددى همچون «معتزله» و «اشاعره» رواج یافته و آراء و نظریات کلامى فراوانى در جامعه اسلامى پدید آمده بود و بازار مباحثى همچون جبر، تفویض، امکان یا عدم امکان رؤیت خدا، جسمیت خدا، و امثال اینها بسیار داغ بود، از اینرو گاه امام در برابر سؤالهایى قرار میگرفت که پیدا بود از اینگونه آراء و نظریات سرچشمه گرفته است. نفوذ آراء و نظریات باطل از این راه در محافل شیعه، ضرورت هدایت و رهبرى فکرى شیعیان را از سوى امام شدت میبخشید، از اینرو پیشواى دهم طى مناظرات و مکاتبات خود، بیپایگى مکاتب و آراء و نظریات باطل همچون جبرگرائى و جسمیت خدا و... را با استدلالهاى روشن و قاطع اثبات مینمود و مکتب اصیل اسلام را پیراسته از هرگونه تحریف و تفکر باطل، به جامعه عرضه میکرد، و این یکى از جلوههاى عظمت علمى آن بزرگوار بود.
مطالعه و برسى حیات علمى امام نشان میدهد که اکثر مناظرات امام هادى(ع) پیرامون اینگونه موضوعات کلامى بوده و روایات متعددى از آن حضرت در این زمینه نقل شده است که برترى مبانى اعتقادى شیعه را بهروشنى ثابت میکند.
شاگردان مکتب امام هادى(ع)
عصر زندگى امام هادى عصر اختناق و استبداد بود امام، براى فعالیت فرهنگى در سطح گسترده آزادى عمل نداشت و از این نظر فضاى جامعه با عصر امام باقر(ع) بهویژه عصر امام صادق(ع) تفاوت فراوان داشت؛ اما آن حضرت در همان شرائط نامساعد، علاوه بر فعالیتهاى فرهنگى از طریق مناظرات، مکاتبات، پاسخگویى به سؤالها و شبهات، و تبیین بینش درست در برابر مکاتب کلامى منحرف، راویان و محدثان و بزرگانى از شیعه را تربیت کرد و علوم و معارف اسلامى را به آنان آموزش داد و آنان این میراث بزرگ فرهنگى را به نسلهاى بعدى منتقل کردند.
شیخ طوسى، دانشمند نامدار اسلام، تعداد شاگردان آن حضرت در زمینههاى مختلف علوم اسلامى را 185 نفر میداند.
در میان این گروه، چهرههاى درخشان علمى و معنوى و شخصیتهاى برجستهاى مانند: فضل بن شاذان، حسین بن سعید اهوازى، ایوب بن نوح، ابوعلى(حسن بن راشد)، حسن بن على ناصر کبیر، عبدالعظیم حسنى و عثمان بن سعید اهوازى به چشم میخورند که برخى از آنان داراى آثار و تالیفات ارزشمند در زمینههاى مختلف علوم اسلامى هستند و آثار و خدمات علمى و فرهنگى آنان در کتابهاى رجال بیان شده است.
صورت و سیرت حضرت امام هادی(ع)
امام هادی(ع) بذل و بخشش بسیار میکرد. امام چنان شکوه و هیبتی داشت که وقتی بر متوکل خلیفه جبارعباسی وارد میشد او و درباریانش بیدرنگ به پاس خاطروی و احترامش برمیخاستند .
شهادت امام هادی(ع)
امام دهم، حضرت هادی(ع ) در سال 254 هجری بهوسیله زهر به شهادت رسید. در سامرا در خانهای که تنها فقط فرزندش امام حسن عسکری بر بالین او بود معتمد عباسی امام دهم را مسموم کرد و در همان خانهای که در آن بیست سال زندانی و تحت نظر بود، سرانجام به خاک سپرده شد.
امام هادی(ع) اسوه اخلاق حسنه
حجتالاسلام میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان لرستان و امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به پانزدهم ذی الحجه سالروز ولادت امام هادی(ع) تصریح کرد: امام هادی(ع) اسوه اخلاق حسنه، الگوی عبادت و بندگی و آموزگار مبارزه با خفقان و دستگاه ستمگر بنی عباس بوده است.
وی با بیان اینکه امام هادی(ع) یک شخصیت الهی بودند که سراسر زندگی ایشان برای مردم درس است، یادآور شد: رفتار مهربانانه با مردم، تضرع، زاری و دعا به درگاه خداوند، مبارزه با دستگاه ظالم بنیعباس از جمله ویژگیهای این امام همام است.
میعمادی با تاکید بر اینکه حتی زمانیکه امام هادی(ع) به سامرا تبعید شدند و تحت نظر دستگاه بودند باز هم رسالت خود را در راستای ارشاد و روشنگری مردم انجام میدادند، افزود: آثار فراوانی از این امام بزرگوار باقی مانده که مهمترین آنها زیارت جامعه کبیره است که یک دوره کامل امام شناسی است.
نماینده ولیفقیه در استان لرستان و امام جمعه خرمآباد تصریح کرد: خوب است که امروز برای اظهار تنفر از کسانیکه به ساحت مقدس امام هادی(ع) در فضای مجازی اهانت کردند زیارت جامعه کبیره را بخوانیم.
