تدریس تخصصی آیات موضوعی در دانشگاهها وحدت حوزه و دانشگاه را در پی دارد
گروه فعالیتهای قرآنی: داور بینالمللی قرآن کشورمان تدریس تخصصی آیات موضوعی در دانشگاهها را حلقه مفقوده آموزش قرآن دانست و گفت: علما میتوانند در این زمینه کمکرسان باشد و اصولاً یک بعد عملیاتی بحث وحدت حوزه و دانشگاه نیز در اینجا محقق میشود.
مجید زکیلو، قاری و داور بینالمللی قرآن کریم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با بیان اینکه آموزش قرآن بهعنوان یک فریضه کاملاً اساسی در اسلام مطرح است، گفت: اگر بخواهیم در ارتباط با آموزش قرآن از صدر اسلام بازنگری داشته باشیم، مشاهده میکنیم اولین معلم قرآن از جنس بشر خود وجود نازنین پیامبر(ص) بودند که وقتی قرآن توسط جبرئیل بر قلب ایشان نازل میشد، آن را برای اطرافیان تلاوت کرده و آموزش میدادند و بعد از آن به حضرت علی(ع) و اهل بیت(ع) تعمیم داده شد.
وی با یادآوری اینکه روایات متعددی در ارتباط با آموختن قرآن که توسط خود اهل بیت(ع) انجام شده، آمده است، گفت: یکی از بارزترین و مشهورترین روایتها از حضرت علی(ع) نقل شده است که فرمود از حقوق هر فرزند برعهده پدر سه چیز است انتخاب نام نیکو، تربیت مناسب و آموزش قرآن؛ لذا وظیفه هر پدری در جامعه اسلامی این است که به فرزند خود قرآن را آموزش دهد اما متأسفانه مردم خیلی به این مسئله توجه نمیکنند و از هر صد مسلمان چند نفر میتوانند قرآن را روان بخوانند؟
آموزش قرآن، صرفاً روخوانی و روانخوانی نیست
زکیلو با تأکید بر اینکه آموزش قرآن، صرفاً آموزش روخوانی و روانخوانی نیست، افزود: منظور از آموزش قرآن، آموزش معارف آن است و این حلقه مفقودهای است که در سراسر جهان به آن توجه جدی نشده است اما مشاهده میکنیم بسیاری از مردم مسلمان هستند اما حتی قادر به خواندن صحیح قرآن نیستند چه برسد به اینکه بخواهند آن را متوجه شده و عمل کنند.
این پیشکسوت قرآنی کشورمان ادامه داد: از سوی دیگر آسیبهایی نیز متوجه این مسئله است و مهمترین دستگاه آموزشی کشور در این زمینه آنگونه که باید و شاید به وظیفه خود عمل نکرده است و آن هم وزارت آموزش و پرورش است بهطوری که بعد از گذشت 35 سال از پیروزی انقلاب هنوز بسیاری از کسانیکه از بدنه آموزش و پرورش فارغالتحصیل میشوند و دیپلم میگیرند، حتی قادر به روخوانی صحیح قرآن نیستند و باید در این زمینه پژوهشی توسط پژوهشگران صورت گیرد.
وزارت آموزش و پرورش بازنگری در آموزش قرآن خود انجام دهد
وی خاطرنشان کرد: از هر 100 دانشآموزی که از آموزش و پرورش دیپلم میگیرند چند نفر از آنان میتوانند قرآن را روخوانی کنند؟ فعلاً در این میان فهم، تدبر، تفسیر و تبیین آیات بماند لذا در این زمینه وزارت آموزش و پرورش باید بازنگری در آموزش قرآن خود انجام دهد و هر کودکی که وارد دبستان میشود طوری برنامهریزی شود که در طی این 5 الی 6 سالی که در دبستان است، روخوانی و روانخوآنی صحیح قرآن حداقل تجوید و صحیح خواندن آن را یاد بگیرد و زمانی که به سن تکلیف رسید و میخواهد وارد مقطع دبیرستان و کلاس هفتم به بالا شود، در آن مقطع با فهم قرآن آشنا شود، اینجاست که میگوییم آموزش قرآن فقط روخوانی و روانخوانی نیست یعنی آن معار ف قرآن را در حدی که فرصت است و تا زمان اخذ دیپلم، فراگیرد.
زکیلو با تأکید بر اینکه طی 6 سال دبیرستان باید بهگونهای برای نوجوانان کشورمان برنامهریزی شود که به حد مقبولی از فهم قرآن دست یابند آن هم از طریق معارف اهل بیت(ع)، گفت: اینها آسیبهایی است که میتوان احصا کرد که یکی از آن متوجه وزارت آموزش و پرورش و بعد از آن وزارت آموزش عالی است.
علوم تخصصی قرآن بنا به نیاز امروز در دانشگاهها تدریس شود
این داور بینالمللی کشورمان تأکید کرد: در دانشگاههای ما، علوم تخصصی قرآن بنا به نیاز امروز باید طبقهبندی شده و تدریس شود مثلاً دانشجویان فیزیک باید با آیاتی که در مورد علوم فیزیک بیان شده است، آشنا شود و به همراه فراگیری علم فیزیک که دانشجوی ما کارشناسی و دکترا میخواند به نسبت آن نیز با آیاتی مرتبط با این علم آشنا شود و در این زمینه باید حوزههای علمیه به کمک آیند یعنی حوزههای علمیه که بهصورت تخصصی در زمینه قرآن فعالیت میکنند، باید آیات موضوعی را دستهبندی کرده و به دانشجویان دانشگاهها انتقال دهند.
وی ادامه داد: این مسئله حلقه مفقوده آموزش قرآن در کشور ماست و علمای ما میتوانند در این زمینه کمکرسان باشد و اصولاً یک بعد عملیاتی بحث وحدت حوزه و دانشگاه نیز در اینجا محقق میشود که دانشجویان ما به این ترتیب با قرآن آشنا میشوند.
زکیلو با تأکید بر اینکه در زمینه تمام علوم آیاتی در قرآن کریم وجود دارد، گفت: در این کتاب آسمانی آیات موضوعی فراوانی در زمینههای روانشناسی، فیزیک، شیمی، جغرافیا، مدیریت و غیره داریم بهعنوان مثال در سوره مبارکه طه، نمل و آل عمران آیات بسیار ارزشمندی در زمینه علم مدیریت وجود دارد.
بهترین دروس علم مدیریت در قرآن کریم وجود دارد
این قاری بینالمللی کشورمان اضافه کرد: آیه 159 سوره آل عمران « فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ؛ پس به [برکت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پیرامون تو پراکنده مىشدند پس از آنان درگذر و برایشان آمرزش بخواه و در کار[ها] با آنان مشورت کن و چون تصمیم گرفتى بر خدا توکل کن زیرا خداوند توکلکنندگان را دوست مىدارد» حاوی 6 درس اصلی مدیریتی است که تمام کسانیکه در زمینه مدیریت کتاب نوشتهاند باید در قبال این آیه زانو بزنند.
وی افزود: طبق این آیه هر فردی که بخواهد مدیر موفق باشد باید ابتدا نرمخو بوده و خشن نباشد و درس سوم نیز این است که برای آنها استغفار طلبیده و در مرحله بعد با زیردستان مشورت کرد و نهایت اینکه زمانی که برای کاری تصمیم گرفت به خدا توکل کند.
زکیلو اظهار کرد: این یک نمونه از آیات علم مدیریت است که دانشجوی فارغالتحصیل علم مدیریت باید با این آیات آشنا شود و برای او این آیات استخراج و تدریس شود.
علوم دانشگاهها با آموزههای قرآن و سیره اهل بیت(ع) تطابق داده شوند
داور بینالمللی قرآن کشورمان با تأکید بر اینکه علم مدیریت ما باید با علم مدیریتی که در اروپا و آمریکا تدریس میشود، متفاوت باشد، گفت: کشور ما جمهوری اسلامی ایران است و نباید کتابهای غربی را در دانشگاههای خود آورده و ترجمه کرده و به دانشجویان خود تدریس دهیم زیرا افکار بسیاری از این کتابها و علوم مسموم بوده و مغزهای الکلی بلند شده است لذا باید این علوم را پالایش کنیم و ناخالصیهای آن را گرفته و بخشهای مثبت آن را با آموزههای قرآن و سیره اهل بیت(ع) تطابق دهیم و اگر اینها، آن علوم را تأیید کردند، در دانشگاههای خود رواج دهیم و این معنای آموزش واقعی قران است که در کشور ما متأسفانه بهصورت جدی توجه نشده است.
وی تأکید کرد: دانشگاههای ما باید دانشگاههای قرآنی و اسلامی واقعی شود و هر علمی که در آنها تدریس میشود باید با آیات قرآن منطبق کرده و از آن رهنمود بخواهیم زیرا خالق تمام علوم، خداوند است.
ما نسبت به قرآن در حد بوسیدن آن و برگزاری مسابقات اکتفا کردیم
زکیلو با اشاره به وجود ناهنجاریهای اجتماعی ابراز کرد: این آسیبهایی که در جامعه وجود دارد و این ناهنجاریهای رفتاری و اخلاقی که اکنون در جامعه مشاهده میکنیم، همگی نشئت گرفته از همین بیتوجهی است و آسیب جدی این است که ما از قرآن آنگونه که باید و شاید استفاده کرده و وارد بازار، کسب و کار علوم کنیم، نکردیم و فقط در حد بوسیدن این کتاب مقدس بهعنوان رسم فرمالیته و یا برگزاری مسابقات قرآن اکتفا کردیم.
این پیشکسوت قرآن کشورمان اضافه کرد: این مسائل خوب است اما مانند این است که ما از دریا و اقیانوس عظیم معارف قرآن کریم، تنها به دست و روی شستن خود اکتفا کردیم و از آن ذخایر عظیم خداوندی که برای ما قرار داده است، غفلت کردیم و این مسئله نوعی کفران نعمت است و ما تنها به روخوانی و روانخوانی قرآن کریم پرداختیم در حالی که دانشگاههای ما فهم بسیار کمی از معارف قرآن دارند و اصلاً از این معارف استفادهای نمیشود.
شورای عالی آموزش و ترویج معارف قرآن در کشور تشکیل شود
وی با بیان اینکه در آموزش و پرورش و دانشگاههای ما از معارف قرآن کریم استفادهای نمیشود و استعدادهای جوانان ما به هدر میرود، به تبیین راهکارهایی برای حل این مشکل پرداخت و گفت: سازمانها و نهادهای فرهنگی، وزارت آموزش و پرورش و علوم، مؤسسات، سازمانها و متولیان قرآنی باید با همکاری حوزههای علمیه یک شورای عالی آموزش و ترویج معارف قرآن تشکیل دهند.
زکیلو با اشاره به آیه 82 سوره اسرا «وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ...؛ و ما آنچه را براى مؤمنان مایه درمان و رحمت است از قرآن نازل مىکنیم...»، گفت: قرآن مایه شفای تمام دردها و آلام بشری و رحمتی برای مؤمنان است اما ما این مسئله متوجه نشدیم در حالیکه خود قرآن اینگونه ما را رهنمون میکند و رهبر معظم انقلاب نیز در بیانات متعدد خود این مسئله را نیز گوشزد میکند.
لزوم استفاده بهینه از معارف قرآن
قاری بینالمللی کشورمان با تأکید بر اینکه باید از معارف قرآن استفاده بهینه کرد، گفت: متأسفانه اکنون مدارس، دانشگاهها، بازار ما اسلامی نیستند چنانچه امام راحل فرمودند ما ادعایی نداریم که کشوری صد در صد اسلامی هستیم بلکه تلاش میکنیم بهسمت اسلام پیش رویم؛ اسلام واقعی بر اساس رهنمودهای قرآن و اهل بیت(ع) است که البته کارهایی در کشورمان صورت گرفته است که لازم بوده اما کافی نیست.
وی تأکید کرد: بهترین راهکار این است که یک شورای کارشناسی ترویج قرآن در کشور متشکل از اساتید حوزه علمیه قم، دانشگاهها، وزارت فرهنگ و سازمانهای فرهنگی مانند تبلیغات اسلامی، اوقاف و بسیاری از مؤسسات قرآنی تشکیل شده و بهصورت تخصصی راهکارهایی در این زمینه تقدیم کنند.
زکیلو در پایان اظهار کرد: البته اکنون یک شورای توسعه فعالیتهای قرآنی در کشور در حال فعالیت است که کارهای خوبی انجام دادهاند اما هنوز کارهای آن عملیاتی نشده است و در این زمینه بسیاری از کارها را میتوان انجام داد و باید نسبت به قرآن تلاش کنیم تا خود را به آن حداقلها برسانیم و کشورمان را از این مشکلاتی که متوجه مردم است، برهانیم.
