«جایگاه عقل و دین در قرآن و روایات» بررسی شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) استاد هاشم کونانی، امام جمعه اهل سنت گرگان، سخنران این مراسم در ابتدای این مراسم، واژه‌های عقل و دین را از نظر لغوی و مفهومی توضیح داد.

وی افزود: در تاریخ، مسئله عقل همیشه در میان بشریت وجود داشته است، منتهی در برخی برهه‌ها، به خاطر گرایش‌های سیاسی و دینی بیشتر و پر رنگتر مطرح شده است.

کونانی اظهار کرد: به طور مثال در جهان غرب و در یونان باستان به خاطر گرایش‌های سیاسی و علمی در زمان سقراط و افلاطون و ارسطو این گرایش بیشتر بوده و در زمان رنسانس، به علت فشار دینی کلیسا بر پیروان خود این مباحث مطرح شد. اما در جهان اسلام، از زمان پیامبراکرم (ص)، ما رگه‌های عقل‌گرایی را در گفته‌های آن حضرت و همچنین اهل بیت(ع) و یاران با وفای آنان می‌بینیم.

کونانی با ذکر این نکته که واژه عقل با مرادفات و مشتقات آن 527 بار در قرآن کریم ذکر شده است، گفت: واژه دین با مرادفات و مشتقات آن 98 بار در قرآن ذکر شده که این آمار نشان می‌دهد که عقل نسبت به دین در قرآن کریم بیش از 5 برابر اهمیت دارد و احادیث  و روایاتی چون «لماذا تفکر ساعة أفضل من عبادة سبعین سنة» را مؤید این نتیجه‌گیری دانست.

استاد علوم قرآن و حدیث المصطفی(ص) واحد گرگان با اشاره به آیاتی از قرآن کریم که در آن عقل و دین را با هم یاد کرده است، گفت: در مواردی قرآن کریم اول عقل را بر سمع مقدم دانسته و در مورد دیگر سمع را بر عقل مقدم کرده است و این به آن دلیل است که ما قبل از اینکه سراغ وحی برویم، نیاز به عقل داریم که ما را به سوی وحی حرکت دهد.

وی تاکید کرد: بعد از اینکه  گوش به وحی فرا دادیم، نیاز به عقل برای فهم درست و تحلیل آن داریم و صریح قرآن این است که کسانی که خردورزی ندارند، به سوی ایمان هدایت پیدا نمی‌کنند.

کونانی در ادامه با ذکر احادیثی از روایات شیعه در کافی و روایاتی از اهل سنت گفت: خداوند افضل ازعقل، خلق نکرده است و به اندازه عقل بندگان، به آنها ثواب و عقاب می‌دهد.

وی رابطه عقل و دین را دو گونه عنوان کرد و افزود: یک رابطه عقل و دین رابطه تأییدیه است به این معنی که این دو مؤید یکدیگرند و رابطه دیگر رابطه تکمیلیه است و به این معنی که عقل و دین مکمل همدیگرند.