تأثیر اشتغال بر کنترل موالید در جامعه اسلامی
گروه اجتماعی: مسئول مؤسسه آموزش عالی اجتهاد با اشاره به اینکه اشتغال زنان از جمله عواملی است که میتواند بر کنترل موالید تأثیر بگذارد، گفت: متأسفانه شمار فرزندان زنان شاغل کم شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، مجتهده زهره صفاتی، مدرس حوزه و دانشگاه در نشست علمی مبانی فقهی اشتغال زنان که صبح امروز، 22 آبانماه در مدرسه عالی خواهران جامعةالمصطفی(ص) العالمیة مشهد برگزار شد، اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) از کنار خانمی به نام ام الحسن، میگذشت و از وی پرسید که به چه کاری مشغول هستید، زن پاسخ داد که چیزی میبافم، پس حضرت علی(ع) فرمود: «این حلالترین کسب است یا یکی از حلالها است».
مسئول مؤسسه آموزش عالی اجتهاد با طرح این سؤال که آیا دلیلی بر جواز اشتغال در بین روایات داریم یا خیر؟ گفت: در ادله روایت مستقلی برای اشتغال بانوان وجود ندارد، لذا در بحث اشتغال، تقریر و تأیید برای برخی خانمها وجود دارد، برای مثال همسر عبدالله بن مسعود، زینب بنت جحش که برای گذراندن معیشت زندگی خود کار انجام میداد و تعداد دیگری از بانوان نیز به نساجی مشغول بودند از جمله زینب اولا که به عطاره یا عطر فروش معروف بود لذا از این گزارشات در تاریخ زیاد به چشم میخورد که متوجه میشویم برای هیچ کدام منع کاری وجود نداشته است.
وی با بیان اینکه حضرت خدیجه(س)، همسر پیامبر(ص) یکی از بزرگترین تجار جزیرةالعرب بود، ادامه داد: خدیجه(س) جزو سرمایهگذاران بزرگ زمان خود بود، شفا بنت عبدالله نیز اینگونه بود و بحث مسائل زنان، مامائی و درمان توسط بانوان نیز از جمله مشاغل زنان به شمار میرفت که پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) هیچگاه این شغلها را منع نکردهاند.
بانو مجتهده صفاتی با اشاره به اینکه در کتاب مکاسب شیخ انصاری شغلهای حرام، مباح و مکروه بیان شده است و شغلهای حرام برای بانوان نیز مشخص شده است، ابراز کرد: حیطه ولایت مرد بر حقوق زن نافذ نیست، بر این اساس اگر اصل استقلال زن و مرد در امور مالی را قبول داشته باشیم، مرد حق دخالت در مسئله اموال بانوان را ندارد اما اگر زن به حدی غرق در مسائل مادی شود که حقوق اولیه زن و شوهری را فراموش کند، مرد میتواند وارد عمل شود؛ در غیر این صورت مرد نباید هیچ دخالتی در اموال زن داشته باشد.
این مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه گاهی حضور زنان در برخی مشاغل الزامی است زیرا اگر زنان نباشند نظم جامعه بر هم میخورد، گفت: اگر بانوانی استعداد و توانایی در رشتههایی همچون بهداشت و سلامت، زنان و زایمان را داشته باشد، بر آنها واجب کفایی یا گاهی واجب عینی است که وارد عمل شوند.
بینش اجتماعی، تقویت پایگاه اجتماعی و اعتماد به نفس؛ از پیامدهای مثبت اشتغال زنان
بانو مجتهده صفاتی با اشاره به اینکه زنان با سواد با زنان بی سواد مساوی نیستند، افزود: بینش اجتماعی، تقویت پایگاه اجتماعی و اعتماد به نفس از پیامدهای مثبت اشتغال زنان به شمار میرود اما پیامد منفی اشتغال برای بانوان شامل ضرر به خانواده و پیامدهای منفی بر جامعه میشود.
وی اظهار کرد: از آنجا که بانوان شاغل باید هم در حوزه خانواده و هم محل کار فعالیت کنند و انجام کامل نقش زن در محیط خانواده و مسئولیت در محیط کاری نیز نیازمند دقت است، بر همین اساس داشتن دو مسئولیت در دو محیط مشغله ذهنی برای زنان به وجود میآورد که بدون حمایت و همکاری اعضای خانواده این دو مسئولیت به خوبی انجام نمیشود.
وی تضاد در نقشها را مسئله دیگر پیامد شغلی بانوان برشمرد و ادامه داد: زن اساسا در موقعیت مادر باید بتواند بر جزئیات مادری تمرکز کند و در محیط کار نیز باید تسلط کاری، دوراندیشی کاری و کلنگری داشته باشد که تضاد در نقش وی به وجود میآورد، از طرفی تغییر در هنجارهای اخلاقی از عوامل منفی شاغل بودن زنان است که زن شاغل احساس گناه و دین در قبال همسر و فرزندان خویش میکند زیرا زمان کافی برای گذراندن با خانواده خویش نگذاشته است.
مسئول مؤسسه آموزش عالی اجتهاد با بیان اینکه زن باید در عین فعالیتهای اجتماعی زن بودن خود را حفظ کند، عنوان کرد: یکی از امتیازات برجسته زنان کربلا حفظ شأن زن بودن است که در مدار زن بودن باقی ماندند و از حیطه خود خارج نشدند زیرا جهاد بر زن واجب نیست بر همین اساس حضرت زینب(س) تا زمانی که اباعبدالله(ع) به شهادت نرسیده بودند از خیمه خارج نشدند.
جلوگیری از فروپاشی بنیان خانواده با انجام نقش زن و مرد در محیط خانواده
صفاتی با بیان اینکه برخی از زنان غیرشاغل احساس بیهودگی میکنند، گفت: برخی از زنان شاغل حمایت مالی مرد را از دست میدهند یا اینکه برخی زنان به شغل مرد با نگاه تحقیرآمیز مینگرند و خود را با مرد مقایسه میکنند که هر کدام از اینها اختلافاتی در خانواده به وجود میآورد لذا زنان و مردان باید به نقش اصلی خود در محیط خانواده فکر کنند تا بنیان خانواده از هم نپاشد.
وی با اشاره به اینکه اشتغال زنان از جمله عواملی است که میتواند بر کنترل موالید تأثیر بگذارد، گفت: متأسفانه شمار فرزندان زنان شاغل کم شده است و این رکود در کشورهای اسلامی به چشم میخورد، همچنین تأثیر روابط عاطفی مادر و فرزند در زنان شاغل کاهش پیدا کرده لذا باید گفت نیاز به حضور مادر در محیط خانواده حس میشود البته نکات مثبتی برای مادران شاغل ذکر شده که از آن جمله میتوان عنوان کرد فرزندان این مادران مستقلتر و منظمتر از دیگران هستند.
این مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه برخی مواقع حضور زنان در یک شغل، حوزه کاری مردان را بسته است، افزود: برخی زنان شاغل ترجیح میدهند ازدواج نکنند از همین رو تشکیل نهاد خانواده با این مسئله کاهش پیدا کرده است در حالی که اسلام مسئله ازدواج را یک امتیاز برشمرده است، بر این اساس در مرحله اول ازدواج، خانواده و سپس شغل زن مورد اهمیت قرار میگیرد.
