پیام اربعین ایستادگی در برابر ستم و دفاع از حقیقت است

حجت‌الاسلام والمسلمین حسین عربی، استاد دانشگاه و پژوهشگر دینی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی در خصوص اربعین و موضوعات مربوط به آن اظهار کرد: اربعین فرصتی استثنایی برای مشاهده چهره واقعی اسلام را فراهم می‌کند. در این رویداد بزرگ، مفاهیمی همچون محبت، ایثار، مهمان‌نوازی، تعاون، برادری و احترام به کرامت انسان، از حالت شعار خارج شده و در مسیر پیاده‌روی کربلا به نمایش درمی‌آید.

وی بیان کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اربعین، مردمی‌بودن آن است. در این حرکت، بسیاری از خدمات با انگیزه‌های ایمانی و بدون چشم‌داشت مادی شکل می‌گیرد. موکب‌داری که امکانات خود را برای پذیرایی از زائران اختصاص می‌دهد، خانواده‌ای که خانه‌اش را محل استراحت مسافران قرار می‌دهد، جوانی که برای راهنمایی، امدادرسانی یا نظافت مسیر فعالیت می‌کند و زائری که به هم‌سفر خود کمک می‌رساند، همگی تصویری عملی از اخلاق اسلامی ارائه می‌کنند.

عربی تأکید کرد: تأثیرگذاری اربعین از آن جهت اهمیت دارد که این پدیده به زبان رفتار سخن می‌گوید. امروزه در فضای رسانه‌ای، تجربه واقعی و تصویر صادقانه از بسیاری از پیام‌های رسمی مؤثرتر است. وقتی یک زائر خارجی با چشم خود می‌بیند که مردم با وجود تفاوت زبان، ملیت و فرهنگ با محبت و احترام در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، این تجربه می‌تواند نگاه او به اسلام و پیروان اهل‌بیت(ع) را عمیق‌تر و واقع‌بینانه‌تر کند.

وی ادامه داد: هر زائر اربعین می‌تواند به یک راوی و رسانه تبدیل شود. عکس‌ها، فیلم‌ها، خاطرات، گفت‌وگوها و روایت‌های کوتاهی که از این سفر در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود، در صورت برخورداری از صداقت و دوری از بزرگ‌نمایی، توان انتقال پیام اربعین به مخاطبان جهانی را دارد و مهم آن است که در روایت این رویداد، به جای تکرار شعارها، واقعیت‌های انسانی و معنوی آن نشان داده شود.

این پژوهشگر حوزه دین افزود: اربعین ظرفیت قابل توجهی برای معرفی امام حسین(ع) به‌عنوان شخصیتی جهانی دارد. پیام عاشورا محدود به یک قوم، کشور یا مذهب نیست، زیرا سخن از ایستادگی در برابر ستم، دفاع از حقیقت، حفظ عزت انسان و مسئولیت‌پذیری در برابر انحراف است و این مفاهیم برای هر انسان آزاده‌ای، فارغ از دین و ملیت، قابل درک و الهام‌بخش است. حضور زائرانی از کشورهای مختلف در مسیر کربلا نیز بیانگر آن است که محبت به امام حسین(ع) مرزهای جغرافیایی را پشت سر گذاشته است.

عربی با بیان اینکه اربعین جلوه‌ای روشن از وحدت در عین گوناگونی است، گفت: در این راهپیمایی، انسان‌هایی از فرهنگ‌ها و زبان‌های متعدد همراه می‌شوند و با وجود تفاوت‌ها، هدف مشترکی دارند. جهان امروز بیش از هر زمان با شکاف‌های قومی، مذهبی و نژادی مواجه است و اربعین می‌تواند نمونه‌ای عینی از همزیستی، احترام متقابل و همراهی انسان‌ها بر محور ارزش‌های مشترک باشد.

وی بیان کرد: برای بهره‌گیری بهتر از این ظرفیت، رسانه‌ها به‌ویژه رسانه‌های دینی و قرآنی باید نگاه خود را از گزارش‌های صرفاً آماری و خبری فراتر ببرند. روایت زندگی خادمان، گفت‌وگو با زائران بین‌المللی، انعکاس فعالیت‌های قرآنی در موکب‌ها، معرفی نقش زنان و جوانان در خدمت‌رسانی و ثبت تجربه‌های معنوی زائران، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند ابعاد کمتر دیده‌ شده اربعین را برای مخاطب آشکار کند.

این پژوهشگر دینی با تأکید بر ضرورت تولید محتوای چندزبانه اظهار کرد: اگر قرار است پیام اربعین به مخاطب خارج از فضای فارسی و عربی برسد، باید از زبان و قالبی استفاده شود که برای او قابل فهم باشد. فیلم کوتاه، مستند، پادکست، گزارش تصویری، گفت‌وگوی مردمی و روایت‌های ساده، اما دقیق در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند زمینه ارتباط گسترده‌تر با افکار عمومی جهان را فراهم سازد.

عربی در پایان گفت: اربعین رسانه‌ای متفاوت است که در آن مردم تنها مخاطب نیستند، بلکه خود پیام‌آفرین و پیام‌رسان به‌شمار می‌آیند. این حرکت عظیم می‌تواند نشان دهد اسلام برخاسته از مکتب اهل‌بیت(ع)، بر پایه محبت، آزادگی، عدالت‌خواهی، همدلی و پاسداشت کرامت انسان استوار است و راهی برای گفت‌وگو با وجدان بیدار انسان معاصر پیش روی جهانیان قرار می‌دهد.