لزوم پرهيز از توهين و تحقير در بيان مسايل كلامی/ قرآن غنیترين منبع برای علم كلام است
گروه حوزههای علميه: آيتالله العظمی مكارم شيرازی با بيان اينكه در نوشتهها هميشه بايد از ادبيات متين و محترمانه استفاده كرد، اظهار كرد: از توهين و تحقير بايد پرهيز و از جنبههای عاطفی برای نسل جوان به خوبی استفاده كرد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) آيتالله العظمی ناصر مكارم شيرازی از مراجع تقليد شنبه شب 21 ارديبهشت ماه در هفتمين مجمع انجمن كلام اسلامی حوزه، با اشاره به تاريخچه علم كلام با بيان اينكه علم كلام از وقتی كه قرآن نازل شد شروع شد عنوان كرد: يعنی از دلايل عقلی هم در قرآن برای قالب اينها استفاده شده، بنابراين پايه كلام اسلامی از همان روزی كه پيامبر اكرم(ص) مبعوث شد گذارده شد و قرآن غنیترين منبعی است كه برای علم كلام وجود دارد.
اين مرجع تقليد با تأكيد بر اينكه به آن اندازه كه در قرآن بحث های كلامی است، بحثهای فروع شرعيه نيست، اظهار كرد: در مورد احكام فقهی پانصد آيه يا كمی بيشتر و كمتر در قرآن آمده اما درباره معاد 2 هزار آيه وجود دارد، بنابر اين بافت اصلی قرآن مسائل كلامی است و مسائل مربوط به هدايت مردم و مربوط به احكام در درجه بعد است.
آيتالله مكارم شيرازی بيان داشت: در روايات آمده پيامبر اكرم(ص) يازده سال در مكه برای يك جمله فعاليت داشت كه درباره مبارزه با شرك و حمايت از توحيد بود، بنابراين پيامبر هم از مسائل كلامی شروع كرد چون مسائل كلامی پايه مسائل ديگر اسلامی است، مسائل اخلاقی، فقهی و احكامی بعد از پذيرش مسائل كلامی است و بدون اعتقاد به مبانی عقيدتی بقيه چيزها درست نمیشود.
اين مفسر برجسته قرآن با اشاره به كلام برخی مبنی بر اينكه علم كلام افول كرده، گفت: همه رشتهها اينگونه نبود، كلام وقتی اوج می گيرد كه يك عدهای در مقابل آن قرار گيرند تا ناچار شويم در مقابل آنها بايستيم، اينكه در مسائل مربوط به امامت و ولايت كارهای فراوانی شده علتش همان مقابله با مخالفان است.
وی ادامه داد: مسائل مربوط به مبارزه با مادیها زمانی در حوزه اوج گرفت كه آنها شروع به فعاليت كردند و حزب توده نشريات خود را منتشر كرد و حرفهای تكان دهندهای از جمله اينكه «برخی هنوز خجالت نمیكشند و می گويند خدا» را مطرح كردند؛ هدف آنها اين بود كه نام خدا بردن مايه شرمساری شود، وقتی مشاهده كرديم اينها اينگونه به ميدان آمدهاند بايد در مقابل شان قد علم میكرديم؛ مرحوم علامه طباطبايی و شهيد مطهری نيز همين مسائل را ديدند كه به ميدان آمدند.
اين مرجع تقليد با تأكيد بر اينكه امروز نيز چون هجمه به همه مبانی اسلامی است، ضرورت بيشتری احساس میشود، تصريح كرد: دشمن شكل سياسی به اين مسئله داده و معتقد است كه اگر مبانی اعتقادی را متزلزل كند اهداف سياسی خود را پيش میبرد و چون رنگ سياسی گرفته هجمه خيلی قویتر است.
آيتالله مكارم شيرازی ادامه داد: ما هم برای حفظ جهات سياسی و برای حفظ اسلام بايد كاملا فعال باشيم و هر قدر فعاليت ما بيشتر باشد مورد توجه و عنايت پروردگار قرار خواهد گرفت.
اين مفسر برجسته قرآن خاطرنشان كرد: بنده سی سال در مدرسه اميرالمؤمنين(ع) از توحيد شروع كردم تا معاد و نبوت و امامت و نتيجه آن درسهای عقايد، نوشتن كتابهای متعدد شد.
وی ادامه داد: وقتی شروع به برگزاری اين جلسات كردم هجمات مادیها و غير مادیها در زمان طاغوت خيلی زياد شده و اين جلسات نخستين جلساتی بود كه درباره علم كلام به صورت جديد انجام میشد و به همين دليل طلاب نيز چون احساس ضرورت میكردند از اين جلسات خيلی استقبال كردند.
آيتالله مكارم شيرازی افزود: بحثهای تخصصی نيز از ديگر اقدامات بود كه مذاهب مختلف مادیگری، مسيحيت، زردتشتی و وهابيت نيز به صورت تخصصی و با اساتيد برجسته برگزار شد و كتابهای فراوانی نيز از آن جلسات تأليف و اين امر سبب شد كه گروههای ديگر نيز فعاليت كنند و باعث تحول كلام در حوزه شد.
اين مرجع تقليد در ادامه به اعضای انجمن كلام اسلامی حوزه توصيه كرد: ارتباط خود را با پيشكسوتان علم كلام از دست ندهيد و از نظرات آنها استفاده كنيد.
وی با بيان اينكه برای نوشتن كتاب يا مقاله بايد به مخاطب خود توجه داشت، ابراز كرد: برای هر مخاطبی كه مطلب نوشته میشود بايد با ادبيات و استدلالات مطابق با آنها وارد شد؛ برای عموم نبايد از ادبيات پيچيده كه با فكر آنها تناسب ندارد استفاده شود.
اين مفسر برجسته قرآن ادامه داد: نبايد مخاطب خود را انسانی ساده ذهن تصور كرد بلكه او را بايد نقادی دانست كه به آسانی هر مطلبی را نمیپذيرد و از دلايلی استفاده كرد كه او قانع شود.
آيتالله مكارم شيرازی با انتقاد از كسانی كه در نوشتههای خود دلايل يك موضوع را بی جهت زياد می كنند، گفت: آوردن دو دليل محكم برای تبيين يك مسئله بهتر از آوردن چندين دليل است كه برخی از آنها آسيب پذير هستند.
اين مرجع تقليد با بيان اينكه در نوشتهها هميشه بايد از ادبيات متين و محترمانه استفاده كرد، اظهار كرد: از توهين و تحقير بايد پرهيز كرد و از جنبههای عاطفی برای نسل جوان به خوبی استفاده كرد؛ گاهی تأثير مسائل عاطفی 70 درصد و استدلال 30 درصد است.
اين مفسر برجسته قرآن با تأكيد بر اينكه از كارهای تكراری در نوشتهها بايد پرهيز كرد، گفت: امروز به خاطر دسترسی به كامپيوتر كارهای تكراری فراوان ديده میشود و برای جلوگيری از اين امر مجمع كلام اسلامی بايد با ساير مجامع ارتباط داشته باشد.
آيتالله مكارم شيرازی با بيان اينكه شبهات جديدی كه مطرح می شود همان شبهات قديمی است كه با اشكال ديگر عنوان میشود، ابراز كرد: از واژههای جديد نبايد وحشت كرد و بايد دانست كه اسلام با معارف قوی خود پاسخگوی همه سؤالات و شبهات است.
اين مرجع تقليد در پايان با تأكيد بر اينكه انسان نبايد در زندگی سه چيز را فراموش كند، گفت: نظم در كارها خيلی مهم است و بنده از نظم خيلی نتيجهها گرفتهام، دوم پشتكار و خسته نشدن، علمای گذشته با پشتكار مثال زدنی خود خدمات شايسته ای به اسلام تقديم كردند و بنده نيز بخشی از تفسير نمونه را در تبعيدگاهها نوشتم و سوم خلوص نيت است، هرچه خلوص بيشتر موفقيت نيز بيشتر میشود.
اين مرجع تقليد با تأكيد بر اينكه به آن اندازه كه در قرآن بحث های كلامی است، بحثهای فروع شرعيه نيست، اظهار كرد: در مورد احكام فقهی پانصد آيه يا كمی بيشتر و كمتر در قرآن آمده اما درباره معاد 2 هزار آيه وجود دارد، بنابر اين بافت اصلی قرآن مسائل كلامی است و مسائل مربوط به هدايت مردم و مربوط به احكام در درجه بعد است.
آيتالله مكارم شيرازی بيان داشت: در روايات آمده پيامبر اكرم(ص) يازده سال در مكه برای يك جمله فعاليت داشت كه درباره مبارزه با شرك و حمايت از توحيد بود، بنابراين پيامبر هم از مسائل كلامی شروع كرد چون مسائل كلامی پايه مسائل ديگر اسلامی است، مسائل اخلاقی، فقهی و احكامی بعد از پذيرش مسائل كلامی است و بدون اعتقاد به مبانی عقيدتی بقيه چيزها درست نمیشود.
اين مفسر برجسته قرآن با اشاره به كلام برخی مبنی بر اينكه علم كلام افول كرده، گفت: همه رشتهها اينگونه نبود، كلام وقتی اوج می گيرد كه يك عدهای در مقابل آن قرار گيرند تا ناچار شويم در مقابل آنها بايستيم، اينكه در مسائل مربوط به امامت و ولايت كارهای فراوانی شده علتش همان مقابله با مخالفان است.
وی ادامه داد: مسائل مربوط به مبارزه با مادیها زمانی در حوزه اوج گرفت كه آنها شروع به فعاليت كردند و حزب توده نشريات خود را منتشر كرد و حرفهای تكان دهندهای از جمله اينكه «برخی هنوز خجالت نمیكشند و می گويند خدا» را مطرح كردند؛ هدف آنها اين بود كه نام خدا بردن مايه شرمساری شود، وقتی مشاهده كرديم اينها اينگونه به ميدان آمدهاند بايد در مقابل شان قد علم میكرديم؛ مرحوم علامه طباطبايی و شهيد مطهری نيز همين مسائل را ديدند كه به ميدان آمدند.
اين مرجع تقليد با تأكيد بر اينكه امروز نيز چون هجمه به همه مبانی اسلامی است، ضرورت بيشتری احساس میشود، تصريح كرد: دشمن شكل سياسی به اين مسئله داده و معتقد است كه اگر مبانی اعتقادی را متزلزل كند اهداف سياسی خود را پيش میبرد و چون رنگ سياسی گرفته هجمه خيلی قویتر است.
آيتالله مكارم شيرازی ادامه داد: ما هم برای حفظ جهات سياسی و برای حفظ اسلام بايد كاملا فعال باشيم و هر قدر فعاليت ما بيشتر باشد مورد توجه و عنايت پروردگار قرار خواهد گرفت.
اين مفسر برجسته قرآن خاطرنشان كرد: بنده سی سال در مدرسه اميرالمؤمنين(ع) از توحيد شروع كردم تا معاد و نبوت و امامت و نتيجه آن درسهای عقايد، نوشتن كتابهای متعدد شد.
وی ادامه داد: وقتی شروع به برگزاری اين جلسات كردم هجمات مادیها و غير مادیها در زمان طاغوت خيلی زياد شده و اين جلسات نخستين جلساتی بود كه درباره علم كلام به صورت جديد انجام میشد و به همين دليل طلاب نيز چون احساس ضرورت میكردند از اين جلسات خيلی استقبال كردند.
آيتالله مكارم شيرازی افزود: بحثهای تخصصی نيز از ديگر اقدامات بود كه مذاهب مختلف مادیگری، مسيحيت، زردتشتی و وهابيت نيز به صورت تخصصی و با اساتيد برجسته برگزار شد و كتابهای فراوانی نيز از آن جلسات تأليف و اين امر سبب شد كه گروههای ديگر نيز فعاليت كنند و باعث تحول كلام در حوزه شد.
اين مرجع تقليد در ادامه به اعضای انجمن كلام اسلامی حوزه توصيه كرد: ارتباط خود را با پيشكسوتان علم كلام از دست ندهيد و از نظرات آنها استفاده كنيد.
وی با بيان اينكه برای نوشتن كتاب يا مقاله بايد به مخاطب خود توجه داشت، ابراز كرد: برای هر مخاطبی كه مطلب نوشته میشود بايد با ادبيات و استدلالات مطابق با آنها وارد شد؛ برای عموم نبايد از ادبيات پيچيده كه با فكر آنها تناسب ندارد استفاده شود.
اين مفسر برجسته قرآن ادامه داد: نبايد مخاطب خود را انسانی ساده ذهن تصور كرد بلكه او را بايد نقادی دانست كه به آسانی هر مطلبی را نمیپذيرد و از دلايلی استفاده كرد كه او قانع شود.
آيتالله مكارم شيرازی با انتقاد از كسانی كه در نوشتههای خود دلايل يك موضوع را بی جهت زياد می كنند، گفت: آوردن دو دليل محكم برای تبيين يك مسئله بهتر از آوردن چندين دليل است كه برخی از آنها آسيب پذير هستند.
اين مرجع تقليد با بيان اينكه در نوشتهها هميشه بايد از ادبيات متين و محترمانه استفاده كرد، اظهار كرد: از توهين و تحقير بايد پرهيز كرد و از جنبههای عاطفی برای نسل جوان به خوبی استفاده كرد؛ گاهی تأثير مسائل عاطفی 70 درصد و استدلال 30 درصد است.
اين مفسر برجسته قرآن با تأكيد بر اينكه از كارهای تكراری در نوشتهها بايد پرهيز كرد، گفت: امروز به خاطر دسترسی به كامپيوتر كارهای تكراری فراوان ديده میشود و برای جلوگيری از اين امر مجمع كلام اسلامی بايد با ساير مجامع ارتباط داشته باشد.
آيتالله مكارم شيرازی با بيان اينكه شبهات جديدی كه مطرح می شود همان شبهات قديمی است كه با اشكال ديگر عنوان میشود، ابراز كرد: از واژههای جديد نبايد وحشت كرد و بايد دانست كه اسلام با معارف قوی خود پاسخگوی همه سؤالات و شبهات است.
اين مرجع تقليد در پايان با تأكيد بر اينكه انسان نبايد در زندگی سه چيز را فراموش كند، گفت: نظم در كارها خيلی مهم است و بنده از نظم خيلی نتيجهها گرفتهام، دوم پشتكار و خسته نشدن، علمای گذشته با پشتكار مثال زدنی خود خدمات شايسته ای به اسلام تقديم كردند و بنده نيز بخشی از تفسير نمونه را در تبعيدگاهها نوشتم و سوم خلوص نيت است، هرچه خلوص بيشتر موفقيت نيز بيشتر میشود.
