حجتالاسلام والمسلمين علی احمدپناهی، عضو هيئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به مولفههای سازنده سبك زندگی اسلامی گفت: سبك زندگی در قالب تعريفهای متعدد سامان يافته كه هر كدام از اين تعاريف در حوزههای خاصی عنوانبندی شده است.
وی افزود: سبك يا مدل زندگی در هر جامعهای چه دينی و چه غير دينی وجود دارد و در هر كدام از اين جوامع اين سبك به نحو خاصی تعريف و اعمال میشود؛ البته بين اين دو جامعه يعنی دينی و غير دينی از نظر ماهيت و رفتارهای ناشی از تفكر غايی سبك زندگی تفاوتهايی نيز وجود دارد.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تصريح كرد: سبك زندگی در قالب تعريفهای بسياری عنوان شده است كه از آن جمله میتوان به اين تعريف اشاره كرد كه سبك زندگی يعنی نظامواره يا مهندسی رفتار بيرونی و جوارحی انسان و يا مجموعهای منسجم از عملهای روزمره يك فرد.
وی گفت: روانترين تعريفی كه میتوان در حوزه سبك زندگی ارايه كرد آن است كه سبك زندگی يعنی شيوه نسبتا ثابت فرد كه اهدافش را در زندگی خانوادگی و اجتماعی دنبال میكند.
اين مدرس حوزه و دانشگاه، عنوان كرد: در سبك زندگی دو مسئله تعيين كننده است كه نخستين آن، مربوط به نظام باورها و جهانبينی فرد است؛ درحقيقت نقطه تفارق محتوايی سبك زندگی در مدلهای مختلف از همينجا ناشی میشود.
وی گفت: دومين عامل موثر در تنظيم نظام سبك زندگی فرد، مرتبط با نظام ارزشها و ايدئولوژی است كه از درون نظام جهانبينی استخراج میشود؛ به اين معنی كه اين ارزشها هستند كه نظام رفتاری انسان را در الگوی سبك زندگی میسازند.
نويسنده كتاب مهارتهای همسرداری، عنوان كرد: اگر نظام ارزشی و ايدئولوژيك انسان مبتنی بر نظام توحيدی اسلامی باشد، قطعا مدل زندگی وی نيز با همين شكل تنظيم میشود؛ به عنوان مثال اسلام، دنيا را مزرعه آخرت تعريف میكند و آن را دارالفنا میداند و انسانها را برای تلاش برای ورود به بهترين شكل به دارالباقی ترغيب میكند.
وی تصريح كرد: اگر نظام ارزشی غيردينی و حتی ضد دينی بر انسان حكومت كند، قطعا به دارباقی اعتقادی ندارد و تمام هم وغم خويش را برای بهرهبرداری از لذات دنيوی به كار میگيرد و ديگر، اعتقادی به خدا و عمل صالح باقی نمیماند؛ پس سبك زندگی وی نيز بر همين منوال تنظيم میشود.
پناهی گفت: تفاوت عمده ماهيتی كه باورهای دينی نسبت به غير دينی و ضد دينی دارند، تفاوت در نگاه به فلسفه زندگی دنيوی و اخروی است؛ پس بايد به شكلی رفتارمان را جهت دهيم كه نگاهی آخرتی داشته و به كمالات عاليه برسيم.
وی افزود: سبك زندگی اسلامی كه مقام معظم رهبری نيز چند سالی است توجه خاصی بر آن دارند و مرتب در سفارشات خود به مردم و مسئولين نسبت به آن مطالبی بيان میكنند مجموعهای از الگوهای رفتاری انسان را در بر میگيرد.
نويسنده كتاب جوانی، فصل شكفتن با بيان اينكه سبك زندگی اسلامی شامل نظام فرزند پروری، الگوی مصرف، نظام صحبت كردن و تعامل با ديگران و... است گفت: وقتی يك مسلمان در حوزه صحبت كردن عادی نيز برنامه مشخص دارد مطمنا نسبت به كسی كه اين نظام برای او تعريف نشده است، كار راحتتری در شكلبندی رفتاری دارد به عنوان مثال در اسلام در هنگام صحبت كردن با مردم، با پدر و مادر، با استاد و... هر كدام بايد تن صدای خاصی را رعايت كرد؛ در هنگام صحبت كردن نبايد تن صدا از صدای ديگری بيشتر باشد.
پناهی يادآور شد: شايد در نظام غربی نيز نوع خاص رفتاری مشابهی همچون اسلام نهادينه شده است، از جمله نزاكت رفتاری در عرصه اجتماع از جمله نظم، رعايت حق تقدم رفتاری، ادب در رفتار و... ولی اين نظام رفتاری مكتبی نيست و بر حسب عادات شكل گرفته انجام میشود؛ ولی در اسلام اين الگو كاملا طبقهبندی شده است.
ادامه دارد...