به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، كتاب «جغرافيای تاريخی جهان اسلام در چهار قرن نخستين» به قلم موريس لومبارد با ترجمه عبدالله ناصری طاهری و سميه سادات طباطبايی در سه بخش به همت پژوهشكده تاريخاسلام منتشر شد.
براساس اين گزارش، «شهرهای اسلامی، سرزمينها و راههای ارتباطی»، «توان مالی و روشهای عمرانی» و «چرخه مبادلات» از عناوين بخشهای اين كتاب هستند.
اين گزارش میافزايد: برای درك صحيح نقش مثبت و منفی كه جزيره العرب ايفا كرد، بايد عناصر انسانی شبه جزيره را در دوران پيش از اسلام شناسايی كنيم و از آغاز آن را در چارچوب جغرافيايی(خاص) خودش كه متشكل از واحهها و صحراها با مراتعی با ميزان اهميت متفاوت است، جای دهيم.
در بخشی از اين اثر آمده است: قاهره در اواخر قرن دهم به اوج شكوفايیاش دست يافت؛ آن زمان كه شمار ساكنانش به حدود نيم ميليون نفر میرسيد. اما به غير از قاهره، شهرهای ديگری هم در طول رودخانه بنا شده بودند؛ چون «قوص»، «قفط» و «اسوان»كه حدود 100000 نفر را در محل نخستين آبشار، گردآورده بود.
در فصل دوم از بخش يك اين كتاب میخوانيم: حومههای تازهساز مردم كوچه و بازار، دور تا دور مركز قديم و تحت نظارت آن بنا شد و گويی هستههای قديمی شهر جايگاه پيشين خود را بازيافته بودند. خاندانهای حاكم هم رفته رفته استقلالشان را در برابر بغداد به دست آوردند و هستههای اوليه «پارسیسازی» شدند. بهويژه پس از آنكه درباريان ايرانینژاد پيرامونشان را فراگرفتند. از اين زمان به بعد میتوان درباره «پراكندگی» حقيقی ايرانيان در مسير كاروانها چه در مغرب و چه در مشرق يا جنوب سخن گفت.
در بخش دوم اين اثر آمدهاست: عربها از ناحيه جنوب غربی بينالنهرين، سرزمينی كه تا فرات را صحرا پوشانده است، حركت خود را آغاز كردند. آنها نخستين شهرهايشان را در كناره غربی رود فرات يعنی كناره «عربی» رود بنا كردند. عربها صحرا، محل عبور مسيرهای منتهی به مكه و مدينه، دشتها، باديهها و زمينهای زراعی اطراف رود و آبهای فراوان و قناتهای آن را به تصرف خود درآوردند.
ياد آور میشود، كتاب «جغرافيای تاريخی جهان اسلام در چهار قرن نخستين» به قلم موريس لومبارد با ترجمه عبدالله ناصری، طاهری و سميه سادات طباطبايی در 280 صفحه و شمارگان 1500 و با قيمت 6000 تومان به همت پژوهشكده تاريخ اسلام منتشر شده است.