مرجعيت قرآن در تمدنسازی/6
احيای تمدن اسلامی مستلزم تكيه مسلمانان بر قرآن به عنوان مرجع مشترك
گروه انديشه: قرآن كريم مسلمانان را هدايت و راهنمايی كرد و به جايگاه تمدنی رساند و اكنون نيز لازمه احيای تمدن اسلامی تكيه و تأكيد همه مسلمانان بر مشتركات خود و منبع اصيل و اساسی خود يعنی قرآن است كه بزرگترين منبعی است كه مورد اتفاق همه اقشار اسلامی است.
حجتالاسلام والمسلمين مجيد حكيمالهی، معاون ارتباطات و بينالملل جامعة المصطفی(ص) العالميه، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به بيان نكاتی در باب تمدن اسلامی و قرآنی پرداخت و گفت: يكی از مباحثی كه امروزه و در عصر حاضر بيش از هر چيز بايد مورد توجه مسلمانان و خصوصاً فرهيختگان از جهان اسلام قرار بگيرد، بحث احيای تمدن اسلامی است.
حكيمالهی با اشاره به رشد و گسترش پديده اسلامهراسی و شيعههراسی كه توسط غرب دنبال میشود، عنوان كرد: برای اينكه بتوانيم جايگاه اسلام و نقشی را كه در خدمترسانی به بشريت ايفا كرده است، معرفی كنيم، بايد سابقه تمدنی اسلام و مسلمانان را مورد بازشناسی قرار دهيم و به جهان امروز معرفی كنيم و افزون بر اين بايد تمدن اسلامی مجدداً احيا شود تا اسلام بتواند در عرصههای مختلف و مناطق گوناگون جغرافيايی حضور تأثيرگذار و همراه با عقلانيت داشته باشد.
وی لازمه اين امر را تكيه و تأكيد همه مسلمانان بر مشتركات خود و منبع اصيل و اساسی خود يعنی قرآن دانست و بيان كرد: بزرگترين منبعی كه مورد اتفاق همه اقشار اسلامی است، قرآن كريم است و قرآن كريم بود كه توانست مسلمانان را هدايت و راهنمايی كند و به جايگاهی تمدنی برساند؛ به نحوی كه توانستند بر ديگر حوزههای تمدنی عصر خود غلبه كرده و در عين حالی كه از ظرفيتهای تمدنی آنها بهره بردند، پس از گذشت زمانی محدود آنها را وامدار حوزه تمدنی اسلام كنند.
معاون ارتباطات و بينالملل جامعة المصطفی(ص) العالميه در مورد لوازم رسيدن مجدد به چنان جايگاه تمدنیای گفت: ما بايد بازبينیای در مبانی معرفتی و مسائل اجتماعی، سياسی و اقتصادی اسلام داشته باشيم و بايد تئوریهای جديدی را برای اداره دولت و اداره اجتماع ارئه دهيم كه برگرفته از قرآن كريم باشد تا هم مورد استقبال همه مسلمانان قرار گيرد و هم در صحت صدور آن هيچ شك و شبههای وجود نداشته باشد.
حكيمالهی در ادامه با تأكيد بر لزوم مطابقت داشتن الگوی تمدن اسلامی مورد نظر با زمانه گفت: تمدن اسلامی طبعاً يك واژه صرف نيست و يك واقعيت است كه آن واقعيت بايد با واقعيت زمانه مطابقت داشته باشد و اگر ما به صدر اسلام و خصوصاً قرن سوم و چهارم كه آغاز و اوج شكوفايی تمدن اسلامی بوده است، توجه كنيم، میبينيم كه اين تمدن در حوزههای مختلف از ترجمه گرفته تا مديريت جامعه و توليد و اختراع وسايل جديد برای رفاه بشر، فعاليتهای شايان توجهی كرده است و امروز هم جامعه اسلامی بايد با بهرهگيری از آموزههای دين و منابع اصيل دينی، در حوزههای سختافزاری و نرمافزاری وارد شود و خود را به عنوان يك واقعيت به منصه ظهور برساند.
وی توجه به برخی موارد را در اين راستا ضروری دانست و عنوان كرد: ما میدانيم كه بسياری از انديشمندانی كه در غرب ركورد زدهاند و اختراعات جديدی داشتهاند، از مسلمانان بودهاند، اما اين اختراعات و اين نوآوریها به نام غيرمسلمانان ثبت و ضبط شده است و ما بايد به جای اينكه خدمات مسلمانان در اختيار و به نام غيرمسلمانان ثبت و ضبط شود، آنها را به اسم اسلام و مسلمانان ثبت و ضبط كنيم و اين گستره را در اختيار جامعه اسلامی قرار دهيم.
معاون ارتباطات و بينالملل جامعة المصطفی(ص) العالميه همچنين با اشاره به وجود ظرفيتهای زياد برای گسترش و توسعه تمدن اسلامی عنوان كرد: ما بايد از اين ظرفيتها استفاده كنيم و آنها را در اختيار فرهيختگان جامعه اسلامی قرار دهيم تا بتوانند به نام اسلام و با هدف معرفی اسلام از اين ظرفيتها استفاده كنند و نوآوری و اختراعات جديدی را داشته باشند.
وی از نيازسنجی در سطح جوامع بشری به عنوان ديگر اقدام ضروری در راستای احيا و تجديد تمدن اسلامی يا تأسيس تمدن نوين اسلامی ياد كرد و گفت: ما بايد نيازهای جوامع بشری را به دست بياوريم و بعد بر اساس آن و برگرفته از آموزههای دين و قرآن، تمدن جديد اسلامی را تأسيس كنيم.
حكيمالهی ادامه داد: يكی از مشكلاتی كه امروز در جوامع بشری وجود دارد، بحث اداره جامعه است و بايد ببينيم كه ما واقعاً برای مديريت يك جامعه چه نيازهايی داريم و برای رفع اين نيازها و اداره جامعه چه طرحی میتوانيم ارائه كنيم. بحث ديگر بحث مسائل اقتصادی است و بايد ديد كه آيا در حوزه تمدن اسلامی طرحی برای مديريت اقتصادی وجود دارد؟ بحث سوم نيز بحث فرهنگ جامعه است و در شرايطی كه خود غرب از فرهنگ مبتذل خود به ستوه آمده و خسته شده است، ما بايد ببينيم كه چه طرحی برای مديريت فرهنگی و مهندسی فرهنگی جامعه داريم.
وی افزود: مواردی مانند وضعيت توليد، كشاورزی، معيشت مردم و بيكاری مردم، احيای محيط زيست و حفاظت آن و ... يقيناً مباحثی هستند كه در منابع اصيل دينی ما و قرآن وجود دارد و ما بايد كلياتی را كه در قرآن هست، به دست بياوريم و بر اساس آن، طرح جديدی را با توجه به نيازهای جامعه بشری ارائه دهيم.
حكيمالهی با اشاره به رشد و گسترش پديده اسلامهراسی و شيعههراسی كه توسط غرب دنبال میشود، عنوان كرد: برای اينكه بتوانيم جايگاه اسلام و نقشی را كه در خدمترسانی به بشريت ايفا كرده است، معرفی كنيم، بايد سابقه تمدنی اسلام و مسلمانان را مورد بازشناسی قرار دهيم و به جهان امروز معرفی كنيم و افزون بر اين بايد تمدن اسلامی مجدداً احيا شود تا اسلام بتواند در عرصههای مختلف و مناطق گوناگون جغرافيايی حضور تأثيرگذار و همراه با عقلانيت داشته باشد.
وی لازمه اين امر را تكيه و تأكيد همه مسلمانان بر مشتركات خود و منبع اصيل و اساسی خود يعنی قرآن دانست و بيان كرد: بزرگترين منبعی كه مورد اتفاق همه اقشار اسلامی است، قرآن كريم است و قرآن كريم بود كه توانست مسلمانان را هدايت و راهنمايی كند و به جايگاهی تمدنی برساند؛ به نحوی كه توانستند بر ديگر حوزههای تمدنی عصر خود غلبه كرده و در عين حالی كه از ظرفيتهای تمدنی آنها بهره بردند، پس از گذشت زمانی محدود آنها را وامدار حوزه تمدنی اسلام كنند.
معاون ارتباطات و بينالملل جامعة المصطفی(ص) العالميه در مورد لوازم رسيدن مجدد به چنان جايگاه تمدنیای گفت: ما بايد بازبينیای در مبانی معرفتی و مسائل اجتماعی، سياسی و اقتصادی اسلام داشته باشيم و بايد تئوریهای جديدی را برای اداره دولت و اداره اجتماع ارئه دهيم كه برگرفته از قرآن كريم باشد تا هم مورد استقبال همه مسلمانان قرار گيرد و هم در صحت صدور آن هيچ شك و شبههای وجود نداشته باشد.
حكيمالهی در ادامه با تأكيد بر لزوم مطابقت داشتن الگوی تمدن اسلامی مورد نظر با زمانه گفت: تمدن اسلامی طبعاً يك واژه صرف نيست و يك واقعيت است كه آن واقعيت بايد با واقعيت زمانه مطابقت داشته باشد و اگر ما به صدر اسلام و خصوصاً قرن سوم و چهارم كه آغاز و اوج شكوفايی تمدن اسلامی بوده است، توجه كنيم، میبينيم كه اين تمدن در حوزههای مختلف از ترجمه گرفته تا مديريت جامعه و توليد و اختراع وسايل جديد برای رفاه بشر، فعاليتهای شايان توجهی كرده است و امروز هم جامعه اسلامی بايد با بهرهگيری از آموزههای دين و منابع اصيل دينی، در حوزههای سختافزاری و نرمافزاری وارد شود و خود را به عنوان يك واقعيت به منصه ظهور برساند.
وی توجه به برخی موارد را در اين راستا ضروری دانست و عنوان كرد: ما میدانيم كه بسياری از انديشمندانی كه در غرب ركورد زدهاند و اختراعات جديدی داشتهاند، از مسلمانان بودهاند، اما اين اختراعات و اين نوآوریها به نام غيرمسلمانان ثبت و ضبط شده است و ما بايد به جای اينكه خدمات مسلمانان در اختيار و به نام غيرمسلمانان ثبت و ضبط شود، آنها را به اسم اسلام و مسلمانان ثبت و ضبط كنيم و اين گستره را در اختيار جامعه اسلامی قرار دهيم.
معاون ارتباطات و بينالملل جامعة المصطفی(ص) العالميه همچنين با اشاره به وجود ظرفيتهای زياد برای گسترش و توسعه تمدن اسلامی عنوان كرد: ما بايد از اين ظرفيتها استفاده كنيم و آنها را در اختيار فرهيختگان جامعه اسلامی قرار دهيم تا بتوانند به نام اسلام و با هدف معرفی اسلام از اين ظرفيتها استفاده كنند و نوآوری و اختراعات جديدی را داشته باشند.
وی از نيازسنجی در سطح جوامع بشری به عنوان ديگر اقدام ضروری در راستای احيا و تجديد تمدن اسلامی يا تأسيس تمدن نوين اسلامی ياد كرد و گفت: ما بايد نيازهای جوامع بشری را به دست بياوريم و بعد بر اساس آن و برگرفته از آموزههای دين و قرآن، تمدن جديد اسلامی را تأسيس كنيم.
حكيمالهی ادامه داد: يكی از مشكلاتی كه امروز در جوامع بشری وجود دارد، بحث اداره جامعه است و بايد ببينيم كه ما واقعاً برای مديريت يك جامعه چه نيازهايی داريم و برای رفع اين نيازها و اداره جامعه چه طرحی میتوانيم ارائه كنيم. بحث ديگر بحث مسائل اقتصادی است و بايد ديد كه آيا در حوزه تمدن اسلامی طرحی برای مديريت اقتصادی وجود دارد؟ بحث سوم نيز بحث فرهنگ جامعه است و در شرايطی كه خود غرب از فرهنگ مبتذل خود به ستوه آمده و خسته شده است، ما بايد ببينيم كه چه طرحی برای مديريت فرهنگی و مهندسی فرهنگی جامعه داريم.
وی افزود: مواردی مانند وضعيت توليد، كشاورزی، معيشت مردم و بيكاری مردم، احيای محيط زيست و حفاظت آن و ... يقيناً مباحثی هستند كه در منابع اصيل دينی ما و قرآن وجود دارد و ما بايد كلياتی را كه در قرآن هست، به دست بياوريم و بر اساس آن، طرح جديدی را با توجه به نيازهای جامعه بشری ارائه دهيم.
