ایکنا پای درد دل ناشران مذهبی مینشیند/ مقصر کمشدن استقبال از این نوع کتب کیست؟
گروه ادب: در سیزدهمین نمایشگاه کتاب فارس ۸۰ ناشر مذهبی از شهرهای مختلف ایران حضور دارند که در این گزارش به سراغ غرفه برخی از این ناشران رفته و سخنانی چند از آنان را میخوانیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، سیزدهمین نمایشگاه کتاب فارس از 27 آبان تا 3 آذرماه در محل دائمی نمایشگاههای کتاب فارس برپاست. در این نمایشگاه قریب یک هزار و 500 ناشر داخلی و خارجی حضور دارند. سالن حافظ این نمایشگاه با 310 غرفه به ناشران مذهبی، عمومی و کمک درسی اختصاص دارد.
احمدرضا نداف، معاون فرهنگی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در این رابطه به خبرنگار ایکنا گفت: نزدیک به 80 ناشر مذهبی از نقاط مختلف کشور در این نمایشگاه حضور پیدا کرده و محصولات خود را ارائه میدهند.
وی با اشاره به ناشران دفاع مقدس ابراز کرد: به دلیل اینکه ناشران دفاع مقدس محدود هستند، لذا بیشتر بهصورت نمایندگی در این نمایشگاه حضور پیدا کردند و تقریباً میتوان گفت قریب 8 الی 9 ناشر دفاع مقدس در اینجا حضور دارند.
فعالیت 1500 ناشر در نمایشگاه کتاب فارس
نداف با بیان اینکه 800 ناشر رسمی در نمایشگاه حضور دارند، گفت: برخی از ناشران نیز بهصورت نمایندگی در سیزدهمین نمایشگاه کتاب فارس حضور یافتند که سرجمع قریب یک هزار و 500 ناشر در اینجا حضور یافته و محصولات خود را ارائه میدهند.
معاون فرهنگی ارشاد فارس اظهار کرد: نمایشگاه دارای 750 غرفه است که سالن حافظ با 310 غرفه به ناشران عمومی، مذهبی و کمک درسی، سالن بهار به ناشران دانشگاهی، سالن سرو ناشران پزشکی، حقوق و انتشارات خارجی، سالن نرگس ناشران کودک و زبان خارجی و سالن ملاصدرا نیز برای نخستین بار به رسانههای دیجیتال اختصاص پیدا کرده که در آن 56 مؤسسه فعال در حوزه نرمافزار حضور یافتهاند.
وی با بیان اینکه استقبال نمایشگاه امسال نسبت به سال گذشته که برف و بارندگی بود، خیلی خوب بود، گفت: تا روز گذشته، دوم آذر بیش از 700 میلیون تومان بن کتاب فروش رفت که تقاضای افزایش 200 میلیونی بن کتاب داشتیم و مورد موافقت قرار گرفت و تا دو ساعت مانده به پایان کار نمایشگاه این بنها عرضه خواهد شد.
نداف در پایان با اشاره به برنامههای جنبی این نمایشگاه ابراز کرد: هر روز برپایی نمایشگاه، دو کتاب و جمعاً 14 کتاب رونمایی شد و 16 نشست نقد و بررسی کتاب نیز در سرای اهل قلم نمایشگاه در این 7 روز برگزار شد.
استقبال خوبی از کتب مذهبی در سومین حرم اهل بیت(ع) شده است
در ادامه این گزارش، به سراغ ناشران مذهبی سیزدهمین نمایشگاه فارس میرویم تا سخنانی چند از زبان آنان بشنویم. سید سجاد حسینی، مسئول غرفه انتشارات «اسوه» بزرگترین نشر قرآنی از تهران به خبرنگار ایکنا گفت: در شهر شیراز، سومین حرم اهل بیت(ع) شاهد استقبال خوبی از سوی مردم این دیار از کتب مذهبی هستیم.
وی ابراز کرد: مردم شیراز به دلیل پیشنیه مذهبی و همچنین مهد ادب و فرهنگ ایران، معمولاً استقبال خوبی از نمایشگاه های کتاب میکنند که بعضاً بیشتر از کتابهای غیر مذهبی است زیرا کتابهای مذهبی، مخاطبان خاص خود را دارد، البته این بحث سوای از کتاب قرآن کریم است که همیشه مشتریان زیادی دارد.
قرآن کریم؛ در رأس میزان فروش بزرگترین ناشر قرآنی کشور
حسینی با اشاره به آمار فروش کتابهای این غرفه اظهار کرد: در رأس فروش کتابهای ما، قرآن کریم قرار دارد و بعد از آن، کلام معصومین و در مرحله بعد کلام علماست.
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به مشکلاتی که برای ناشران مذهبی در کشورمان وجود دارد، بر لزوم پایین آمدن قیمت کاغذ تأکید کرد و گفت: زمانی که میخواهیم کتابی چاپ کنیم ما به عنوان ناشر مذهبی مردد هستیم که چه قیمتی بزنیم تا هم مردم طالب خرید آن باشند و هم خودمان ضرر نکنیم.
مسئول غرفه انتشارات «اسوه» ادامه داد: مفاتیحی که سال گذشته قیمت آن 8 هزار تومان بوده، امسال با این هزینهها مسلماً نمیتوانیم زیر 40 هزار تومان قیمت بزنیم و در این صورت نیز دیگر کسی این کتاب را نمیخرد و کتابها در چاپخانهها میمانند و تولید کتاب نیز پایین میآید.
کتاب به سبد خرید مردم اضافه شود
وی عنوان کرد: بهترین راهکار جهت حل این مشکل این است که کتاب مانند سایر اقلام خوراکی مردم به سبد خرید مردم اضافه شود یعنی همانطور که برای تخم مرغ بن میگذاریم برای کتاب هم بن قرار دهیم زیرا ارزش این کار را دارد و یارانهای که 45 هزار تومان است، 40 هزار تومان برای اقلام خوراکی و 5 هزار تومان برای کتاب تخصیص داده شود و با این کار شاهد رشد قشر کتابخوان در کشور خواهیم بود.
حسینی اضافه کرد: این کار نیز باعث میشود که بسیاری از هزینههایی که همیشه برای رفع ناهنجاریهای اجتماعی اختصاص میدهیم، کاسته شود به شرطی که از همان ابتدا فرزندان خود را با کتاب و فرهنگ آشنا کنیم.
تبلیغات ضعیف نمایشگاه کتاب فارس
بنا بر این گزارش، غلامحسین جمشیدی، مسئول غرفه انتشارات «اسلامی» از تهران نیز در گفتوگو با خبرنگار ایکنا از نحوه تبلیغات و اطلاعرسانی نمایشگاه امسال انتقاد کرد و گفت: متأسفانه امسال تبلیغات خیلی ضعیفی برای نمایشگاه انجام شد و سرویسدهی مناسبی نیز ارائه نشد.
وی با بیان اینکه برای شهرهای جنوبی ساعات نمایشگاه باید در بعدازظهر قرار گیرد، نه بهصورت یکسره از صبح تا شب گفت: جهت جذب اقشار مختلف مردم به نمایشگاه لازم است که بازنگری در ساعات برپایی نمایشگاه صورت گیرد.
جمشیدی در ادامه با اشاره به اینکه متأسفانه استقبال از کتابهای مذهبی در میان مردم بسیار ضعیف است، گفت: مردم امروز جامعه ما بیشتر به کتابهای روانشناسی، جامعهشناسی و سیاسی علاقه نشان میدهند تا کتابهای مذهبی.
میزان بن کتاب ارائه شده به مردم، بسیار کم است
وی همچنین از نحوه توزیع بن کتاب نیز انتقاد کرد و ادامه داد: بن کتابی هم که به مردم ارائه میشود، بسیار کم است زیرا بعضاً با 30 هزار تومان که نمیتوان حتی یک کتاب هم خریداری کرد.
مسئول غرفه انتشارات «اسلامی» بر لزوم توزیع متوازن بن کتاب در میان اقشار مختلف تأکید کرد و افزود: استقبال مردم شیراز از نمایشگاههای کتاب خوب است اما قدرت خرید مردم کم است که این مسئله همیاری مسئولان را میطلبد.
به گزارش ایکنا، مصطفی شاکر، مسئول غرفه انتشارات «الهادی» از قم نیز به خبرنگار ما گفت: بحمد الهی استقبال مردم از کتابهای مذهبی خوب بوده است و مشکلات مختلف در رابطه با نمایشگاه همیشه و همه جا وجود دارد.
نباید انتظار داشته باشیم کتب تخصصی مذهبی با استقبال عمومی مواجه شود
وی با اشاره به میزان استقبال مردم شیراز از کتابهای مذهبی عنوان کرد: قرآن و مفاتیح همیشه در تمام شهرها از استقبال خوبی برخوردارند به خصوص اگر قیمتهای خوبی هم برای آنها اختصاص یافته باشد اما کابهای تخصصی حوزوی، مشتریهای خاص خود را دارد و نباید انتظار داشته باشیم که با استقبال عمومی مواجه شود.
شاکر ابراز کرد: البته بعد از کتاب قرآن و مفاتیح، کتابهای مربوط به اهل بیت(ع) به خصوص امام حسین(ع) درباره زندگینامه، مقتلخوانی و کتاب لهوف بسیار مشتری دارد.
نرخ مطالعه در تمام نقاط ایران پایین است
این گزارش میافزاید، مجید شهریپور، مسئول غرفه انتشارات «اتقان» از قم نیز در گفتوگو با خبرنگار ما از وضعیت مطالعه در کشور انتقاد کرد و گفت: مشکلی که ما ناشران با آن مواجه هستیم این است که نرخ مطالعه در تمام نقاط ایران بسیار پایین آمده است.
وی افزود: نخستین دلیل این مسئله وضعیت مالی مردم است که مردم تلاش میکنند تا نیازهای اولیه خود را برآورده کنند تا مسائل فرهنگی و بخش دوم نیز تبلیغات کمی است که برای کتاب انجام میشود؛ از سوی دیگر با گسترش فعالیتهای فضای مجازی، اینترنت، واتسآپ، وایبر و غیره دیگری کسی حوصله کتاب خواندن ندارد و هر کسی هر مطلبی بخواهد به جای مراجعه به کتابهای مختلف به سراغ اینترنت میرود.
شهریپور در ادامه در پاسخ به اینکه استقبال مردم از کتب مذهبی چگونه است؟ گفت: این مسئله بستگی به فرهنگ مناطق مختلف کشور دارد و در برخی از مکانها به دلیل داشتن مردمی مذهبی، استقبال از کتب مذهبی نیز بالاست به عنوان مثال نمایشگاه بعدی کتاب در بیرجند است که مردم آن متدین و مذهبی هستند؛ لذا استقبال آنان همیشه از این نوع کتب خوب بوده است.
استقبال مردم شیراز از کتب ادبی بیشتر است
وی ادامه داد: شیراز مهد تاریخ، ادب و تمدن ایران زمین است و نمیتوان انتظار داشت که همان استقبالی که مردم از کتب تاریخی و ادبی و شعرای مختلفی چون سعدی و حافظ، فردوسی و غیره دارند از کتابهای دیگر داشته باشند.
مسئول غرفه انتشارات «اتقان» در پاسخ به اینکه بیشتر چه کتابهایی در نمایشگاههای کتاب فروش دارد؟ گفت: کتب روانشناسی معمولاً در صدر فروش قرار دارند و میزان فروش آنها حتی از کتب مذهبی هم بیشتر است.
وی در ادامه به تشریح مشکلات ناشران اشاره کرد و گفت: مشکلات یک ناشر از مجوز کتاب آغاز میشود و تا فروش و عرضه کتاب در غرفههای نمایشگاههای کتاب ادامه دارد اما در عین حال نمیتوانیم همیشه این مشکلات را به گردن مسئولان بیاندازیم و لازم است که ناشران نیز کیفیت کار خود را بالا ببرند.
شهریپور با بیان اینکه ناشران همیشه به دنبال کیفیت هستند تا مشتریان را جذب کنند و کیفیت نیز هزینه میخواهد، گفت: در طی سه سال گذشته کاغذی که بندی 25 تومان ارائه میشد، امسال همان کاغذ بندی 75 تومان ارائه میشود، یعنی قیمت آن سه برابر شده است اما من ناشر نمیتوانم عملاً قیمت کتاب را سه برابر کنم؛ لذا مجبور هستم که از کیفیت کاغذ بزنم و کاغذ بندی 60 تومان را خریداری کنم.
انتقاد از هزینههای بالای کاغذ برای ناشران
وی افزود: از سوی دیگر مردم ما نیز همیشه به دنبال کتابهای با کیفیت بالا هستند؛ لذا ناشران خصوصی مخصوصاً اصلآنمیتواند در برابر این هزینهها کمر راست کنند.
شهریپور در بخش پایانی سخنان خود از وضعیت فروش کتاب در نمایشگاهها انتقاد کرد و گفت: در سال جاری تقریباً در تمام نمایشگاههای کتاب استانها حضور یافتم اما نمیتوانم بگویم کدام خوب بوده است و هر کدام از دیگری بدتر بوده است ضمن اینکه حتی نمایشگاه کتاب تهران نیز در نوع خود ضعیف است.
این گزارش میافزاید، سید مهدی اخلاصی، مسئول انتشارات «دارالفکر» از قم نیز به خبرنگار ما گفت: میزان استقبال مردم شیراز از نمایشگاه کتاب نسبت به شهرهای سطح پایین خوب بوده است اما برای شهرهای هم سطح شیراز، این استقبال پایین بوده است.
لزوم اعطای تسهیلات به ناشران حضور یافته در نمایشگاههای استانی
وی از ساعت برپایی نمایشگاه و تبلیغات ضعیف آن انتقاد کرد و گفت: ناشرانی که در این نمایشگاه حضور مییابند از شهرهای مختلف میآیند و لازم است که حداقل تسهیلاتی به آنان اعطا شود تا درآمدها با هزینههای آنان همخوانی داشته باشد و بتوانند در سالهای بعد هم حضور داشته باشند.
اخلاصی با اشاره به میزان استقبال مردم از کتب مذهبی ابراز کرد: استقبال مردم شیراز از کتب مذهبی نسبت به سالهای قبل کمتر بوده است زیرا معمولاً کسانی که این نوع کتب را میخرند از اقشار خاصی هستند که بعضاً ممکن است نتوانند هزینه بالای این کتابها را پرداخت کنند لذا ضروری است که مسئولان ما حداقل حمایتی از ناشران مذهبی داشته باشند تا آنان نیز بتوانند کتب مذهبی را با قیمت مناسبی به مشتریان ارائه دهند.
توجه ویژهتری به ناشران مذهبی در جامعه اسلامی شود
مسئول انتشارات دارالفکر تأکید کرد: در جامعه اسلامی که تمام مسئولان آن به دنبال ترویج فرهنگ اسلام هستند انتظار میرود که به ناشران مذهبی آن نیز توجه ویژهتری شود زیرا این مسئله باعث میشود که تعداد کتب مذهبی در کشور بیشتر شود و این نوع حمایت نیز میتواند در قالبهای مختلف مانند اعطای سوبسید به ناشران مذهبی باشد که البته این نوع سوبسید به ناشران مذهبی تعلق نمیگیرد و در نتیجه ما مجبوریم که قیمت کتابهای خود را پایین بزنیم اما ناشران دیگر مانند ناشران ادبی هر قیمتی که دوست دارند میتوانند بزند لذا ضروری است که نظارتی هم بر روی قیمت کتب انجام شود.
به گزارش ایکنا، آخرین غرفهای که به سراغ آن میرویم، غرفه انتشارات «مکتب وحی» از قم است. حجتالاسلام امین شبرنگی مسئول این غرفه به خبرنگار ما گفت: در این غرفه کتابهای تخصصی عرفانی و آثار علامه تهرانی و شاگردان علامه طباطبایی و مرحوم انصاری همدانی ارائه میشود که همگی مخاطبان خاص دارد اما در عین حال از استقبال خوبی برخوردار شده است.
وی اظهار کرد: میزان استقبال مردم از کتب مذهبی در هر شهر متفاوت از شهرهای دیگر است و این مسئله به فرهنگ آن منطقه دارد که در شیراز این استقبال بد نیست.
این گزارش میافزاید، به نظر میرسد در جامعه اسلامی ما که داعیهدار حکومت اسلامی و جهانی شدن چنین حکومتی هستیم، لازم است که ابتدا به رکن اصلی آن، یعنی فرهنگ مردم توجه بیشتری داشته باشیم و یکی از ارکانی که موجب تغییر و یا تقویت فرهنگ مردم یک ملت میشود همان بحث مطالعه و کتابخوانی است.
لذا اگر میخواهیم مردم ما با فرهنگ دینی بیشتر آشنا شوند باید علاوه بر توجه به هنرهای دینی و هنرمندان، به ناشران مذهبی نیز توجه بیشتری شود تا آنها نیز بتوانند با دغدغه کمتری به رسالت خود بپردازند.
