گزارش ایکنا از برگزاری کرسی «نقد مبانی نظری دستور زایشی براساس آموزههای قرآن» در شیراز
گروه اندیشه: نخستین کرسی نقد نظریهپردازی در فارس و پانزدهمین کرسی نقد نظریه در کشور با موضوع «نقد مبانی نظری دستور زایشی براساس آموزههای قرآن کریم» در دانشگاه شیراز برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، نخستین کرسی نقد نظریهپردازی در فارس و پانزدهمین کرسی نقد نظریه در کشور با موضوع «نقد مبانی نظری دستور زایشی براساس آموزههای قرآن کریم» امروز، 10 آذرماه توسط مهرزاد منصوری، دانشیار زبانشناسی دانشگاه شیراز و با داوری خرمایی و یارمحمدی در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز برگزار شد.
زمانی، رئیس سازمان بسیج اساتید فارس در این جلسه با تأکید بر ضرورت تحول در علوم انسانی، از تشکیل 14کمیته نظریهپردازی در این زمینه خبر داد.
وی عنوان کرد: در راستای اجرای مطالبات مقام معظم رهبری درخصوص کرسیهای نقد نظریهپردازی در دانشگاهها، سازمان بسیج اساتید فارس شش نظریه را نقد و بررسی میکند.
برگزاری کرسیهای نظریهپردازی طی 3 مرحله در فارس
زمانی با بیان اینکه کرسیهای نظریهپردازی سه مرحله را طی میکنند، اظهار کرد: در این کرسیها ابتدا نظریههای غربی مطرح و نقد میشوند سپس، با توجه به آموزههای اسلامی و بومی، نظریههای جدید مطرح میشود.
رئیس بسیج اساتید فارس با اعلام اینکه سازمان بسیج اساتید فارس با برگزاری کرسیهای نظریهپردازی نظریههای مطرح در زمینه علوم مختلف را نقد و بررسی خواهد کرد، گفت: روز سهشنبه، هجدهم آذرماه دومین کرسی نظریهپردازی استان فارس با موضوع اقتصاد در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز برگزار میشود.
علم و قرآن با هم تناقضی ندارند
بنابر این گزارش، در ادامه جلسه بهزاد منصوری با تصریح اینکه قرآن و علم با هم تناقضی ندارند، گفت: اگر تناقضی بین قرآن و علم مشاهده شد یا مفاهیم قرآنی را به درستی متوجه نشدهایم یا نظریه علمی ارائه شده، نظریه درستی نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز با بیان اینکه اشارات و آیات کریمه قرآن ما را به برخی نظریات علمی رهنمون میسازد، اظهار کرد: قرآن به زبان عربی نازل شده است و ما میتوانیم از طریق زبانشناسی قرآن بهویژه در آیاتی که به موضوع زبان و ماجرای سخن گفتن هدهد یا مورچه با حضرت سلیمان میپردازد به بررسی آن بپردازیم.
وی با اشاره به پیدایش زبانشناسی زایشی در سال 1957 میلادی توسط چامسکی این نظریه را یکی از نظریات مطرح در حوزه زبانشناسی دانست و گفت: علیرغم تغییرات فراوان طی سالهای گذشته، برخی اصول در این نظریه ثابت مانده است که از جمله آن ذاتی بودن زبان است.
آیه «وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء» برگ برنده انسانهاست
منصوری از آیه 31سوره مبارکه بقره « وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلاَئِکَةِ فَقَالَ أَنبِئُونِی بِأَسْمَاء هَؤُلاء إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ؛ و [خدا] همه [معانى] نامها را به آدم آموختسپس آنها را بر فرشتگان عرضه نمود و فرمود اگر راست مىگویید از اسامى اینها به من خبر دهید» به عنوان برگ برنده انسان یاد کرد و افزود: در این آیه خداوند یاد دادن اسماء به انسان را مطرح میکند. همچنین، در آیه 4 سوره الرحمن « عَلَّمَهُ الْبَیَانَ؛ به او بیان آموخت» زبان به عنوان یکی از نعمتهای الهی مطرح میشود که به انسان داده نشده بلکه آموخته شده است که میتوان گفت نظریات چامسکی درخصوص ذاتی بودن زبان با این آیات همراهی دارد.
دانشیار زبانشناسی دانشگاه شیراز با اشاره به اصل دیگر نظریه دستور زایشی مبنی بر اینکه زبان به نوع انسان اختصاص دارد و حیوانات دارای زبان نیستند، خاطرنشان کرد: آیات شریفه 16، 18 و 20 تا 26 سوره مبارکه نمل که به داستان گفتوگوی حضرت سلیمان(ع) با هدهد و مورچه اشاره دارد، نشاندهنده این است که حیوانات نیز زبانی دارند که همان نوآوریها و پیچیدگیهای زبان انسان را داراست.
منصوری با تاکید بر اینکه سخن گفتن با حیوانات معجزه نبوده است، ادامه داد: افراد دیگری جز پیامبران الهی نیز قادر به سخن گفتن با حیوانات بودهاند و همچنین در مواردی ائمه معصومین(ع) نیز با حیوانات سخن گفتهاند.
وی با بیان اینکه زبان انسان ویژه و ممتاز از زبان سایر موجودات است، اظهار کرد: به نظر میرسد سایر موجودات هم زبان دارند که زبان آنها پیچیدهتر از آن چیزی است که در نظریههای مختلف تاکنون بیان شده است.
استاد دانشگاه شیراز آیه 10سوره مبارکه مریم « قَالَ رَبِّ اجْعَل لِّی آیَةً قَالَ آیَتُکَ أَلَّا تُکَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَ لَیَالٍ سَوِیًّا؛ گفت پروردگارا نشانهاى براى من قرار ده فرمود نشانه تو این است که سه شبانه [روز] با اینکه سالمى با مردم سخن نمیگویى» را موید اصل تمایز دانش و کنش زبانی در دستور زایشی عنوان و بیان کرد: با توجه به این آیه میتوان گفت حضرت مریم(س) با وجود داشتن توانش زبانی در ذهن اما از کنش زبانی یا گفتار استفاده نکرد و از طریق اشاره با مردم سخن گفته است.
اشاره به دیدگاه قرآن درباره ماهیت زبان
منصوری در بخش دیگری از سخنان خود به دیدگاه قرآن درمورد ماهیت زبان اشاره و اظهار کرد: در قرآن کریم سه تقسیمبندی درخصوص زبان وجود دارد که یک سطح فطری و ذاتی بودن زبان است و با واژه «بیان» مطرح شده است. سطح دوم زبان انسانی است که هر فرد با توجه به محیط یکی از زبانهای انسانی را یاد میگیرد و کلیدواژه مربوط به آن «لسان» است و سطح سوم که فارغ از محدودیتهای زبان انسان است، به زبان حیوانات یا سخن گفتن اعضا و جوارح در قیامت مربوط میشود که به آن «نطق» میگویند.
به گزارش ایکنا، در ادامه جلسه هریک از داوران و اساتید حاضر در جلسه نقدها و پیشنهادات خود درخصوص مباحث مطرح شده را بیان کردند.
در ادامه نیز رشیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز نیز بر اینکه دانشگاهها باید به کرسیهای نظریهپردازی بسیار بها دهند تأکید و بیان کرد: با طرح نقدها و پرسشها از دیدگاههای مختلف درمورد نظریهها میتوان به رشد و شکوفایی علمی و بومیسازی علوم انسانی دست یافت.
