گزارش ایکنا از برگزاری همایش ملی «قرآن و ادبیات» در شیراز
گروه فعالیتهای قرآنی: همایش علمی قرآن و شگردهای زبانی تحت عنوان «قرآن و ادبیات» بههمت معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی فارس و سازمان فعالیتهای قرآنی دانشگاهیان کشور در شیراز برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، همایش علمی قرآن و شگردهای زبانی تحت عنوان «قرآن و ادبیات» با حضور اندیشمندان دانشگاههای مختلف کشور عصر دیروز، 29 دیماه در محل سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شیراز برگزار شد.
این همایش بههمت معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی فارس و سازمان فعالیتهای قرآنی دانشگاهیان کشور و با همکاری معاونت قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس و اداره ارشاد شیراز اجرا شد.
مطلع نخست این همایش تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط بردبار، قاری برجسته استان فارس و نفر نخست رشته ابتهال سی و هفتمین دوره مسابقات قرآن کریم این استان بود و در ادامه محمدرضا خالصی، دبیر این همایش و معاون فرهنگی جهاددانشگاهی فارس به ایراد سخنرانی پرداخت.
وی گفت: قرآن کریم قبل از هر چیز متن است و در نگاه نخست برای هر کسی که با قرآن روبهرو میشود، یک متن جلوهگر میشود لذا قرآنپژوهان ما در طی سالها و قرنها به این مهم با دقت توجه کردهاند.
وی افزود: عربهای معاصر نزول قرآن هم به گونههای مختلف تحت تأثیر متن بودهاند و از آن سخن گفتهاند؛ تأثیر روانی و فکری که بر دل و جان عربها میگذاشت قبل از هر چیز ناشی از زیبایی، انسجام و سازوکارهای استوار این متن بوده است.
این محقق و پژوهشگر ادبی اظهار کرد: در مورد قرآن همانطور که گفته شد قرائت و لحن پیامبر(ص) مردم مکه را مفتون میساخت حتی سران قریش را اما این ظاهر قرآن و زیبایی منحصر به فرد آن به شکلی در مقوله اعجاز معنا شد یعنی این متن وحیانی شکل اعجاز به خود گرفت و این سخنی است که ابن خلدون در مقدمه کتاب خود به آن ادله میآورد و در کتب حدیث اهل سنت و شیعه در مورد آن احادیث بسیار دیده میشود.
اعجاز بلاغی قرآن در دو جریان شیعه و اهل سنت بسیار گسترده است
وی با یادآوری اینکه بررسیهای زبانشناختی قرآن از قرن اول شکل گرفت و مهمترین مسئله آن اعجاز زیبایی و زبانی قرآن کریم بود، گفت: در دو جریان اهل سنت و معتضله شیعه حوزه اعجاز بلاغی قرآن حوزه بسیار گسترده و پربرگ و باری است که در این مکتب میتوان ابوالحسن رمانی و عبدالجبار معتزلی را نام برد البته بررسیهای زبانشناختی و زیباشناختی بسیاری در این زمینه صورت گرفته است.
اشاره به صبغه قرآنی شیراز
خالصی در ادامه سخنان خود به صبغه قرآنی شیراز اشاره کرد و گفت: شیراز، شهری قرآنی بوده است که این کتاب آسمانی را پذیرفته است و وجود بسیاری از اندیشمندان و قرآنپژوهان نظیر سیبویه و حافظ و غیره خود گواهی بر این مدعاست.
ابنبطوطه زیباترین تلفظ قرآنی را در شیراز شنید
این نویسنده فعال عرصه ادب و هنر عنوان کرد: ابن بطوطه مسلمان عرب و جهانگرد در عهد ابواسحاق و دوران حافظ، وارد شیراز میشود و میگوید «وقتی وارد شیراز شدم شیرازیهای شروع به قرآن خواندن کردند»؛ اما نکته جالب توجه این است که ابن بطوطه که خود عرب است و جهان اسلام را گشته است در ادامه این متن میافزاید: «من در زیر کره خاکی خوشصداترین و زیباترین تلفظ قرآنی را در شهر شیراز شنیدهام» که این مطلب در کتاب ابن بطوطه صفحه 108 وجود دارد.
ارسال 100 مقاله به دبیرخانه همایش
دبیر همایش ملی قرآن و ادبیات در بخش دیگری از سخنان خود به برگزاری این همایش اشاره کرد و گفت: برای این مسئله جهت حضور در این همایش از اساتید حوزه و دانشگاه دعوت شد و بیش از 100 مقاله به دبیرخانه همایش رسید که پس از داوری 30 مقاله برای چاپ انتخاب شد و 10 مقاله نیز در این همایش ارائه میشود.
بنابراین گزارش، مسعود رستگار، رئیس جهاددانشگاهی فارس نیز در این همایش برگزاری این همایش را مطلع فعالیتهای فرهنگی جهاددانشگاهی در ایام دهه فجر دانست.
شاخصترین اقدامات فرهنگی جهاددانشگاهی، تلاش جهت ترویج آموزههای قرآن است
وی با یادآوری اینکه شاخصترین اقدامات فرهنگی جهاددانشگاهی، مباحث قرآن کریم و تلاش در جهت توسعه و ترویج آموزههای این کتاب آسمانی است، افزود: آنچه مسلم است، ضرورتی است که باید در قرآن کریم غور کافی داشته باشیم که به شناخت این کتاب آسمانی و اعجازی که در کلام الهی است، دست یابیم.
رستگار ادامه داد: این تأمل به جهت دستیابی به تأثیراتی است که قرآن کریم در ارکان مختلف جهانی هستی از جمله زندگی بشری دارد و باید تلاش کنیم تا از جامعیت این کتاب آسمانی حداکثر بهرهبرداری را داشته باشیم.
رئیس خبرگزاری ایکنا شعبه فارس با اشاره به صبغه قرآنی سومین حرم اهل بیت(ع) در ایران اسلامی عنوان کرد: استان فارس و شیراز مهد ادبیات، هنر، علم و فرهنگ است به همین ما در جهاددانشگاهی این استان نیز بحث بررسی قرآن و ادبیات را پذیرفتهایم و سایر عرصهها به عهده جهاددانشگاهیهای سایر استانها سپرده شده است.
لزوم الگوگیری سایر نهادها از فعالیتهای قرآنی جهاددانشگاهی
به گزارش ایکنا، در ادامه این مراسم حجتالاسلام والمسلمین امین رصاف، رئیس نهاد نماینده ولی فقیه در استان فارس ضمن قدردانی از ابتکار عمل مسئولان جهاددانشگاهی در برپایی این همایش و سایر فعالیتهای قرآنی، این نهاد انقلابی را در عرصه فعالیتهای قرآنی پیشتاز دانست و ابراز امیدواری کرد: سایر نهادها و ادارات و تشکلهای مردمی دیگری که در استان مشغول به فعالیت هستند ضمن الگوبرداری از این تلاشها، سعی کنند به شکلهای مختلف به قرآن کریم خدمت کنند.
وی با تأکید بر اینکه در مسیر خدمت به قرآن هرچقدر تلاش کنیم بسیار کم بوده و هست و واقعاً حق مطلب تا به امروز ادا نشده است، گفت: با اینکه در استان فارس امکانات و ظرفیتهای بسیار خوبی وجود دارد و مردم ما به قرآن عنایت دارند و هر برنامه قرآنی که برگزار شده است با استقبال خوب مردم ما مواجه شده است اما طوری که باید و شاید برنامههای ما در خور و شأن این استان نبوده است.
مسئول راهاندازی قرارگاه قرآنی استان فارس تصریح کرد: طبق مصوبهای که در شورای فرهنگ عمومی وجود داشته و دارد که باید شیراز و فارس را تبدیل به قطب قرآنی در کشور کنیم، قاعدتاً این یک سیاستگذاری و برنامهریزی است برای اینکه تمام دستگاهها و همچنین تشکلهای مردمی در این مسیر گام بردارند.
تمام مسئولان استان فارس برای قطب قرآنی شدن برنامههای خود را ارائه دهند
وی با تأکید بر اینکه تمام مسئولان استان فارس باید برای قطب قرآنی شدن استان برنامههای خود را در سال فرهنگ و اقتصاد به مردم ارائه دهند، گفت: انتظار میرود مانند چنین همایشهایی در سطح انبوه در استان برگزار شود که میتواند در غنابخشی فرهنگ ما تأثیرات بسزایی داشته باشد.
مباحث قرآن و ادبیات دارای بیشترین ظرفیت در استان فارس است
دبیر جامعه اساتید حوزههای علمیه استان فارس با اشاره به همایش «قرآن و ادبیات» گفت: این برنامهای که امروز شاهد برگزاری آن هستیم، پیوندی بین قرآن و ادبیات است که هر دو این مسائل در استان فارس بیشترین ظرفیت را دارند.
همایش «قرآن و ادبیات»؛ ابتکار زیبای جهاد دانشگاهی در توجه به ظرفیتهای فارس
وی اضافه کرد: در بحث فعالیتهای قرآنی ظرفیتهای بسیار خوبی در استان فارس بوده است و ادبیات و هنر نیز هر جایی که صحبت از ادبیات است، معمولاً شیراز و فارس را سرآمد میشناسند بنابراین این همایش یک ابتکار زیبایی برای استان فارس که جهاددانشگاهی رقم زده است.
رصاف در بخش دیگری از سخنان خود گفت: قرآن اگر کتاب معجزه و اگر محتوای آن معجزه است قطعاً پیش از محتوا، ظاهر آن اعجاز خود را به عرصه میدان آورد و توانست در آن عصری که عصر شعر و ادب بود، اعجاز خود را به شکل بسیار بالایی در همه جا اثبات کند.
اشاره به فصاحت و بلاغت قرآن کریم
رئیس نهاد نماینده ولی فقیه در استان فارس با تأکید بر اینکه اگر ظاهر بسیار غنایی و فصاحت و بلاغت بسیار بالایی که در قرآن کریم وجود دارد، نبود، قطعاً محتوا نیز نمیتوانست جای خود را باز کند و اثر خود را بگذارد، گفت: کسانی که با ادبیات عرب آشنایی کافی داشته باشند، بدون اینکه لازم باشد سند و مدرکی را به آنها نشان دهیم وقتی یک جمله ادبی را به آنها ارائه دهیم میتوانند تشخیص دهند که آیه، حدیث یا روایت از معصوم است.
لزوم برگزاری همایشهای علمی در رابطه با تدبر در قرآن
مسئول راهاندازی قرارگاه قرآنی فارس افزود: با توجه به محتواهای بسیار سنگینی که در قرآن کریم وجود دارد باید چنین همایشهای علمی در رابطه با تدبر در قرآن کریم و سایر علوم آن برگزار کنیم اما در عین حال بار محتوایی عظیمی که این الفاظ به عهده میکشد، هم ظاهر آهنگینی دارد که واقعاً به دل مینشیند و با دل انسانها صحبت میکند و اعجاز است.
اعجاز قرآن، زنده و پویا در طول تاریخ است
رصاف اعجاز قرآن کریم یک اعجاز زنده و پویا در طول تاریخ دانست و افزود: شاید امروزه بحث شعر و ادبیات عرب مانند زمانی که قرآن کریم نازل شده است، داغ نباشد و غفلت در این زمینه ایجاد شده است اما نباید فراموش کرد که قرآن کتاب مرده نیست بلکه قلب تپنده دارد یعنی برای هر زمانی سخنی برای گفتن دارد و اگر چنین است به دلیل آن است که دستاورد بشری نیست.
این گزارش میافزاید، در ادامه این مراسم 10 نفر از پژوهشگرانی که مقالات آنها برگزیده شده بود به ارائه مقاله علمی خود پرداختند.
محورهای این همایش شامل قرآن و ادبیات فارسی، قرآن و ادبیات عرب، زبانشناسی قرآن کریم، قرآن عهدین و ادبیات، فصاحت و بلاغت قرآن، قرآن و نقد ادبی، قرآن و ساختار قصص، تأثیر قرآن بر شاعران و نویسندگان ادبیات غرب، قرآن و فقه الغه (ایتیمولوژی) بود.
