پرمصرفی؛ حکایتی که همچنان باقی است...

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، سال 88، نخستین سال از دهه پیشرفت و عدالت بود، دهه‌ای که بنا به تعبیر رهبر معظم انقلاب، باید سرآغازی برای جهش‌ها و پیشرفت‌های همه جانبه ملت ایران باشد. ایشان، یکی ابزارهای اساسی برای رسیدن به این پیشرفت و عدالت را، مبارزه با اسراف در سطح ملت، دولت و سازمان ها دانسته و در همین راستا، سال 1388 را سال «اصلاح الگوی مصرف» نامیدند.

مسئله «اسراف» در سطوح مختلف، همواره یکی از نکات مطرح شده از سوی رهبر معظم انقلاب بوده است اما بنا به تعبیر ایشان، «این مقصود، آنچنان که باید و شاید برآورده نشده است».

ایشان در سخنرانی خود در روز اولین فروردین‌ماه سال 88 در حرم مطهر رضوی در این خصوص فرموده‌اند: «لازم است به عنوان یک سیاست، ما مسئله‌ صرفه‌جوئی را در خطوط اساسی برنامه‌ریزی‌هایمان در سطوح مختلف اعمال کنیم. مردم عزیزمان توجه داشته باشند که  صرفه‌جویی به معنای مصرف نکردن نیست؛ صرفه‌جوئی به معنای درست مصرف‌ کردن، بجا مصرف کردن، ضایع نکردن مال، مصرف را کارآمد و ثمربخش کردن است».

صرفه‌جویی، ابزار رسیدن به پیشرفت و عدالت

موضوع پیشرفت در کنار رسیدن به عدالت، نکته‌ای است که در بیانات متعدد رهبر فرزانه انقلاب به چشم می‌خورد، ایشان در این خصوص فرموده‌اند: «پیشرفت اگر با عدالت همراه نباشد، پیشرفتِ مورد نظر اسلام نیست».

با بررسی بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در نوروز 88 در حرم رضوی، می‌توان دریافت که ایشان، به بررسی آثار صرفه‌جویی و اسراف نکردن، به صورت ریشه‌ای و بنیادی پرداخته‌اند تا جایی که اسراف نکردن را لازمه رسیدن به پیشرفت و عدالت می‌دانند.

ایشان در سخنان خود در حرم رضوی خاطر نشان کرده‌اند: «یک اقدام اساسی در زمینه‌ همین پیشرفت و عدالت، آن مسئله‌ای است که من در پیام نوروزی خطاب به ملت عزیز ایران عرض کردم؛ و آن مسئله‌ مبارزه‌ با اسراف، حرکت در سمت اصلاح الگوی مصرف، جلوگیری از ولخرجی‌ها و تضییع اموال جامعه است؛ این بسیار مسئله‌ مهمی است».

مبارزه با فساد مالی، مصداق عدالت است

رهبر معظم انقلاب، همچنین یکی دیگر از ابزارها و مصداق‌های رسیدن به پیشرفت و عدالت را مبارزه با فساد مالی و اقتصادی دانسته‌اند، موضوعی که بارها و بارها بر روی آن تأکید شده و هم‌اکنون نیز دستگاه‌های مرتبط در کشور در تلاش هستند تا این مهم را محقق کنند.

ایشان در ادامه بیانات خود در این خصوص، تأکید کرده‌اند: «یکی از مصداق‌های عدالت، مبارزه‌ با فساد مالی و اقتصادی است که بایستی جدی گرفته شود. من سال‌ها پیش هم این را گفته‌ام، بارها هم تأکید کرده‌ام، تلاش‌های خوبی هم انجام گرفته است و دارد انجام می‌گیرد؛ اما مبارزه‌ با فساد، کار دشواری است؛ کاری است که انسان، مخالف پیدا می‌کند. شایعه درست می‌کنند، دروغ می‌گویند و آن کسی که در این میدان جلوتر از دیگران حرکت کند، بیشتر از همه مورد تهاجم قرار می‌گیرد.»

آمارهای تکان‌دهنده رهبری از اسراف

با وجود اینکه فرهنگ مصرف، از چند سال گذشته تاکنون، تغییرات مثبت اندکی داشته است، اما هنوز هم آمارهای تکان‌دهند‌ای از میزان مصارف متفاوت در ایران مشاهده می‌شود، از مصرف انرژی و سوخت گرفته تا اسراف در حوزه مواد غذایی.

هدفمند‌سازی یارانه‌ها، فرآیندی بود که توانست تا اندازه‌ای، سبب کاهش اسراف در بخش‌های مختلف شود اما جامعه ایران هنوز هم فاصله زیادی با وضع مطلوب یک جامعه اسلامی دارد؛ این زیاده‌روی تنها منوط به مصارف خانگی و شخصی نیست بلکه در بسیاری از سازمان‌ها و حتی در سطوح عالی کشور نیز، موضوع اسراف به شکل گسترده‌ای خودنمایی می‌کند.

رهبر معظم انقلاب در ادامه سخنرانی خود در روز آغازین سال 88 در حرم رضوی به ارائه آمارهایی در حوزه مصرف پرداخته و گفته‌اند: «اسراف در قلم‌های مهم مصرفی کشور، از جمله اسراف در نان. بر حسب بررسی میدانی‌ای که در تهران و بعضی از مراکز استان‌ها شده است، گفته می‌شود که ۳۳ درصدِ نان ضایعات است. یک سوم همه‌ نانی که در این شهرها تولید می‌شود، دور ریخته می‌شود. آن وقت کشاورز ما با آن زحمت گندم را تولید کند و اگر یک سالی بارندگی کم بود - مثل سال گذشته که تولید گندم در کشور کم شد - دولت از پول عمومی، از بودجه‌ مردم گندم از خارج وارد کند، این گندم آرد بشود، خمیر بشود، نان بشود، بعد یک سوم از این همه ثروت دور ریخته شود. چقدر تأسف‌آور است!».

ایشان ادامه داده‌اند: «در مورد آب بررسی‌هایی که کرده‌اند، می‌گویند تلفات آب در مصرف خانگی تا حدود ۲۲ درصد است. کشور ما کشور پرآبی نیست. حداکثر صرفه‌جویی را ما مردم ایران در آب باید انجام دهیم. در این زمینه گاهی نسبت به بعضی از کشورهای پیشرفته، مصرف شدت انرژی ما هشت برابر بیشتر است!».

اسراف‌های فردی

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین در خصوص اسراف‌های فردی فرموده‌اند: «تجمل‌گرایی‌ها، چشم و هم‌چشمی‌ها، هوسرانی افراد خانواده، مرد خانواده، زن خانواده، جوان خانواده، چیزهای غیر لازم خریدن؛ اینها از موارد اسراف است. عروسی می‌گیرند، عزا می‌گیرند؛ هزینه‌ای که برای این میهمانی‌ها مصرف می‌کنند، هزینه‌های گزافی است؛ انواع غذاها! چرا؟ چه خبر است؟ در کشور ما هنوز هستند کسانی که از اوّلیات هم محرومند».

اسراف‌های ملی

ایشان در ادامه بیانات خود در نخستین روز سال «اصلاح الگوی مصرف»، به فرهنگ غلط مصرف در ایران اشاره دارند و در خصوص اسراف‌های ملی و نقش مسئولان کشور در این موضوع گفته‌اند: «اسراف فقط در زمینه‌ فردی نیست؛ در سطح ملی هم اسراف می‌شود. همین برق و انرژی که گفتیم اسراف می‌شود، بخش مهمی از این اسراف در اختیار مردم نیست؛ در اختیار مسئولین کشور است».

اسراف‌های سازمانی

بخش دیگری از بیانات ایشان به اسراف‌های سازمانی تعلق دارد. دولت نهم و دهم تلاش کرد تا اندازه‌ای، از میزان اسراف‌های سازمانی و تجمل‌گرایی‌های ظاهری در دستگاه‌های دولتی بکاهد اما این تجمل‌گرایی‌های ظاهری هنوز هم حضور خود را حفظ کرده است.

رهبری معظم انقلاب در این خصوص نیز فرموده‌اند: «رؤسای سازمان‌های گوناگون مصرف شخصی نمی‌کنند، اما مصرف بی‌رویّه در مورد سازمان خودشان اتفاق می‌افتد؛ تجملات اداره، اتاق کار، تزئیناتش، سفرهای بیهوده، مبلمان‌های گوناگون؛ باید با مراقبت و نظارت از این کارها جلوگیری کرد».

انتخاب دهمین رئیس جمهور در سال 88

سال 1388، شاهد یکی دیگر از مظاهر مردم‌سالاری و دموکراسی، یعنی انتخابات بود، مردم ایران در 24 خردادماه سال 88، برای انتخاب دهمین رئیس جمهور ایران، به پای صندوق‌های رأی رفتند و بار دیگر، در یک حرکت سیاسی، مشارکت فعالانه خود را نشان دادند.

بنا به تعبیر رهبر فرزانه انقلاب، «مسئله فقط یک مسئله‌ سیاسی و فردی و اخلاقىِ محض نیست؛ یک مسئله‌ همه‌جانبه است. انتخابات با سرنوشت مردم سر و کار دارد؛ بخصوص انتخابات ریاست جمهوری که سپردن قوه‌ اجرائیه‌ کشور به دست یک نفر و یک مجموعه است که کشور را برای مدت چند سال اداره کنند».

توصیه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به نامزدهای انتخاباتی، بخش دیگری از بیانات ایشان را در نوروز 88 و در جمع زائران و مجاوران حرم رضوی تشکیل می‌دهد، ایشان در این خصوص فرموده‌اند: «مبادا نامزدها در اثنای فعالیت‌های انتخاباتىِ خودشان جوری رفتار کنند و حرفی بزنند که دشمن را به طمع بیندازند. رقابت‌ها را منصفانه کنند، حرف‌ها را منصفانه کنند، از جاده‌ انصاف خارج نشوند».

روایت سال‌ها توطئه‌گری آمریکا

آنچه که درون‌مایه اصلی سخنان رهبر معظم انقلاب را در نوروز 88 در حرم رضوی تشکیل می‌دهد، موضوع آمریکا و ظلم‌هایی است که طی سال‌های طولانی بر ملت ایران روا داشته است. شرارت‌های آمریکا در کشورهای همسایه ایران، بلوکه کردن دارایی‌های ایران در انبارها، تحریک صدام، دیکتاتور سابق عراق برای آغاز جنگ تحمیلی، ایجاد آشوب و ترورهای داخلی در ایران و تهدید به حمله نظامی، بخشی از روایات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از سال‌ها توطئه‌گری آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران است.

ایشان اما در ادامه به بحث درخواست آمریکا برای مذاکره با ایران اشاره کرده و از نمادهای عینی تغییر گفته‌اند: «تغییر در الفاظ کافی نیست - که حالا ما چندان تغییری در الفاظ هم ندیدیم - تغییر باید تغییر حقیقی باشد. ما این تغییر نباید فقط لفاظی باشد، نباید با نیت‌های ناسالم باشد. یک وقت بگویند ما می‌خواهیم سیاست خودمان را تغییر دهیم، اما هدف‌ها را عوض نمی‌کنیم، تاکتیک‌ها را عوض می‌کنیم؛ این تغییر، تغییر نیست؛ این خدعه است».

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای اما در بخش پایانی سخنان خود یک نصیحت برای سردمداران استکبار و به ویژه آمریکا داشته‌اند: «این نصیحت به شماست؛ برای خیر خودتان، برای صلاح خودتان، برای آینده‌ کشور خودتان، از لحن تکبّرآمیز، از روش مستکبرانه، از حرکت‌های قیّم‌مآبانه دست بردارید؛ در کار ملت‌ها دخالت نکنید؛ به حق خودتان قانع باشید؛ برای خودتان منافعی در همه جای دنیا تعریف نکنید؛ خواهید دید چهره‌ آمریکا در دنیا بتدریج از آن منفوریت به شکل دیگری تبدیل خواهد شد».