کمرنگ شدن رابطه کودکان با سالمندان/ فرهنگ نوعدوستی از گذرگاه سالخوردگان انتقال یابد
گروه اندیشه: هرچه کودکان در تعامل بیشتری با سالمندان باشند، به همان اندازه تجارب، عاطفه و اجتماعپذیری آنها نیز بیشتر میشود و هرچه نسل کودک و نوجوان بیشتر از سالمندان فاصله بگیرید، به همان میزان کودکانی خودمحور و ناسپاس خواهیم داشت و امکان انتقال فرهنگ زیبا و ناب انسانی و نوعدوستانه کمتر میشود.
مریم رهسپار، روانشناس و کارشناس مسائل خانواده در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، با اشاره به اینکه سالمندان در فرهنگ ایرانیان از تقدس و جایگاه والایی برخوردارند، گفت: بهمنظور پاسداشت مقام سالخوردگان باید نیازمندیها و آسیبهای مربوط به دوران سالمندی را بشناسیم.
سالمندان بیش از کودکان زیر 10 سال دچار آسیب میشوند
رهسپار عنوان کرد: طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، افراد سالمند جامعه بیش از کودکان زیر 10 سال دچار آسیبهای جسمی و روحی میشوند و به همان نسبت نیازمند توجه، اقدام و تأیید هستند.
وی تصریح کرد: عواملی نظیر ضعف جسمانی سالمند، عدم تعادل در راه رفتن، اختلال حواس، مشکلات بینایی، مصرف داروهای متعدد، همه دست به دست هم میدهند و سالمند را دچار اختلالات روحی، هیجانی و عاطفی میکنند.
این کارشناس حوزه خانواده بیان کرد: تحقیقات نشان داده که اگر بتوانیم مشکلات سالمندان را بشناسیم و آنها را از چرخه فعالیتهای اجتماعی حذف نکنیم، این قشر بهشدت در جامعه کارآمد شده و با بالارفتن احساس مسئولیت، میزان مشارکت اجتماعی آنها بهطور چشمگیری افزایش مییابد.
با سالمندان مشورت کنیم
وی در رابطه با مراقبتهای دوره سالمندی گفت: داشتن یک برنامه ورزشی وغذایی سبک و منظم اولین نیاز یک سالمند است، سپس باید ضمن جلوگیری از روزمرگی و بیکاری سالمندان، آنها را در تصمیمات دخیل کرده و طرف مشورت خود قرار دهیم، با اینکارعلاوهبر بهرهگیری از کولهبار تجربه سالمندان، سبب ارزشگذاری به شخصیت آنها نیز میشویم.
ارزشگذاری به سالمند پروسه از کارافتادگی را به تعویق میاندازد
رهسپار با اشاره به اینکه سالمند از اینکه احساس کند که اطرافیان به او نیاز دارند به شدت دچار رضایتمندی میشود، بیان کرد: طبق تحقیقاتی که در دانشگاه امام حسین(ع) تهران انجام شده؛ درصورتیکه سالمندان از شرایطی که برای آنها پیش آمده راضی باشند پروسه پیری و از کار افتادگی آنها بین 5 تا 7 سال به تعویق میافتد و احتمال دچار شدن به افسردگی نیز 30 تا 45 درصد کاهش مییابد.
وی «فراموشی» را یکی از مهمترین چالشها پیشروی سالمندان دانست و افزود: بهطور صرف نمیتوان پیری را عامل مبتلا شدن افراد به آلزایمر دانست اما در بررسیهای انجام شده عوامل ژنتیکی و محیطی نقش تعیین کنندهای در ابتلای سالمند به آلزایمر دارند.
این روانشناس عنوان کرد: از مهمترین عواملی که خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش میدهد میتوان به سن بالا، سابقه خانوادگی، اختلالات عروقی و مغزی، سابقه ضربه مغزی، کمبود فعالیتهای فکری، رژیم غذایی نامناسب و فقر غذایی، کمبود فعالیتهای بدنی، بالا بودن سطح استرسهای روانی ـ اجتماعی در دوران سالخوردگی، مصرف دخانیات، تنهایی و جنس مؤنث(هورمونهای جنسی زنانه ممکن است تأثیری در ایجاد این بیماری داشته باشند) اشاره کرد.
سفر با سالمندان سبب ارتقای احساس امنیت و سلامت روانی در آنها میشود
وی اظهار کرد: ایام نوروز و تعطیلات فرصت مناسبی بود که بهواسطه دید و بازدید از والدین و بزرگترهای خانواده و سفر بردن سالخوردگان که با تغییرات آب و هوایی سیستم مغزی و عصبی آنها فعالتر میشود، سلامت و امنیت روانی سالمندان را ارتقا داد.
رهسپار افزود: در تعطیلاتی که پیش میآید نباید از وضعیت تغذیه سالمندان غافل شویم و در میهمانیها و مسافرتها برنامه غذایی سالخوردگان باید متناسب با سن آنها باشد.
این کارشناس خانواده اظهار کرد: صله رحم بهعنوان یکی از آداب و رسوم مهم ایام نوروز، از دیرباز جایگاه مهمی در فرهنگ اسلامی و ایران داشته است ولی ما نباید فراموش کنیم که دید و بازدید فقط برای جوانان نیست و شادیهای ایام نوروز متعلق به همه انسانهاست، مبادا که سالمندان را از یاد ببریم.
کمرنگ شدن رابطه کودکان با سالمندان در جامعه امروز
وی با اشاره به اینکه باید سعی شود که ما بهعنوان حلقه رابط کودکان و سالمندان باشیم، تصریح کرد: طبق تحقیقاتی که در دانشگاه سمنان بهعمل آمده، امروزه میانگین تعامل کودکان با سالمندان فقط 2 تا سه دقیقه در روز است که این جای نگرانی و تأسف دارد.
انتقال فرهنگ نوعدوستی و انسانیت از گذرگاه سالخوردگان
این روانشناس اظهار کرد: هرچه کودکان و نوجوانان در تعامل بیشتری با سالمندان باشند، به همان اندازه تجارب، عاطفه و اجتماعپذیری کودکان نیز بیشتر میشود و هرچه نسل کودک و نوجوان بیشتر از سالمندان فاصله بگیرید، به همان میزان کودکانی خود محور و ناسپاس خواهیم داشت و امکان انتقال فرهنگ زیبا و ناب انسانی و نوعدوستانه کمتر میشود.
