تبیین مراحل دستیابی به تزکیه/ پیامبر(ص) بالاترین نوع اخلاق را ترویج داد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، آیت‌الله احمد بهشتی، منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری عصر دیروز، 29 اردیبهشت‌ماه در ششمین سالگرد ارتحال آیت‌الله‌العظمی محمدتقی بهجت که در دانشکده علوم پزشکی شیراز برگزار شد، با اشاره به آیه 2 سوره مبارکه جمعه «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ...؛ اوست آن کس که در میان بى‏سوادان فرستاده‏اى از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت بدیشان بیاموزد...» گفت: در این آیه سه وظیفه برای پیامبر(ص) ذکر شده است.
وی افزود: نخست تلاوت آیاتی که از جانب خداوند نازل می‌شود، دوم تزکیه و سوم تعلیم است اما اینکه آیا تزکیه بر تعلیم مقدم است یا برعکس در برخی از آیات این دو جای خود را عوض کرده‌اند.
آیت‌الله بهشتی ادامه داد: به هر حال تزکیه و تعلیم از هم جدا نیستند و تعلیم به دلیل تزکیه و مقدمه آن است اما هدف نهایی همان تزکیه است و انسان‌ها به تزکیه نفوس نیاز دارند تا از آلودگی‌ها پاک شوند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه علمای عرفان سه مرحله تجلیه، تخلیه و تحلیه را برای تزکیه ذکر کرده‌اند که جامع این سه مرحله همان تزکیه است و در قرآن مجید ذکر شده است، گفت: برای اینکه ما بتوانیم به تزکیه نفس نائل شویم باید به این مراحل توجه کنیم.
وی در ادامه به تشریح هر کدام از این مراحل پرداخت و افزود: ‌تجلیه این است که انسان احکام خدا، واجبات و محرمات را اجرا کند و تا آنجایی که می‌تواند مستحبات و ترک مکروهات انجام دهد و همانند آن است که آینه را جلا دهیم.
آیت‌الله بهشتی خاطرنشان کرد: تازه اینها مرحله ظاهر است و تنها ظاهر درست می‌شود ولی وقتی به طرف باطن می‌رویم آنجا غوغاست و باید آن را از رذایل تخلیه کنیم و از هر آفت و چیزی که ریشه زده و مضر به حال انسان است،‌ خالی شویم.
منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: اگر تخلیه صورت نگیرد و حتی به همان صورت عبادات و ترک محرمات صورت گیرد اما انسان اوصاف و خلقیات زشت و حیوانی را از خود دور نکند، همانند یک ماشین پر از زباله است که تمام زباله‌ها مانند بخل، حسد، غرور، کبر و غیره را همراه خود حمل می‌کند.
وی با بیان اینکه راه‌های فراوانی در قرآن کریم جهت تخلیه انسان از رذایل وجود دارد، گفت: برای اینکه از شر شیطان و این رذایل خلاص شویم، هیچ پناهگاهی جز خداوند نداریم.
آیت‌الله بهشتی، مبارزه با این رذایل و جهاد نفس را جهاد اکبر دانست که بسیار دشوارتر و مشکل‌تر از جهاد ظاهری و جهاد اصغر است، گفت: ممکن است کسی در جهاد اصغر بسیار قهرمان باشد اما در جهاد اکبر صفر باشد لذا دشمن درون بسیار خطرناک‌تر است که با این‌ها زندگی می‌کنیم پس باید خلق و خوی‌های زشت را در درون تخلیه کنیم.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه همچنین به مرحله تحلیه اشاره کرد و گفت: تحلیه خود را با کمال انسان زینت دادن است اما تا زمانی که رذایل در وجود انسان باشد، فضائل ورود نمی‌کنند پس باید اول تخلیه صورت گیرد تا تحلیه شویم.
وی با یادآوری اینکه تمام انبیا برای این برنامه آمدند و همه هم به دنبال اخلاق بودند،‌ گفت: یک نوع اخلاق دنیوی وجود دارد که فایده‌ ای ندارد و مربوط به سکولارهاست و در آن کسی که می‌ خواهد شهرت و عزت پیدا کند، رفتار اخلاقی انجام می‌دهد اما یک نوع اخلاق اخروی داریم که انسان تمام این فضائل و نیکی‌ها را برای آخرت می‌خواهد.
وی بیان کرد: مرحوم طباطبایی فرمودند که همه انبیا مبلغ اخلاق اخروی بودند اما پیامبر اسلام(ص) پا بر روی قله گذاشت و آن را فتح کرد یعنی اخلاق الهی را ترویج داد یعنی انسان به اخلاق خدایی دست پیدا کند.
عضو مجلس خبرگان رهبری در پایان ضمن برشمردن برخی از ویژگی‌های آیت‌الله‌العظمی بهجت عنوان کرد: آن عالم ربانی تنها به دنبال فقه اصغر و رساله نوشتن نبود بله تمام این‌ها لازم است اما کافی نیست و مگر می‌توان بدون رساله عملی این مراحل را طی کنیم اما در عین حال نیز به دنبال فقه اکبر بود لذا ما نیز باید به دنبال فقه اکبر باشیم و از فقه اصغر به فقه اکبر دست یابیم.