مروج فرهنگ دعا، متمم مکتب حسین(ع) بود/ «صحیفه سجادیه»؛ گنجینه گرانبهای حقایق

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، 5 شعبان مصادف با میلاد فرخنده علی‌ بن‌الحسین(ع) مشهور به امام سجاد(ع) و ملقب به زین‌العابدین است. آن بزرگوار در سال 38 هجری قمری دیده به جهان گشود و در سال 94 هجری قمری نیز به شهادت رسید.
پیشوای چهارم شیعیان در طول امامت خویش به وی‍‍ژه بعد از حضور در حماسه افتخار آفرین و عزت بخش عاشورای حسینی، از شیوه‌های مختلفی برای مبارزه با طاغوت و تبلیغ معارف دینی و استقرار احکام اسلامی بهره برد.
حضرت علی‌ بن‌حسین(ع) را به عبادات، دعاهای شیوا و بلیغ و عارفانه‌اش می‌شناسیم به طوری که او را مروج فرهنگ دعا گویند. به همین دلیل در میان شیعیان به زین‌العابدین و سجاد مشهور شد. آن حضرت انـسانى کامل و برگزیده حق و در همه جهات اخلاقى، عبادى و علمى به اوج کـمـال رسـیـده و نمونه مجسم و عینى قرآن و رسول خدا(ص) بود.
تمام ائمه اطهار هر کدام در زمان‌های خود و متناسب با شرایط و اقتضائات زمانی و مکانی، شیوه‌های مختلفی را جهت تبلیغ و ترویج دین و همچنین مبارزه با حکام ظلم و جور و فساد در پیش گرفتند که در این میان با توجه به شرایط بعد از واقعه عاشورا، شیوه مبارزاتی امام سجاد(ع) شنیدنی است.

دعا؛ شیوه تبلیغاتی و مبارزاتی امام سجاد(ع)
آن حضرت پس از واقعه عاشورا، تلاش کرد تا از طریق دعا و عبادت و راز و نیاز مردم را به سمت خویش و خاندان نبوی جلب کند که بتواند رسالت خویش را به انجام برساند. همه مى‌‏دانیم که دعا پیوندى است معنوى میان انسان و پروردگار که اثر تربیتى و سازندگى مهمى دارد و از این نظر دعا از نظر اسلام جایگاه خاصى دارد و این دعاها مکتب تربیتى بزرگى است که در سازندگى و رشد روحى انسان‌ها نقش مهمى دارد.
از همین‌رو امام سجاد(ع) با توجه به شرایط اختناق‌آمیز دوران امامت خود، بسیارى از اهداف و مقاصد خود را در قالب دعا و مناجات بیان مى‌‏کرد. مجموع دعاهاى امام سجاد به نام «صحیفه سجادیه» معروف است که پس از قرآن مجید و نهج‌البلاغه، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین گنجینه گران بهاى حقایق و معارف الهى به شمار مى‌‏رود.

صحیفه سجادیه؛ منشور شیعیان
صحیفه سجادیه امام زین‌العابدین(ع) که سرشار از مضامین پرقدرت عرفانی و اخلاقی مکتب تشیع است را به نوعی می‌توان منشور شیعیان دانست که می‌توان در تمام شرایط سخت به مضامین آن اتکا کرد.
بنا بر این گزارش، در ادامه به سراغ برخی از علمای حوزه می‌رویم و سخنانی چند در رابطه با فضایل و مناقب و همچنین روش‌های مبارزاتی امام سجاد(ع) می‌خوانیم.

اشاره به شرایط زندگانی امام سجاد(ع)
حجت‌الاسلام عبدالرضا خوشنویس، مدیر اجرایی ستاد زکات فارس در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا ضمن تشریح شرایط زندگی امام سجاد(ع) عنوان کرد: آن امام همان از ابتدایی که متولد شدند جد بزرگ خود یعنی حضرت علی(ع) را در میدان جنگ صفین دید.
وی با یادآوری اینکه دوران زندگانی آن امام همام مصادف با دوران حکومت بنی امیه و معاویه بود، افزود: در این دوران انزوای خاندان پیامبر(ص) صورت گرفته بود به طوری که این انزوا یک دشمنی کاملاً آشکار از سوی بنی امیه بر خاندان پیامبر(ص) بود.
خوشنویس با بیان اینکه دوران امامت امام سجاد(ع) از سال 61 هجری آغاز شد، گفت: امام سجاد(ع) بعد از رقم خوردن حادثه عظیم عاشورا به امامت رسید لذا مأموریتی که به عهده این امام همام در آن شرایط گزارده شد آن بود که زخم‌ها را ترمیم کند یعنی اگر مردم ظاهراً خاندان اهل بیت(ع) را فراموش کرده‌اند، دوباره آنان را با معرفت و حقانیت اهل بیت(ع) آشنا و با خدای خود آشتی دهد لذا امام سجاد(ع) فرهنگ دعا را ترویج کرد یعنی احساس کرد که اگر دعا به سبد عمومی مردم اضافه شود بخش زیادی از بن بست‌های زندگی آنان حل می‌شود.

امام سجاد(ع) دعا را در قالب واژه ها پرمعرفت ترویج کرد
معاون مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس اظهار کرد: امام سجاد(ع) دعا را ترویج کرد اما نه دعایی از روی عجز و لابه بلکه گفت‌وگوهای انسان در قالب واژه‌های پرمعرفت با خدا که در آن هم آموزه‌های دینی و هم ارتباط کلامی با خداوند رخ می‌دهد.
حجت‌الاسلام خوشنویس با یادآوری اینکه هر کدام از دعاهای صحیفه سجادیه بیانگر یکی از دردهای جامعه است، گفت: درد امروز جامعه ما وابستگی غیرمعمولی به دنیاست و این وابستگی با نشر کلامی خدا رفع می‌شود امام سجاد(ع) تلاش کرد تا این آموزه و معرفت را به مردم منتقل کند.

زین‌العابدین(ع) بالاترین مرتبه عبادت را دارا بود
به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام سیدابوفاضل رضوی اردکانی، امام جمعه موقت شیراز نیز به خبرنگار ما گفت: امام سجاد(ع) کسی است که به دلیل کثرت در عبادت به زین‌العابدین شهرت یافت و درباره او گفته‌اند که بالاترین مرتبه عبادت را دارا بود و هیچ هاشمی از نظر علم و دانش به جایگاه امام سجاد(ع) نمی‌رسید.
وی با تأکید بر اینکه امروز شیعیان باید در عبادت به آن امام تأسی کنند، افزود: اگر آن حضرت در حادثه کربلا نبود، وقایع معکوس تبیین می‌شد لذا آن حضرت متمم نهضت امام حسین(ع) است.

اشک‌های امام سجاد(ع)، آثار پرباری برای تداوم نهضت عاشورا بود
رضوی اردکانی اظهار کرد: امام سجاد(ع) برای زنده نگه داشتن خاطره شهیدان کربلا، در مناسبت‌های گوناگون بر عزیزانش گریه می‌کرد و اشک‌های آن حضرت که عواطف را برانگیخته و در اذهان مخاطبان، ناخواسته مظلومیت شهدای کربلا را ترسیم می‌کرد، آثار پرباری برای تداوم نهضت عاشورا داشت.
امام جمعه موقت شیراز ادامه داد: امروز این روش با پیروی از آن گرامی همچنان ادامه دارد و فرهنگ گریه بر سالار شهیدان عالم، همچنان تاثیرگذار بوده و در پیوند دادن عواطف و احساسات میلیون‌ها عزادار عاشق با راه و هدف حضرت اباعبدالله(ع) مهم‌ترین عامل محسوب می‌شود .
این گزارش می‌افزاید، حجت‌الاسلام والمسلمین امین رصاف، رئیس نهاد نماینده ولی فقیه در استان فارس نیز به خبرنگار گفت: مکتب، مرام،‌ تفکر و مذهب امام سجاد(ع) چنان بود در شرایطی که محبین اهل بیت(ع) به فرمایش خود امام سجاد(ع) در مکه و مدینه آن کسانی که از جان گذشته باشند در محبت اهل بیت(ع) به 20 نفر نمی‌رسیدند، با نوع تبلیغ و مرامی که انتخاب کرد معارف را در قالب دعا و حقوق مختلفی که در رساله حقوق ایشان است به جامعه سرازیر فرمود.

امام سجاد(ع) سفیر پیام خون و مبلغ قیام بود
وی با بیان اینکه امام سجاد(ع) شرایطی را به وجود آورد که تحمل آن واقعا برای دشمنان اهل بیت(ع) تحمل بسیار سخت و سنگین بود، گفت: امام سجاد(ع) به عنوان اسیر در حادثه کربلا اما در واقع سفیر پیام خون و مبلغ قیام بود.
رصاف با بیان اینکه هر قیامی باید هم خون و هم پیام داشته باشد، گفت: اگر خون باشد و پیام نباشد و یا برعکس آن قیام به سرانجام نمی‌رسد، در قیام امام حسین(ع) هم خون بود و هم پیام و این پیام به واسطه امام سجاد(ع) منتقل شد لذا امام سجاد(ع) به عنوان سفیر پیام نقش چشمگیری در باقی ماندن عاشورا و در حقیقت در باقی ماندن فضائل اسلامی و انسانی برای بشریت داشته است.
سخنگوی جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس خاطرنشان کرد: امام سجاد(ع) راهی را انتخاب کردند که واقعا تعالیم دینی و دستورات اسلامی بسیار ظریف و لطیف در جامعه نفوذ پیدا کند.