مادی‌گرایی ضربه بزرگی به پژوهش در کشور می‎زند

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، آیت الله مصباح یزدی پیش از ظهر امروز 20 خرداد در دیدار با معاون پژوهش حوزه، با اشاره به پیشرفت‎های حوزه در عرصه پژوهش گفت: این کارهایی که امروز در حوزه انجام می‏‌شود اصلا با پیش از انقلاب قابل مقایسه نیست حتی برخی ها این گونه پژوهش‎های تخصصی را امری زاید می‎دانستند. عرصه آموزش و پژوهش همیشه در حوزه مورد توجه بوده است به خصوص آثار بزرگان ما که منابع بسیار پرمحتوا برای پژوهش بودند چراغ راه بود ولی در زمان پهلوی حوزه و روحانیت در یک تنگنای عجیب قرار گرفت و آنها سعی کردند مردم را نسبت به روحانیت بد بین کنند و جامعه و فرهیختگان را نسبت به روحانیت برانگیزنند.

رییس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) اظهار کرد: حوزه ما هر روز به روند ضعیف خود ادامه می‎داد که امام راحل با انقلاب بزرگ خود ورق را برگرداندند و با توکل به خدا امروز روحانیت را به بالاترین درجات علمی و جهانی رساندند که امروز همگان از این همه پیشرفت در حیرت هستند. پس از انقلاب حس کردیم که در عرصه پژوهش چه در پژوهش سنتی و چه در پژوهش‎های مقارن و تطبیقی نسبت به مراکز دانشگاهی عقب هستیم و بر آن شدیم که یک خطوط کلی در این زمینه ترسیم کنیم تا در پس این طرح کلی مباحث دیگر نیز به دنبال آن ایجاد شود.

وی اظهار کرد: امروز نیز در عرصه توسعه پژوهش در حوزه باید دو عامل جنبی توجه داشت نخستین آموزش زمینه‎هاست؛ پژوهش دارای پیش فرض و مقدماتی است که بر اساس یک سری داده‎ها منجر به یک تولید علمی می‎شود؛ حال اگر طلاب در این پایه‎های علمی دچار ضعف باشند نمی‌‏توانند به نتایج دلخواه در این زمینه برسند.

مصباح یزدی بیان کرد: این شکل از کار در حوزه هنوز هم در گوشه و کنار با طعنه‎هایی همراه است که این شکل پیشرفته در پژوهش البته ناظر به بدیهیات و پایه‎های سنتی را هم مورد نقد قرار می‎دهند و می‎گویند این کارها اضافه است؛ امام بودند که این نغمه‎هایی را که  پیش از انقلاب هم بود با نشان دادن عوامل رشد کم کردند.

وی گفت: ما نیز در ابتدای ساخت این مجموعه فرهنگی با اینکه نظر مساعد و پیگیر امام راحل را نیز داشتیم با مشکلاتی نظیر این مواجه بودیم؛ زیرا به ما می‎گفتند که بگذار طلاب درس شان را بخوانند و این همه دروس بی فایده را در مغز آنها نبرید در حالی که امروز همه این طلاب به پایه‎های علمی حوزه و نظام مبدل شدند و در عرصه‎های علوم اجتماعی، روانشناسی، تربیتی، علوم قرآنی جزء بهترین‎ها هستند و امروز است که بسیاری از همان افراد به ضرورت‎های امروز پی برده اند.

رییس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با ذکر اهمیت پرورش نخبگان پژوهشی در حوزه اظهارکرد: باید آنها را تربیت کرد و برای ادامه کار به آنها مسیر و راه نشان داد و زمینه‎های کار را نیز برای آنها فراهم کرد که قطعا بدون این برنامه ریزی موفقیتی در کار نخواهد بود.

وی گفت: دومین عامل جنبی که در این بین اهمیت دارد، رشد انگیزه‎های الهی برای پژوهش است و اگر پژوهشی با جنبه‎های مادی باشد نه تنها مفید نخواهد بود ممکن است مضر هم باشد؛ امروز متاسفانه غالب پژوهشگران به این بعد بیشتر از جنبه کاربردی و اهمیت آن توجه دارند.

مصباح یزدی اظهار کرد: سخن ما این نیست که زهاد دهر باید کار پژوهش را انجام دهند ولی بیان می‎کنیم که انگیزه اصلی باید خدمت به دین باشد و گرهی از جامعه باز شود و اگر چنین باشد مسایل مادی هم برای انسان حل خواهد شد البته مسئولان باید زمینه کار و تامین زندگی محققان را نیز فراهم کنند زیرا ممکن است یک محقق هدف الهی داشته باشد ولی او دارای خانواده است و باید آنها را تامین کند. اگر می‌بینیم به رغم تاکیدات و هزینه‎های سنگین و تدارکات وسیع و بودجه‎های بسیار، در برخی از این جریانات پسرفت داشته‎ایم به این دلیل است که ضعف در انگیزه ایجاد شده است و این ضعف موجب شده است که نتوانیم در این کار پیشرفت داشته باشیم.