بازخوانی پیام آیتالله جوادی آملی بهمناسبت روز بزرگداشت بوعلی سینا و روز پزشک
کانون خبرنگاران نبأ:بهمناسبت یکم شهریورماه روز بزرگداشت ابوعلی سینا و همچنین روز پزشک، به بازخوانی پیامی ازآیتاللهالعظمی جوادیآملی مرجع عالیقدر تقلید و مفسر قرآن کریم که در سال ۱۳۸۲ ایراد فرمودهاند، میپردازیم.
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا،امروز اول شهریورماه است و در تقویم نام ابوعلی سینا در این روز میدرخشد که به پاس بزرگداشت این ستاره پرفروغ عرصه طب در ایران این روز به نام ایشان و روز پزشک نام گذاری گردیده است.
در پیشینه تاریخی و در فرهنگ عمومی و باور اجتماعی مردمان سرزمین کهن ایران اسلامی همواره طبابت و طبیب از قداست و جایگاه ویژهای برخوردار بوده است.
طبیب را مظهر اسم محیی و احیاءگری نامیده و عیسوی مسلک میدانستند که با دم مسیحیائی خویش درد و رنج را از جسم و روان دردمندان زدوده و شوق امید را در کالبد جسم و روح زندگی آنان میدمیده است و با چنین نگاه و انتظاری، طبابت نیز با حکمت و اخلاق درآمیخته و طبیب خود را نیازمند عنایت شافی مطلق و حقیقت محض میپنداشته است.
در فرهنگ اسلامی، ارزش دانش گرانقدر پزشکی و فعالیت حرفهای طبیب تا بدان اندازه والا و عظیم است که طبیب مظهر اسم شریف محیی و احیاءگری معرفی شده است و همچنین در متن فرهنگ و حیات اجتماعی مردمان این مرز و بوم نیز طبیب و طبابت از جایگاه ویژه و اهمیت والایی برخوردار بوده است تا بدان اندازه که بیماران و دردمندان نه فقط برای جستجوی تسکین و درمان دردهای جسمانی خویش، که بلکه در مقام مشاوره و هدایتجویی در همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی خود به حکیم و طبیب متوسل میگردیدهاند چرا که حکیم و طبیب در افق نگاه و قضاوت آنان شخصیتی مبـّرز و برخوردار از دانش فقهی و پزشکی و آراسته به فضائل والای اخلاقی بوده است و نماد برجسته و الگوی بارز چنین اندیشوران دلسوز وعالمان فرزانه در تاریخ پر فروغ این سرزمین، طبیب نامور و نابغه بزرگ ایرانی، شیخالرئیس ابوعلی سینا بود که بهدلیل ارتباطش با خدا و مکتب وحی، نور حکمت الهی در دل او درخشید و به حکیم الهی تبدیل شد.
همان دانشمند بزرگی که با نبوغ والا و مجاهدات بیشائبه در عرصه کشف و تبیین واقعیتها و مفاهیم علمی خدمات بزرگی به جهان علم و بشریت نموده و تألیفات ارزشمند وی سالیان مدیدی عامل تعمیق و پویایی آموزش و تحقیق در معتبر ترین مراکز علمی و آکادمیک دنیا بوده است.
به مناسبت یکم شهریور ماه روز بزرگداشت ابوعلی سینا و همچنین روز پزشک به بازخوانی پیامی از حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی که معظم له در سال 1382 ایراد فرمودهاند را از نظر می گذرانیم:
بسم الله الرّحمن الرّحیم و إیّاه نستعین
از نامگذاری روز خاص به «روز پزشک» و بزرگداشت «ابوعلی سینا» تقدیر میکنیم؛ امید است همگان از توفیق ارائه خدمات بهداشت و درمان برخوردار باشید.
آنچه در این پیام کوتاه مطرح می شود عبارت است از:
هرگونه کار فرهنگی یا درمانی نسبت به موجود معینی، مرهون هویّتشناسی آن است؛ اگر موجودی فقط در قلمرو طبیعی به سر میبرد، مبادی پرورش و بهداشت او را نهاد طبیعت تأمین مینماید؛ چه اینکه اگر موجودی فقط در اقلیم فراطبیعی به سر میبرد، مبانی کمال و تمامیّت وی را نهاد ما بعد از طبیعت به عهده دارد، ولی اگر موجودی جامع هر دو بخش طبیعی و فراطبیعی بود، برای رفع نیازهای مادی و مجرد او عناصر طبیعت و ارکان مابعد از طبیعت سهم تعیین کننده دارند.
بهره وری از هر چیزی مسبوق به شناخت آن چیز است؛ وقتی می توان از عناصر طبیعی بهره مند شد که از راه حسّ و تجربه به آثار و خواص آن پی برد، و نیز هنگامی میتوان از ارکان فراطبیعی استفاده کرد که از راه عقل و تجرید مفاهیم به مآثر و لوازم آن رسید، و برای آموختن یا انگیختن موجود مرکب از طبیعت و مابعد از طبیعت، لازم است عناصر تجربی و ارکان تجریدی کاملاً ملحوظ شوند.
انسان که محور اصلی بهداشت و درمان است، و طبیبانی چون ابنسینا به تأمین نیازهای طبی آن مبادرت کردند و مفاخر بزرگ جامعه شرق و غرب برای کشف علل بیماری و عوامل علاج از بذل نفس و نفیس دریغ ننمودند، هویّتی دارد که از طبیعت و مابعدازطبیعت تلفیق شده است؛ اگر معلم اخلاق برای پرورش روح فراطبیعی او ویژگی بدن را لحاظ نکند، در تربیت وی موفق نمی شود، همچنین اگر طبیب تن برای سلامت بدن طبیعی او خصوصیت روح مجرد را در نظر نگیرد، در تأمین بهداشت وی کامیاب نخواهد بود.
برای تکامل فن شریف پزشکی و تکمیل مشاهدات تجربی درباره جانورهای آزمایشگاه، باید از معارف تجریدی که محصول افکار حکیمان الهی، فقیهان متدرب، مفسران متألّه که همگی شاگرد صاحبان سلطان علوم و زمامداران ملکه معارف، یعنی انبیا و اولیا و اهلبیت عصمت و طهارت(علیهم السلام)اند، استفاده شود تا شفافکردن تن با تیرگی جان همراه نگردد و درمان بدن با بیماری روح قرین نشود.
حکیم سترگ ابوعلی حسین بن سینا(قدسسرّه) از نوادر دهر بود که ضمن جمع سالم بین طب و اخلاق، معارف تجربی را با براهین تجریدی در خدمت قرآن و عترت(علیهمالسلام) هماهنگ میکرد و در پرتو آن به جامعه بشری خدمت صادق ارائه میکرد.
امیرمحسن سلطان احمدی
* منبع: کتاب سروش هدایت ج2
