نگاهی به عزاداری مردم کاشمر در دهه اول محرم + عکس

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حدیث امام حسین(ع)، حدیث حیات است و درس عاشورا، درس دلیری و غیوری است و هر کلمه کتاب کربلا انسانها را در هر زمان و مکان در مقابل ستمگران به قیام و انقلاب دعوت می کند و همین کافی است تا ستمگران کمر به تخریب و تحریف عاشورا ببندند.

محرم حسینی حال و هوایی دیگر در شهر کاشمر ایجاد کرد، مردم جنب و جوشی خاصی دارند گویی در این شهر هر سال نسبت به سال‌های گذشته رنگ و بوی محرم را بهتر حس می‌کنی، ایستگاه‌های صلواتی و مجلس‌های ثابت و سیار نوحه و عزاداری، تعزیه‌خوانی در روستاها، نوای زیبای مرثیه‌سرایی از بلندگوی خودروهای عبوری، نوشته‌های مذهبی یا حسین(ع) و یا ابوالفضل(ع) بر بدنه و شیشه خودروها و ... همه و همه انسان را متحیر می‌سازد از بزرگی نام حسین(ع)، از رشادت‌های عباس(ع) و از مظلومیت شهدای کربلا که اینگونه بعد از گذشت چندین سال از واقعه عاشورا دل هایمان را اینگونه به هم پیوند می‌دهد.

محرم که از راه می‌رسد هر شیعه‌ای با ذکر کربلا و حسین(ع) جانش آتش می‌گیرد، وفاداری و علاقه‌مندی کاشمری‌ها هم به خاندان اهل‌بیت(ع) بر هیچ‌کس پوشیده نیست، آن‌ها نیز مانند سایر مردم در مصیبت خاندان اهل‌بیت(ع) دست به عزاداری و برپایی مراسم سوگواری می‌زنند.

‌مردم کاشمر همان‌طور که به پیشواز ماه رمضان و نوروز می‌روند، به پیشواز محرم می‌روند، کاشمری‌ها در این ایام اولاً مساجد و تکایا را آماده می‌کنند، به طوری که رسم است چند روز قبل از آغاز دهه اول محرم اغلب هیئت‌های هر محله دعوت می‌شوند و برای برپا داشتن مراسم عزاداری وجوهات مردم جمع‌آوری می‌شود و پس از روز پنجم محرم، حسینیه‌ها، عزاداران را با ناهار اطعام می‌کنند.

در همین خصوص یکی از پژوهشگران بومی منطقه کاشمر در گفت‌و‌گو با ایکنا گفت: بسیاری از تکایا و حسینیه‌های کاشمر چند شب مانده به آغاز محرم، با برگزاری مجلسی ضمن دعوت از عزاداران و اهالی محل آن حسینیه، اقدام به جمع‌آوری کمک‌های مالی مردم برای برگزاری مجالس دهه اول محرم می‌کنند.

علی اکبر خلیلی، پژوهشگر بومی منطقه کاشمر افزود: مردم این منطقه نیز با حضور گسترده در این مجالس با شور و شوق و هر کس در حد وسع و توان کمک‌های خالصانه خود را تقدیم مسئولان هیئت‌ها می‌کند؛ مسئولان تکیه نیز نام تمامی افراد و میزان کمکی را که به هیئت کرده‌اند، در دفتری ثبت می‌کنند.

آغاز حرکت دسته‌های سینه‌زنی در کاشمر از روز پنجم محرم

وی با اشاره به اینکه از شب اول محرم، درب تمامی هیئت‌های مذهبی کاشمر بر روی ارادتمندان اهل بیت باز می‌شود و مردم با حضور در مجالس عزاداری، ضمن سوگواری برای شهدای کربلا، روح و دل خویش را با معنویت محافل عاشورایی، صیقل می‌دهند، عنوان کرد: حرکت دسته‌های سینه‌زنی در کاشمر از روز پنجم محرم آغاز می‌شود و در هر روز یکی از هیئت‌های بزرگ شهرستان میزبان دیگر هیئت‌ها می‌شود؛ مراسمی که شب‌ها در تکایا و حسینیه‌ها برگزار می‌شود از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده است، برخی از هیئت‌ها مراسم شبانه خود را با قرائت زیارت عاشورا آغاز می‌کنند.

وی گفت: هیئت‌های عزاداری هم بر اساس برنامه‌ای که توسط نیروی انتظامی کاشمر تنظیم شده است با حرکت از تکیه خود، راهی حسینیه میزبان شده و رأس ساعت مقرر وارد می‌شوند و پس از عزاداری در مدت مشخصی که برای آنان در نظر گرفته شده است، جای خود را به هیئت بعدی می‌دهند.

این پژوهشگر بومی منطقه کاشمر افزود: بر اساس سنت و رسمی دیرینه، روز پنجم محرم حسینیه بزرگ حیدری میزبان دیگر هیئت‌هاست و این میزبانی در روز ششم بر عهده حسینیه علی اکبری، روز هفتم بر عهده حسینیه علی اصغری و روز هشتم بر عهده مهدیه کاشمر است.

وی تصریح کرد: در روز نهم محرم مصادف با روز تاسوعا، حسینیه ابوالفضلی کاشمر میزبان عزاداران حضرت ابوالفضل العباس(ع) است و در روز عاشورا هم که اوج حرکت دسته‌های عزاداری است هیئت‌های عزاداری کاشمر به باغ مزار می‌روند و در جوار امام‌زاده سید حمزه(ع) به عزاداری می‌پردازند.

خلیلی با اعلام اینکه در روز عاشورا خیابان امام خمینی(ره) از این نظر دیدنی است، اظهار کرد: مسیر هیئت‌ها از این خیابان تا باغ مزار(امام زاده سید حمزه) جلوه باشکوهی پیدا می‌کند به گونه‌ای که در دو سوی خیابان، جمعیتی مشتاق را شاهد هستیم.

وی گفت: روز یازدهم محرم هم که آخرین روز حرکت دسته‌های عزاداری است، حسینیه حسینی کاشمر مسئولیت میزبانی را بر عهده دارد؛ روز دوازدهم محرم، حرکتی بسیار جذاب و دیدنی و در عین حال حزن آور، توسط هیئت‌های عزاداری روستای فدافن به نام دسته بنی اسد انجام می شود.

حرکت دسته‌ بنی‌اسد در روز دوازدهم محرم

وی با بیان اینکه بعدازظهر این روز تمامی هیئت‌های عزاداری روستای فدافن با عنوان «دسته بنی اسد» به سمت شهر کاشمر حرکت می‌کنند و با حرکت در سطح شهر به سمت باغ مزار به راه می‌افتند، بیان کرد: در این مراسم، آیین‌های مختلفی از جمله نخل‌گردانی به نمایش گذاشته می‌شود.

خلیلی ادامه داد: هیئت‌ها معمولا از روز پنجم محرم هر روز ظهر با اطعام و پهن کردن سفره ناهار، از عزاداران و سینه‌زنان حسینی پذیرایی می‌کنند که این موضوع در روز عاشورا به اوج خود می‌رسد.

معمولا در حسینیه دو روحانی منبر می‌روند، پس از اتمام سخنرانی‌ها، نوبت به مداحان و نوحه‌سرایان اهل بیت(ع) می‌رسد که با لحنی محزون و دلنشین به قرائت اشعاری در وصف شهدای کربلا و بیان جلوه‌های مختلف قیام عاشورا می‌پردازند و سپس نوبت به سینه‌زنی می‌رسد که در این قسمت عزاداران و به خصوص جوانان و نوجوانان با شور و حالی وصف ناپذیر در عزای مولای خویش بر سر و سینه می‌زنند.

هر شب به نام یکی از شهدای کربلا

خلیلی افزود: در کاشمر بر اساس توافقی که از سالیان دور بین مسئولان و مداحان هیئت‌های عزاداری شکل گرفته است از شب پنجم محرم، هر شب به نام یکی از شهدای کربلا عزاداری می‌شود و این تقسیم بندی در تمامی هیئت‌ها و مجالس عزاداری شهر کاشمر رعایت می‌شود.

وی تصریح کرد: این تقسیم بندی به گونه‌ای است که شب پنجم محرم در تمامی هیئت های عزاداری در مصیبت شهادت سفیر امام حسین(ع) یعنی حضرت مسلم بن عقیل(ع) به عزاداری پرداخته می‌شود و شب ششم متعلق به حضرت علی اکبر(ع) است.

وی ادامه داد: شب هفتم که مصادف است با شب بسته شدن آب بر روی امام و یارانش، متعلق به طفل شش ماهه آن حضرت یعنی حضرت علی اصغر(ع) است که در این شب بسیاری از مادرانی که نوزادی شیرخواره دارند، با بستن سربندهای یاحسین(ع) بر پیشانی طفل خود، او را به مجلس عزای شیرخواره کربلا می‌آورند.

این پژوهشگر بومی منطقه کاشمر بیان مرد: در شب هشتم که در تکایای کاشمر مشهور است به شب یتیم نوازی، در مصیبت شهادت حضرت قاسم‌بن الحسن(ع) سوگواری می‌شود و شب نهم همانند سایر نقاط جهان تشیع متعلق به علمدار کربلا حضرت اباالفضل العباس(ع) است و از آنجا که مردم اعتقادی عمیق به باب الحوائج بودن آن حضرت دارند بیماران خود را به این مجلس می‌آورند و شفای بیمار خود را از سقای دشت کربلا طلب می‌کنند.

وی بیان کرد: شب عاشورا نیز برنامه‌های مجالس و محافل عزاداری به اوج خود می‌رسد و مردم با شور و احساسی که در بیان نمی‌گنجد در عزای سرور آزادگان عالم حضرت امام حسین(ع) به عزاداری می‌پردازند و شب یازدهم هم که مشهور است به شام غریبان، محافل ویژه‌ای در تکایای کاشمر برگزار می‌شود، بدین صورت که عزاداران به یاد شب یازدهم محرم سال ۶۱ هجری که شبی سخت و مصیبت‌زا برای زنان و فرزندان امام حسین(ع) بود، به یاد شهدای کربلا شمع روشن می‌کنند و در مصیبت اسارت اهل بیت امام(ع) به سوگواری می‌پردازند.

محمدجواد افتخاری