«معمای شاه» نقالی تاریخ است
گروه هنر: یک کارشناس رسانه گفت: از نگاه من «معمای شاه» بارزترین شاخصهاش نقالی تاریخ است که شخصیتپردازی در آن کیفیت خوبی ندارد.
جبار آذین، کارشناس و منتقد سینما و تلویزیون در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) با بیان اینکه ورزی کارگردان سریال «معمای شاه» به ساخت فیلمهای تاریخی علاقمند است، گفت: کارگردان «معمای شاه» فارغ التحصیل تاریخ است و کارهایش نشان میدهد که تا چه اندازه به این حوزه علاقمند است. کار جدید این فیلمساز هم بار دیگر مقطعی از تاریخ این مرز و بوم را مدنظر قرار داده و حوادث اجتماعی، فرهنگی و سیاسی دوران پهلوی اول و دوم را روایت میکند.
وی افزود: متاسفانه در ساخته اخیر محمدرضا ورزی، توجه لازم به روی مطابقت موضوعات با آنچه که در آن زمان روی داده، به خوبی مشاهده نمیشود، در این کار ما تنها شاهد نقالی تاریخ هستیم که به نظرم این ویژگی رسالت یک سینماگر نیست، زیرا این روش ویژگی هنری اثر را از بین میرود، البته در «معمای شاه» ورزی سعی کرده در بیان مضامین در مقایسه با کارهای قبلی خود پختگی بیشتری داشته باشد، اما باز هم ویژگی نقالی در کارش شاخصه مهم و اصلی است.
«معمای شاه» خطابهگویی میکند
این کارشناس ادامه داد: در این کار برخی مواقع شاهدیم که موضوعات مورد نظر به شکل خطابه یا شعار به بیننده منتقل میشود. برای مثال وقتی رضا شاه درباره استفاده بهائیان برای رسیدن به سلطنت سخن میگوید ما به وضوح شاهد این خطابهگویی هستیم، در صورتیکه اگر وی میخواست این موضوع را به بیننده منتقل کند باید در قالب تصویر حرف خود را به بیننده انتقال دهد، روشی که نیاز اولیهاش درام پردازی موفق است.
آذین در تکمیل توضیح فوق بیان کرد: مطلب دیگر اینکه کارگردان تصور کرده که مخاطبان همه درباره شخصیتها تاریخی مطلع هستند. برای همین در خصوص آنها شخصیتپردازی نکرده، برای همین، تنها رسالت آنها بیان دیالوگهای متعدد است اتفاقی که باعث شد کار به شدت شکلی شعاری به خود گیرد. ضعف دیگر به عقیده من کندی ریتم و فضاسازی نامناسب از دیگر اشکالات این سریال است که به خوبی در کار قابل لمس باشد.
وی با بیان اینکه انتظارات از«معمای شاه» بسیار بالاتر بود، تصریح کرد: آنگونه که میگویند برای این سریال تا به امروز 90 میلیارد هزینه شده و هشت سال نیز صرف ساخت آن شده، درصورتیکه این سریال، بازخوردش به اندازه کاری 9 میلیاردی است. هر چند شاید در ادامه این کار رشد مطلوبی داشته و این معایب را پوشش دهد.
نقد «معمای شاه» سیاسی نباشد
آذین درباره برخورد منتقدان با سریال «معمای شاه» چنین توضیح داد: متاسفانه بسیاری از نقدهایی که به «معمای شاه» وارد میشود فرهنگی و هنری نیست، بلکه برخورد سیاسی است که نشئت گرفته از باورهای شخصی است. این وضعیت در شرایطی است که منتقد باید با دید هنری یک اثر سینمایی یا تلویزیونی را نقد کند. اتفاقی که متاسفانه در بسیاری از مواقع برای «معمای شاه»رخ نمیدهد، چون تنها کوبیدن کارگردان، ملاک و هدف است!
وی در پایان تصریح کرد: من برخورد سیاسی و شخصی با «معمای شاه» را محکوم میکنم. در ضمن برخی اظهارنظرهای کارگردان در محکوم کردن منتقدان کار را هم نمیپذیرم. در انتها باید بگویم معمای شاه کاری ضعیف نیست، اما کار خوبی هم به حساب نمیآید. برای همین تنها میتوان به آن به دید کار متوسط نگریست.
