نگاهی به مقالات قرآنی همایش بینالمللی «ضرورت گفتوگو در علوم انسانی؛ مطالعات میانرشتهای»
گروه دانشگاه: همایش بینالمللی ضرورت گفتوگو در علوم انسانی؛ مطالعات میانرشتهای، هفته گذشته در حالی برگزار شد که از مجموع مقالات پذیرفته شده برای این همایش، دو مورد، از منظر قرآن به این مقوله پرداختهاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، همایش بینالمللی ضرورت گفتوگو در علوم انسانی؛ مطالعات میانرشتهای، هفته گذشته به همت دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی با هدف اعتلای روزافزون جایگاه علوم انسانی و مطالعات میانرشتهای برگزار شد.
از میان 111 چکیده مقالهای که در کتابچه چکیده مقالات اولین همایشبینالمللی ضرورت گفتوگو در علوم انسانی؛ مطالعات میانرشتهای به چاپ رسیده است، دو مقاله با عناوین «معیارهای علمی لازم جهت شکلگیری دانش میانرشتهای نمونه موردی؛ تبیین معیارهای زبانشناسی در مطالعات تعاملی قرآن و روانشناسی» به قلم زهرا نظری و مریم صرامی و مقاله «قرآن کریم و دانش میانرشتهای مطالعه موردی؛ تشبیهات قرآن کریم» به قلم اعظم نورگستری، اکرمالسادات میر ممتاز و عبدالحسین کنکازیان از منظر قرآن به این مقوله پرداختهاند.
در چکیده مقاله ««معیارهای علمی لازم جهت شکلگیری دانش میانرشتهای نمونه موردی؛ تبیین معیارهای زبانشناسی در مطالعات تعاملی قرآن و روانشناسی» به قلم زهرا نظری و مریم صرامی میخوانیم: ضرورت طرح مطالعات میانرشتهای از آن جا مطرح شد که نیاز به داشتن نگاهی چند جانبه برای دستیابی به فهمی فراگیر و توسعه دانش احساس شد. به ویژه در علوم انسانی که به بررسی انسان و پدیدههای مرتبط با آن میپردازد. جزء نگری و خط کشیهای میان رشتهای باعث شده است که انسان واقعی، که موجودی چند ساحتی است، به موجودی تک بعدی تنزل یابد و امکان دستیابی به بینشی جامع و مبسوط فراهم نیاید.
در ادامه آمده است: در مطالعات میانرشتهای امکان شناخت چند وجهی و فراگیر پدیدههای منفرد از طریق همگرایی رشتههای مرتبط با آن فراهم میآید. شرط لازم و کافی برای شکلگیری چنین مطالعاتی، ترکیب یافتههای تخصصی هر رشته در یکدیگر با وصول به معیارهای علمی مطرح شده است. در این پژوهش سعی شده تا مشخص شود که آیا میتوان با همگراسازی اصطلاحات اصلی درونی میدان معناشناختی علم روانشناسی با مفاهیم مشابه مطرح شده در مطالعات قرآنی بین این دو شاخه علمی گفتوگوی مشترکی برقرار ساخت.
بنا بر این گزارش، مقاله «قرآن کریم و دانش میانرشتهای مطالعه موردی؛ تشبیهات قرآن کریم» به قلم اعظم نورگستری، اکرمالسادات میر ممتاز و عبدالحسین کنکازیان، فعالیتهای تخصصی میان رشتهای را مورد توجه قرار داده و در چکیده آن آمده است: در فعالیت علمی میانرشتهای متخصصان دو یا چند رشته و تخصص علمی در ارتباط با شناخت و تحلیل یک پدیده، موضوع یا مسئله پیچیده و واقعی با یکدیگر تعامل و همکاری علمی میکنند.
در ادامه میخوانیم: قرآن کریم، کتابی است که از تمامی علوم سخن گفته است. با استفاده از دانش مطالعات میانرشتهای میتوان به این علوم دست یافت. در این مقاله تعدادی از آیات که با اسلوب تشبیه در قرآن کریم بیان شده استخراج و بر اساس موضوع دستهبندی شده است با علوم مرتبط، با توجه به دانش میانرشتهای بررسی شده است.
بنا بر این گزارش، همچنین مقصود فراستخواه مقالهای را تحت عنوان «امر انسانی و اجتماعی، مطالعات میانرشتهای و بررسی موردی آیندهپژوهی علم و فناوری» به این همایش ارائه کرده است. در چکیده این مقاله، نویسنده به این مطلب اشاره دارد که علوم انسانی و اجتماعی در ایران مناقشهانگیز شدهاند و در ادامه مینویسد: امر انسانی و اجتماعی موضوعی به غایت سیال، ناپایدار و بیقرار، با سطح و اضلاع کثیر سرشتی ارتباطی است. همه با این احساس دست به گریبانند که در تحقیقات مرتکب تقلیل میشوند.
در ادامه آمده است: فضای میانرشتهای شاید همان «دگرجا»ی متکثر در شرایط غیر هژمونیک است که علوم انسانی و اجتماعی در آن، محدودیتهای بر ملا نشده خویش را آشکار کنند. بینارشتهای به معنای ترکیب چند رشته سنتی نیست، بلکه به معنای گذر از ساختار درختی دانش، تحول در عادتوارههای استنتاجی و روایی علم، دگرواره شده برنامههای پژوهشی و ساختارهای پداگوژیک است. این مقاله مطالعات ایرانی در حوزه آینده آموزش عالی و علم و فناوری را به مثابه مورد مثالی از تجربه میانرشتهای بررسی میکند.
