عضو هیئت علمی فرهنگ و اندیشه اسلامی عنوان کرد:
هندسه مبانی قرآنی برای پاسخگویی به نیازهای بشر
گروه حوزههای علمیه: عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تاکید بر مرجعیت مبانی قرآن در اسلامیسازی علوم انسانی گفت: مبانی قرآنی هندسه کاملی برای پاسخگویی به نیازهای بشر در هر زمانی است.
حجتالاسلام والمسلمین محمد عابدی، عضو هیئت علمی گروه مطالعات قرآن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در آستانه برگزاری کرسی ترویجی مرجعیت علمی قرآن برای علوم انسانی اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) به پاسخ این سؤال که آیا میتوان بر مبنای قرآن کریم به اسلامیسازی علوم بپردازیم گفت: این موضوع را میتوان در دو لایه مورد بررسی قرار دارد یکی در لایه مسئله و دیگری مبانی.
وی ادامه داد: خیلی از مسایل و سؤالات سیاسی مانند مشارکت مردم، انتخابات و مشروعیت رای مردم و ... مسایلی هستند که میتوان آن را به قرآن عرضه کرد و پاسخی برای آن استخراج کنیم اما مهمتر از پرداختن به این مسایل، مبانی است.
نویسنده و محقق حوزه علمیه تصریح کرد: در زمینه مسایل، ممکن است قرآن کریم به صورت مستقیم و به طور دقیق به عنوان مرجع مورد استفاده قرار نگیرد اما در بحث مبانی، قرآن میتواند به صورت دقیق مرجع باشد و اگر مبانی، استخراج شوند در این صورت پاسخ بسیاری از مسایل نیز داده میشود.
لزوم استخراج مبانی از قرآن
وی اظهار کرد: مشروعیت، انتخابات، امر به معروف و نهی از منکر و ... موضوعات قابل بازیابی در قرآن هستند اما گر به لایه مبانی برویم و هستیشناسی، خداشناسی و ... را بررسی کنیم در این صورت به مبانی و اصول ثابتی میرسیم که بسیاری از مسایل بعدی قابل حل است.
وی تاکید کرد: اگر قایل به این باشیم که حق حاکمیت از آن خداوند است همان طور که قرآن کریم با صراحت بر این حق تاکید دارد در این صورت حاکمیت بالاصاله و بالاصل مخصوص خداوند است و به هر کس که بخواهد آن را تفویض خواهد کرد و موضوعی نیست که در اختیار مردم باشد.
مبانی قرآن پاسخگوی همه نیازهاست
وی تاکید کرد: نتیجه اینکه در لایه مسایل در رجوع به قرآن به هندسه ناقصی دست مییابیم ولی در مبانی هندسه کاملی در اختیار ما قرار میگیرد که پاسخگوی مسایل در هر عصر و نسلی تا قیامت خواهد بود.
وی ادامه داد: مثلا در دوره معصوم(ع) مشروعیت یک مسئله است که میتوان مبانی آن را از قرآن به دست آورد و این مبنا بر مسئله ولایت فقیه که مسئله امروز است قابل تطبیق است زیرا قرآن کریم خاصیت جری و تطبیق دارد.
علت ناکامی بشر در حیات سیاسی
عابدی ادامه داد: بی توجهی به نقش مبدأ خلقت در تعيين اهداف و راهبردهای حيات سياسی، یکی از مهمترین عوامل ناکامی بشر در تامین سعادت سیاسی خود است.
وی افزود: مبانی مبدأشناختی سياست، مثل قادر بودن، خالق بودن، عالم بودن، مالکيت، ربوبيت، و ولايت خداوند در قرآن وجود دارد و مفسران قرآن از جمله علامه طباطبایی(ره) به آن پرداخته است که استلزامات متعددی برای آن در طراحی نظام ارزشی در حيات سياسی قابل معرفی است.
وی ادامه داد: خیلی از مسایل و سؤالات سیاسی مانند مشارکت مردم، انتخابات و مشروعیت رای مردم و ... مسایلی هستند که میتوان آن را به قرآن عرضه کرد و پاسخی برای آن استخراج کنیم اما مهمتر از پرداختن به این مسایل، مبانی است.
نویسنده و محقق حوزه علمیه تصریح کرد: در زمینه مسایل، ممکن است قرآن کریم به صورت مستقیم و به طور دقیق به عنوان مرجع مورد استفاده قرار نگیرد اما در بحث مبانی، قرآن میتواند به صورت دقیق مرجع باشد و اگر مبانی، استخراج شوند در این صورت پاسخ بسیاری از مسایل نیز داده میشود.
لزوم استخراج مبانی از قرآن
وی اظهار کرد: مشروعیت، انتخابات، امر به معروف و نهی از منکر و ... موضوعات قابل بازیابی در قرآن هستند اما گر به لایه مبانی برویم و هستیشناسی، خداشناسی و ... را بررسی کنیم در این صورت به مبانی و اصول ثابتی میرسیم که بسیاری از مسایل بعدی قابل حل است.
وی تاکید کرد: اگر قایل به این باشیم که حق حاکمیت از آن خداوند است همان طور که قرآن کریم با صراحت بر این حق تاکید دارد در این صورت حاکمیت بالاصاله و بالاصل مخصوص خداوند است و به هر کس که بخواهد آن را تفویض خواهد کرد و موضوعی نیست که در اختیار مردم باشد.
مبانی قرآن پاسخگوی همه نیازهاست
وی تاکید کرد: نتیجه اینکه در لایه مسایل در رجوع به قرآن به هندسه ناقصی دست مییابیم ولی در مبانی هندسه کاملی در اختیار ما قرار میگیرد که پاسخگوی مسایل در هر عصر و نسلی تا قیامت خواهد بود.
وی ادامه داد: مثلا در دوره معصوم(ع) مشروعیت یک مسئله است که میتوان مبانی آن را از قرآن به دست آورد و این مبنا بر مسئله ولایت فقیه که مسئله امروز است قابل تطبیق است زیرا قرآن کریم خاصیت جری و تطبیق دارد.
علت ناکامی بشر در حیات سیاسی
عابدی ادامه داد: بی توجهی به نقش مبدأ خلقت در تعيين اهداف و راهبردهای حيات سياسی، یکی از مهمترین عوامل ناکامی بشر در تامین سعادت سیاسی خود است.
وی افزود: مبانی مبدأشناختی سياست، مثل قادر بودن، خالق بودن، عالم بودن، مالکيت، ربوبيت، و ولايت خداوند در قرآن وجود دارد و مفسران قرآن از جمله علامه طباطبایی(ره) به آن پرداخته است که استلزامات متعددی برای آن در طراحی نظام ارزشی در حيات سياسی قابل معرفی است.
