تعهد و تخصص، رمز موفقیت جهاد دانشگاهی است

در رابطه با فلسفه تشکیل جهاد و ضرورت‌های آن باید عرض کنم که کسانی که سال‌های 57 و 58 را به یاد داشته باشند به خوبی می‌دانند که در آن سال‌ها اتفاقات عجیبی در کشور رخ داد. تازه انقلاب شده بود و نظام‌هایی که باید در قسمت‌های مختلف کشور مستقر می‌شد، هنوز قوام و ثبات پیدا نکرده بود. از جمله این قسمت‌ها دانشگاه بود. قسمت‌های مختلف دانشکده‌ها در دانشگاه‌ها عرصه تاخت و تاز گروهک‌های مختلف با نام و نشان‌های متفاوت بودند. اکثر اتاق‌های دانشکده‌ها در اختیار این‌ها بود و در حقیقت ساماندهی و دستور العمل‌شان از خارج دانشگاه به آن‌ها دیکته می‌شد و بعضی حتی از خارج از کشور. وضعیت دانشگاه‌ها به صورتی درآمده بود که کارکرد اصلی خود را که همان آموزش بود  از دست داده بودند. ضرورت این که باید تصمیمی در این خصوص گرفته و به این وضعیت پایان داده شود، مشخص و مبرهن بود. امام خمینی در سال 1359 دستور تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی را دادند که این ستاد تشکیل شد و در بدو امر به عنوان بازوی اجرایی ستاد، جهاد دانشگاهی تأسیس شد و فعالیت خود را در راستای اهداف انقلاب و استقرار نظام جمهوری اسلامی به خصوص در دانشگاه‌ها شروع کرد. در این زمینه موفقیت‌های خوبی به دست آورد. می‌دانید که بعد از این فرمان، دانشگاه‌ها دو سال تعطیل بود و جهاد دانشگاهی در آن موقع مدیریت دانشگاه‌ها را به عهده داشت. از اساتید خواست در زمینه‌های علمی کارشان را شروع کنند. آن موقع نهضت ترجمه و تالیف کتاب‌های علمی شروع شد. در فرصت تعطیلی دانشگاه‌ها، اکثر اساتید در این زمینه کارهای مطرح و کتاب‌های مورد نیاز دانشجویان را که در کشورهای غربی، کتاب‌های درسی شمرده می‌شد و از نظر علمی اعتبار خوبی داشتند را ترجمه کردند و انتشارات مرکز نشر دانشگاهی اقدام به چاپ این کتاب‌ها کرد که بعد از بازگشایی دانشگاه‌ها، اکثر این کتاب‌ها، کتاب‌های درسی بود و از آن‌ها استفاده شد.

نقاط قوت زیادی دارد. وجه تمایزات زیادی با دیگر نهادهای کشور می‌توان برای آن در نظر گرفت. یکی از این تفاوت‌ها در این است که جهاد به صورت یک شبکه گسترده در سطح کشور شعبه دارد. اکنون شاید بیش از 40 شعبه در سراسر کشور فعال است. بوروکراسی و نظام اداری‌ که در اکثر نظام‌های کشور جاری و ساری است، در نظام اداری جهاد نیست. جهاد نهادی است انقلابی و سبک و سیاق خودش را دارد و قوانین و مقررات دست و پا گیر اداری شامل حالش نمی‌شود و هنوز خوشبختانه تغییری در اداره جهاد دانشگاهی نداشته و به صورت قبلی عمل می‌کند و یکی از جنبه‌های موفقیتش همین جنبه‌ای است که عرض کردم. ازدیگر وجه تمایز آن، دارا بودن روحیه انقلابی کارکنان است. دوبال تعهد و تخصص در این نهاد بسیار خوب عمل کرده است.

جهاد دانشگاهی در موقعیت‌های مختلف، مأموریت‌های متفاوتی داشته و در این عرصه‌ها کار خود را خیلی موفقیت‌آمیز انجام داده است. در مراحل اولیه تثبیت نظام جمهوری اسلامی در دانشگاه‌ها برخی کارها به عهده جهاد دانشگاهی گذاشته شد که این کار را به خوبی انجام داد. این مرحله به خوبی گذشت. دانشگاه‌ها بعد از بازگشایی آن آرامش لازم را پیدا کردند و یک فعالیت معقول سیاسی-اجتماعی در دانشگاه‌ها شکل گرفت. 

دانشگاه‌ها بعد از بازگشایی با مدیریت جهاد دانشگاهی فعالیت خود را به صورت نوین آغاز کردند. آن جو و احساسی که دانشجو و دانشگاه باید برای پیشرفت علم و فناوری داشته باشد، در کنار فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی دانشجویان، انجام شد و بهرحال اقدام موفقیت آمیزی بود. بعد دوران جهاد سازندگی شروع شد که جهاد دانشگاهی نقش عمده و اساسی در این دوران داشت. البته قبل از آن،  دوران جنگ و هشت سال دفاع مقدس بود که جهاد به صورت فعال این وظیفه مهم را انجام داد. ما شهدای زیادی از پرسنل جهاد در سطح کشور دادیم. جهاد فعالیت‌های مؤثری در جبهه‌ها داشت. بعد از جنگ هم دوران سازندگی شروع شد که در این دوران هم جهاد دانشگاهی به صورت فعال شرکت کرد و به وظیفه‌ای که به عهده‌اش گذاشته شد، خیلی خوب عمل کرد.

بله. در آن زمان جهاد واحد اصفهان طرح ساخت پهپاد و یا همان هواپیمای بدون سرنیشن را پیگیری کرد و طی یکی دو سال کار نهایتا به نتیجه رسید و از مرحله‌ای به بعد در اختیار سپاه پاسداران قرار گرفت و سپاه پروژه را تکمیل کرد و بعد نتیجه نهایی را شاهد بودیم. در واقع نطفه و بنیان گذاری این حرکت در جهاد دانشگاهی اصفهان اتفاق افتاد. البته علاوه براین جهاد درزمینه ساماندهی و اعزام دانشجویان به مناطق جنگی و اعزام بهیار و پرستار هم فعال بود و همچنین ساخت دکل‌های حفاری چاه‌های نفت و گاز گرفته تا آنت‌های مخابراتی و دیگر دستاوردهای موثر در زمینه‌های آموزشی، پژژوهشی، از دیگر فعالیت‌های شاخص جهاد بود.

آمار و ارقام اذعان دارد که جهاد دانشگاهی در دوره سازندگی از جهت پشتیبانی فعالیت‌های علمی و در حرکت‌های اقتصادی، زیربنایی و فناورانه مشارکت خوب و دستاوردهای مشخصی داشته است. 

 فعالیت‌های آموزشی ما کالج محور است، یعنی فراگیران به یک فن جدید مسلط می‌شوند که زمینه‌های آن در بازار کار خالی است.اکنون با بیش از 90 رشته آموزشی در این عرصه فعالیت می‌کنیم، 

ما در واحد اصفهان پنج مرکز آموزشی فعال داریم که یکی در زرین شهر است و بقیه در اصفهان فعالیت می‌کنند. این کلاس‌های آموزشی نیز در قالب آموزش‌های کوتاه مدت در دو بخش عمومی و تخصصی است. در سال 94 حدود 25000 نفر از این کلاس‌های آموزشی استفاده کرده‌اند. اکنون نیز همکاری نزدیکی با مراکز و ارگان‌های دولتی فعال در استان داریم. با هماهنگی سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، کلاس‌های آموزشی مورد نیاز سازمان‌های مختلف را برگزار می‌کنیم.

اکنون به دنبال گرفتن مجوز برای فعالیت گروه زیست بوم شهری هستیم که انشاالله تا پایان سال فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. آخرین دستاوردها در حوزه پژوهشی وتلاش این معاونت برای قرار گرفتن اصفهان به عنوان شهر خلاق در زمینه صنایع دستی در سازمان یونسکو می‌باشد که به‌حمدالله این فعالیت هم نتیجه داد. در این حوزه بیش تر هدف‌مان اشتغال‌زایی است و فراهم کردن فرصت‌های شغلی برای فراگیران.

در این اواخر می‌بینیم که رویکرد جهاد بیش‌تر به سمت پژوهش گرایش دارد. چون این نیاز را بیش‌تر حس می‌کنیم. ما در زمینه پژوهش فعالیت‌های خوبی داشتیم. طی چند سال اخیردر اصفهان  که مدت طولانی‌ایی هم نیست، شاهد فعالیت دو گروه پژوهشی، یکی در زمینه مطالعات شهری و دیگری در زمینه گردشگری شهری بودیم. 

ما اکنون دو گروه پژوهشی فعال داریم. یکی گروه مطالعات شهری و دومی گروه گردشگری شهری که انتظار داریم با راه‌اندازی گروه زیست بوم شهری، زمینه‌های شکل گیری یک پژوهشکده را فراهم کنیم. قصد داریم با تشکیل یک گروه جدید در سال 95 گروه سوم را راه اندازی کنیم.

 ولی فعالیت شاخصی که در سال 94 در این عرصه انجام شد این است که با تلاش معاونت پژوهشی و همکاری شهرداری اصفهان، اصفهان به عنوان شهر خلاق صنایع دستی از طرف یونسکو شناخته شد که این دستاورد خیلی خوبی بود. چون قبلا شهرداری اصفهان اقداماتی در این زمینه انجام داده بود، ولی به علت این که کارهایی که برای پذیرش چنین چیزی باید انجام می‌شد، کارهای قانع کننده‌ای برای یونسکو نبود، جهاد این فعالیت‌ها را انجام داد و سرانجام اصفهان به عنوان قطب صنایع دستی در دنیا شناخته شد.

فعالیت‌های فرهنگی ما بیش‌تر در دانشگاه متمرکز است و فعالیت‌ها اکثرا دانشجویی است. البته فعالیت‌های فرهنگی خارج از دانشگاه هم داریم که از جمله فعالیت‌های انتشاراتی است. واحد انتشارات این تاکنون سالانه حدود 50 عنوان کتاب چاپ و وارد بازار نشر می‌کند. در سال 95 تاکنون 8 عنوان کتاب چاپ کردیم که تا پایان سال 30 عنوان کتاب چاپ خواهد شد. در عرصه توزیع، نمایشگاه و فروشگاه کتاب حرف اول را در استان می‌زند. در واقع به نحوی تهیه و توزیع کتاب‌های درسی در دانشگاه‌ها برای دانشجویان به عهده ما است.

سعی می‌کنیم کتاب‌هایی که چاپ می‌کنیم، مورد نیاز دانشجویان باشد. ما شورای علمی چاپ کتاب داریم که هر کتابی بخواهد چاپ شود، در آن جا بررسی شده و کار کارشناسی روی آن صورت می‌گیرد و بعد از تصویب شورا، کتاب چاپ می‌شود.

در دیگر بخش‌های فرهنگی، فعالیت‌های مرکز افکار سنجی و نیاز سنجی دانشجویان است که کارفرمایان مختلف دارد. عمده فعالیت‌های ما در دانشگاه‌ها، فعالیت دانشجویی در قالب سازمان‌های دانشجویی است. این سازمان دانشجویی کانون‌های مختلف دانشجویی را راه‌اندازی کرده، مثل کانون شعر و ادب، کانون فیلم و کانون نقد و بررسی کتاب که به صورت هفتگی برگزار می‌شود. سه شنبه‌های داستان از برنامه‌های پرطرفدار محسوب می‌شود.

در زمینه رسانه، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) را داریم که یکی از خبرگزاری‌های مطرح است در بین خبرگزاری‌های مختلفی که فعالیت دارند. می‌دانید که خبرگزاری ایسنا اولین خبرگزاری دانشجویی و غیر دولتی کشور است. ایسنا جای خود را در این عرصه به خوبی باز کرده و در زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی فعالیت می‌کند. ایسنا منطقه اصفهان یکی از چهار منطقه اصلی خبرگزاری کشور را تشکیل می‌‎دهد. در این زمینه هم خبرنگارهای بسیار خوبی تربیت کردیم که بسیاری از آن‌ها در خبرگزاری‌ها و روابط عمومی‌ سازمان‌ها و نهادهای مختلف استان مشغول فعالیت هستند.

خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) یکی دیگر از رسانه‌های وابسته به جهاد است که از اردیبهشت 94 فعالیت خود را در اصفهان شروع آغاز و در همین مدت کوتاه کارنامه قابل قبولی دارد و یکی از مراکز اطلاع رسانی خوب در زمینه قرآن و حدیث در استان اصفهان همین خبرگزاری ایکنا است و یکی از افتخارات جهاد دانشگاهی است که البته این نهاد توجه به این رسانه را وظیفه خود می‌داند و  جز کارهای اساسی و مهم ما تلقی می‌شود.

ما جایگاه ویژه‌ای برای این نوع فعالیت‌ها قائلیم. فعالیت در زمینه قرآن و  اعتقادات مذهبی وظیفه یکایک ماست و به صورت ویژه این فعالیت باید در ما تجلی پیدا کند. و به همین دلیل می‌طلبد که ما نگاه ویژه‌ای به این قسمت داشته باشیم و فعالیت‌های خوبی را برای آن برنامه ریزی کنیم. در مرکز فعالیت‌های قرآنی واحد اصفهان، کارگاه‌های مختلفی اجرا کردیم که مورد استقبال دانشجویان قرار گرفت. در سال 94، سه کارگاه در زمینه‌های قرآن و عترت برگزار کردیم که  اساتید این کارگاه‌ها از اساتید برجسته دانشگاه‌ها بودند. دانشجویان با استقبال و انگیزه خوب شرکت می‌کردند و بحث‌های دو طرفه‌ای در این کارگاه‌ها برگزار می‌شد که نتیجه بسیار خوبی داشت. فعالیت دیگر برگزاری مسابقات متعدد بین دانشجویان و کارمندان جهاد در زمینه‌های قرآن و حدیث بود که در سال 94، 7 تا 8 مسابقه برگزار و به برندگان جوایزی اهدا شد.

همان طور که گفتید، موقعیت خطیر و حساسی است. تمام دشمنان اسلام دست در دست هم داده اند و  با برنامه ریزی دقیق  فعالیت می‎کنند. متأسفانه برخی کشورهای اسلامی اهمیتی به این موضوع نداده و نمی‌دهند. لازمه برخورد با این وضعیت، اقدام مشترک و هماهنگ دلسوزان اسلام در جهت مقابله با فعالیت‌های مخربی است که دارد انجام می‌شود. متأسفانه تحرکات داعش چیزی جز ضربه زدن به اسلام با نقشه قبلی نیست. حتما نقشه‌ای پشت آن است برای نشان دادن چهره‌ای خشن از اسلام. خبرگزاری قرآنی ایکنا در این موقعیت کار خطیر و حساسی دارد. انتظار داریم ایکنا موقعیت خود را درک و فعالانه، مدبرانه و عالمانه در این زمینه فعالیت کند و اطلاع رسانی خوب، دقیق و به موقع داشته باشد.

خوشبختانه دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی، واحدها را وادار کرده تا برنامه ریزی‎های کوتاه و بلند مدت خود را تدوین کنند. ما قبلا چنین چیزی در جهاد دانشگاهی نداشتیم و جای آن بسیار خالی بود. ما برنامه سه ساله‌ و پنج ساله‌ای تنظیم ‌کردیم که در دفتر مرکزی توسط متخصصین با توجه به توانایی‌ها و ظرفیت‌های واحدها پیگیری و ارزیابی و نقاط قوت و ضعف آن مشخص‌شد و در این زمینه تیم‌های ارزیاب در موعدهای مقرر به اصفهان می‌آیند و برنامه‌های گذشته را بررسی و ارزیابی می‌کنند.

تمرکز فعالیت ما در معاونت پژوهشی است. ما به سبب این که در سال‌های گذشته در این زمینه فعالیت‌های خوب و چشمگیری نتوانستیم ارائه کنیم، اما اخیر تمرکز ما در فعالیت‌های فرهنگی و پژوهشی است. نه این که از فعالیت‌های آموزشی فاصله بگیریم. آن ها کار خودشان را انجام می‌دهند. منتها تمرکز و نقطه توجه ما، فعالیت‌‎های پژوهشی است. همان طور که در قسمت‌های قبلی عرض کردم، انشاءالله ایجاد و تشکیل پژوهشکده علوم انسانی یا مطالعات شهری از برنامه‌های کوتاه مدت ماست.

همان طور که می‌دانید رهبر معظم انقلاب هر سال را به مناسبتی که تشخیص داده می‌شود و ضرورت آن احساس می‌شود، با عنوانی خاص نامگذاری می‌کنند که همه ارگان‌ها موظفند فعالیت‌های خود را در رسیدن به آن هدف متمرکز کنند. اقتصاد مقاومتی که امسال به این نام نامگذاری شده، یعنی کار همراه با خلاقیت، نوآوری و حس مسئولیت. این شاخص‌هایی است که اقتصاد مقاومتی نیاز دارد.

به‌هرحال جهاد دانشگاهی به عنوان یک نهاد انقلابی وظیفه خود می‌داند، که در پیشبرد اهداف انقلاب و نقطه نظرات مسئولین نظام انجام وظیفه کند.

اجمالا عرض کنم که هیئت امنای جهاد دانشگاهی تشخیص داده که در استان اصفهان سازمان جهاد دانشگاهی تشکیل شود. ما هم در جهت اجرای خوب این مصوبه اقداماتی انجام می‌دهیم. هماهنگی‌هایی با دفتر مرکزی داریم که این کار به نحو احسن انجام شود. به هر حال می‌دانید که ما در استان اصفهان هم فعالیت‌های جهاد واحد اصفهان را داریم و هم فعالیت‌های جهاد واحد صنعتی و  هم مؤسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی و فعالیت‌های پژوهشکده رویان. اگر این‌ها در قالب یک سازمان فعالیت خود را انجام دهند، مشخص و مسلم است که هماهنگی بهتری ایجاد می‌شود. ما مخالفتی در این جهت نداریم. تنها این مهم باید با درایت و تیزبینی انجام شود.