محمدعلی بصیری، استادیار روابط بینالملل دانشگاه اصفهان در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، در رابطه با جایگاه جهان اسلام در سیاست خارجی دولت اوباما، اظهار کرد: با توجه به اینکه اوباما از پدری مسلمان متولد شده است، از زمان روی کار آمدن، نگاه همزیستی مسالمتآمیز نسبت به اسلام و مسلمانان داشت و حتی این مسئله را مطرح کرد که مسلمانان بخش قابل توجهی از جمعیت جهان و نیز شهروندان آمریکایی هستند و اگر دنیای اسلام و مسیحیت بر سر موازین مشترک با یکدیگر تعامل داشته باشند، میتوانیم دنیایی با ثباتتر، امنتر و توسعه یافتهتر داشته باشیم.
وی افزود: برخلاف دوره قبل که جمهوری خواهان نگاه منفی و برخورد مهار کننده با مسلمانان داشتند و امروز نیز ترامپ چنین نگاهی نسبت به اسلام و به خصوص مسلمانان آمریکا دارد، اوباما با شعار تغییر نگاه دولتمردان غربی به اسلام و مسلمانان روی کار آمد و امروز نیز هیلاری کلینتون چنین نگاهی را دنبال میکند.
بصیری ادامه داد: شاید بتوان گفت به دلیل همین نگاه حاکم بر دیدگاه اوباما بود که وی در بحث پرونده هستهای ایران یک روند نسبتا مسالمتآمیز و عقلانی را در پیش گرفت که در نهایت منجر به امضای برجام شد، با وجود همه انتقاداتی که به آن وارد است و میتوان آن را متأثر از نگاه کلی وی به دنیای اسلام دانست.
استادیار روابط بینالملل دانشگاه اصفهان با اشاره به اینکه اهداف و رویکردهای سیاست خارجی آمریکا در طول یک قرن گذشته تقریبا ثابت بوده است، گفت: با روی کار آمدن اوباما نیز تغییری در این اهداف و رویکردها رخ نداد. تغییر مدنظر اوباما، تغییر در تاکتیکها و ابزارهای عملیاتی در رسیدن به اهداف بود.
وی بیان کرد: جمهوری خواهان بیشتر از ابزار نظامی استفاده میکردند، ولی در هشت سال ریاست جمهوری اوباما شاهد بودیم که آمریکا سیاست لشکرکشی و حضور مستقیم را متوقف کرد و از عراق خارج شد. حتی در رویکرد غرب به جهان اسلام، از جمله در بحث پرونده هستهای ایران تغییر رخ داد و مسائل از طریق دیپلماسی و مذاکره دنبال شد.
بصیری در پاسخ به این سوال که علل طرح شعار تغییر از سوی اوباما چه بود، اظهار کرد: در دوره قبل سیاست جمهوری خواهان باعث شد تا آمریکا هزینههای مالی و انسانی زیادی را متحمل شود و در داخل آمریکا نارضایتی عمومی به وجود آید. اقتصاد آمریکا به دلیل کسری بودجه ناشی از جنگ، با تراز منفی و تنزل رشد اقتصادی مواجه و باعث شد طبقه متوسط به دلیل افزایش بیکاری و تورم، تحت فشار قرار گیرد.
وی افزود: در این شرایط اوباما اعلام کرد که با اعمال تغییر در سیاست داخلی و خارجی، میتواند مشکلات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آمریکا را حل و فصل کند و ظاهرا این شعار تغییر، آثار مورد نظر را برای آمریکاییها در پی داشته است. امروز نیز اگر هیلاری کلینتون در نظرسنجیها پیشتاز است، به این دلیل است که میگوید همین سیاست را ادامه میدهد.
عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه اوباما در عملی کردن شعار تغییر در قبال جهان اسلام نسبتا موفق بوده است، گفت: افکار عمومی در داخل آمریکا طرفدار سیاستهای او هستند، چون به صورت ملموس شاهد بهبود اوضاع بودهاند. در سطح منطقه نیز اگرچه شرکای نزدیک آمریکا مثل عربستان به دنبال تغییر و تحولات منطقه، نارضایتیهایی داشتهاند، ولی سایر دولتها از سیاستهای اوباما رضایت دارند و به صراحت یا با سکوت از وی حمایت میکنند.
وی در رابطه با عملکرد اوباما در منازعه اعراب و اسرائیل، اظهار کرد: اوباما طرفدار ادامه مذاکرات و صلح بود و عملا از درگیری مجدد میان اعراب و اسرائیل و ادامه شهرکسازیها نسبت به دوره جمهوری خواهان جلوگیری کرد و توانست تنش و زد و خوردهای سنگین گذشته را تا حدودی مهار کند، اگرچه نه ستیز شدیدتر شده و نه مذاکرات به صورت جدی ادامه پیدا کرده است.
بصیری با بیان عملکرد اوباما در مبارزه با تروریسم، گفت: اگرچه اوباما در مقوله مبارزه با تروریسم، تعارضات و تناقضاتی در اقدام و عمل داشته است، اما حداقل عملکرد وی در ایجاد اجماع جهانی علیه تروریسم و مشارکت طرفهای درگیر در این مبارزه، از جمله سازمانهای بینالمللی و به عبارت دیگر چند جانبهگرایی در مسائل بینالمللی، موفقیتهایی به دنبال داشته است، برخلاف جمهوری خواهان که بحث مبارزه با تروریسم را با نگاه تک قطبی دنبال میکردند.