اسلام قدرت را نه هدف، بلکه ابزاری برای تأمین امنیت میداند
گروه سیاست و اقتصاد: استاد روابط بینالملل دانشگاه اصفهان با اشاره به اینکه در اسلام، قدرت جنبه معنوی نیز دارد، گفت: اسلام برخلاف ادبیات سیاسی رایج جهان، قدرت را نه هدف، بلکه ابزاری برای تأمین امنیت و دستیابی به اهداف میداند.
عنایتالله یزدانی، استاد روابط بینالملل دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: قدرت و منابع آن از دیدگاه اسلامی با آنچه در فضای رئالیستی و مادی مرسوم و متداول است، متفاوت بوده و لذا قدرت در اسلام یک جنبه الهی دارد، بر این اساس که اسلام قدرت را تنها متعلق به خداوند دانسته و طبق دیدگاه شیعه، خداوند نیز قدرت را ابتدا به انبیاء و سپس به علما تفویض میکند.
وی افزود: آنچه که یک دولت اسلامی باید در اختیار داشته و به نوعی به آن مجهز باشد تا بتواند منافع و منابع مسلمین را نگهبانی کند و همچنین امکان دفاع از اندیشهها و خط مشی خودش را داشته باشد که در برخی از آیات قرآن نیز به آن اشاره شده، همان نیروی تدافعی و قدرت و قوه است.
یزدانی ادامه داد: در اسلام، قدرت یک بعد معنوی نیز دارد که منبع آن میتواند الهی یا فرهنگ و تمدن دینی باشد، بر همین اساس رویکرد و نگاه اصلی اسلام به قدرت، جنبه غیر مادی و معنوی آن است و همچنین در اسلام، بحث مجهز شدن به انواع قدرت برای تأمین امنیت و دفاع از اندیشههای اسلامی نیز در نظر گرفته شده است.
استاد روابط بینالملل دانشگاه اصفهان بیان کرد: نظریه قدرت نرم از «جوزف نای» و تقسیم قدرت به دو نوع سخت و نرم بیشتر همان قدرت مادی و قدرت دولت را مدنظر دارد، چون دولت تنها ساخت موثر در نظام بینالملل محسوب میشود.
وی گفت: در نگاه سنتی، منظور از قدرت همان قدرت نظامی است، ولی بر اساس نظریه جوزف نای، منظور از قدرت نرم، فرهنگ، روشها و اصول دموکراسی است و اینکه بتوان سایر دولتها را بدون تهدید یا تطمیع، اقناع کرد.
یزدانی اظهار کرد: ولی جوزف نای بعدا این را اضافه کرد که قدرت به صورت بینابینی عمل میکند، یعنی هم به صورت نرم و هم به صورت سخت و از آن با عنوان قدرت هوشمند یاد کرد، لذا در نگاه رئالیستی، قدرت هدف است، ولی در نگاه اسلام قدرت فی نفسه هدف نیست، بلکه اسلام قدرت را ابزاری برای تامین امنیت و دستیابی به اهداف میبیند.
وی افزود: از جمله منابع و مصادیق قدرت نرم در اسلام، تمدن، فرهنگ، اصول و ارزشهای اخلاقی به ویژه عدالت است و بحث فرهنگ به عنوان یکی از منابع قدرت، جایگاه مهمی در جوامع مختلف دارد.
