شبهات عقیدتی؛ زنگاری برای قلب جوان

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، در فراز دوازدهم از نامه امام علی(ع) به امام حسن‌مجتبی(ع) می‎خوانیم: «همانا دل جوان، همچون زمینی خالی است که هر بذری در آن پاشیده شود، می‎پذیرد؛ از این‌رو پیش از آن‌که دل تو سخت شود و عقل تو به چیز دیگری مشغول گردد، به تربیت تو مبادرت کردم تا با رای قاطع، به آن چیزی روی آوری که اهل تجربه در پی آن بودند و تو از رنج طلب و زحمت تجربه معاف گردی، پس آن‌چه ما به آن رسیدیم، به تو رسد و آن‌چه گاهی برای ما پنهان بود، برای تو آشکارگردد».
واقعیت این است که نوجوان و جوان، ذهنی صاف و قلبی پاک و بی‎آلایش دارد و بر لوح دلشان چیزی ثبت نشده و در سرزمین بکر ذهن‌شان، بذری نروییده، لذا آماده پذیرش هر بذری و مستعد رویاندن هر دانه‌ای هستند، پس باید تا این زمین آماده است، بذر هدایت را در وجودشان کاشت که اگر دیر شود، دیوصفتان، بذرهای گمراهی را می‎کارند.
پیشوایان معصوم(ع) به‌عنوان مربیان بزرگ بشر، همیشه دغدغه این را داشتند که نکند قلب جوان به زنگارها و تیرگی‌ها آلوده شود و با وسوسه، بی‎ثبات شود اما سجاد(ع) در دعا می‎فرمایند: «پروردگارا به درگاهت شکایت می‎کنم از دل سنگی که با وسوسه، بی‎ثبات شده و به زنگار و تیرگی آلوده گشته است».
شبهه‌های عقیدتی و فکری، یکی از زنگارهایی است که زمین پاک قلب جوان را تیره می‎سازد و نور حقیقت را از او می‎گیرد، از همین رو، ائمه(ع) همیشه هشدار می‎دادند که فکر و اندیشه جوانان را قبل از آن نیروهای شبهه‌افکن به آن‌ها هجوم برند، با آموزه‌های صحیح، تربیت کنید؛ مثلاً «مرجعه» یکی از فرقه‌هایی بود که در زمان معصومین(ع) برداشت ناصحیحی از اسلام داشت و قبح و زشتی گناه را از بین برده بود، لذا از پیشوایان معصوم(ع) احادیثی درباره محفوظ نگه‌داشتن ذهن و قلب جوانان از شبهه‌های آنان رسیده است؛ برای نمونه امام صادق(ع) فرمود: «قبل از آنکه مرجئه به سراغ جوانان‌تان بیاید به آن‌ها احادیث اهل‌بیت(ع) را یاد بدهید».
زمان تربیت فرزند
بهار تربیت، دوران نوجوانی است، وقت تربیت، دوره ای است که هنوز قلب نوجوان، به قساوت و سنگدلی دچار نشده و عقل او به انواع اشتغالات نگراییده است از همین‌رو فرمود: برخی از پدران و مادران، می‎پندارند که برای تربیت، وقت زیاد است یا فرزند، خودش باید به فکر بیفتد و تربیت بیاموزد اما بدانند که اگر مربی در زمان مناسب اقدام به تربیت فرزند نکند دو پیامد خطرناک خواهد داشت، یکی این‌که با گذشت زمان، کم‌کم دل، قساوت پیدا کند و انعطاف‌پذیری خود را از دست بدهد دیگری این‌که حوادث دنیا و امور مختلف زندگی فکر و عقل فرزند را چنان به خود مشغول گرداند که به‌کلی مجالی برای ادب‌آموزی باقی نماند.
اصول تربیت فرزند
عالمان علوم تربیتی و روان‌شناسان برای تربیت فرزند اصولی ذکر کرده‌اند که برخی از آن‌ها مورد سفارش امام علی(ع) در نامه وی به فرزندش است که از جمله می‎توان به برقراری رابطه سالم با فرزند، هماهنگی بین پدر و مادر، عمل قبل از گفتار، استفاده زا موقعیت‌های مناسب، داشتن ثبات در تربیت، برآورده کردن خواسته‌های منطقی فرزند، عدالت در تربیت فرزندان، توجه به شرایط سنی فرزندان، محبت و احترام و حفظ شخصیت فرزند، تدریجی و تکراری بودن تربیت، توجه به تفاوت‌های تربیتی دختران و پسران، برخورد منطقی با موقعیت‌ها و شکست‌ها و کارهای خوب و بد فرزند اشاره کرد.