فلسفه وجودی گنبد در مساجد
گروه فرهنگی: یک پژوهشگر با بیان اینکه اصل فلسفه وجودی گنبد در مساجد محفوظ ماندن از آسیب برف و باران بوده است، افزود: در زمان شاه طهماسب گنبد حرم رضوی(ع) برای محفوظ ماندن از زنگ زدن با ورق طلا پوشیده شده است.
سیدمهدی سیدی، پژوهشگر در گفتو گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، از خراسان رضوی، با بیان اینکه در قرون اولیه اسلامی، مساجدی که ساخته شدهاند گنبد نداشته است، افزود: بعدها چون متوجه شدند بناهای ساخته شده اگر دارای سقف صاف باشد برف و باران در آنجا جمع میشود و باعث تخریب آن میشود سقف را به شکل گنبد ساختند و این موضوع اصل فلسفه وجود گنبد است.
ورق طلا باعث زنگ نزدن گنبد امام رضا(ع) شده است
وی ادامه داد: گنبد حرم امام رضا(ع) توسط شاه طهماسب صفوی با ورق طلا پوشیده شده است این اولین ابتکار در جامعه اسلامی برای پوشش گنبدها با فلز است که باعث شد بنا از آسیب زنگ زدن در امان باشد.
قبل اسلام نواختن نقاره برای عوض شدن شیفت یا پیروزی پادشاهان در دربار سلاطین بود
سیدی در ادامه اظهاراتش تصریح کرد: قبل از اسلام و در قرون اولیه اسلامی مناره مرسوم نبود و مناره برای اطلاعرسانی ساخته شد مثلا در درگاه سلاطین برای عوض شدن شیفتها و تغییر کشیک نقاره میزدند که در قدیم به آن نوبت میگفتند که این نوبت در درگاه سلاطین حداقل سه نوبت، صبح، ظهر، شب، زده میشد یا وقتی که پادشاه پیروزی به دست میآورد به عنوان فخر و شادمانی در بالای مناره طبل و نقاره میزدند.
این پژوهشگر ادامه داد: در حال حاظر مردم گمان میکنند نقاره که در حرم امام رضا(ع) زده میشود برای عزا است، در حالیکه این نقاره برای شادی است. در حرم مطهر، ماه محرم و صفر و در عزاداریها، نقاره نمیزنند چون علامت شادی است.
وی دلیل دیگر نقارهزنی در حرم امام رضا(ع) که در غروب نواخته میشود را اطلاع دادن برای اینکه نماز قضا نشود دانست و افزود: معنای دیگر آن نشاندهنده زمان طلوع آفتاب و اطلاع رسانی وقت نماز است.
سیدی با بیان اینکه مناره یعنی محلی که از آنجا نور بلند میشود، عنوان کرد: در راهها منارههایی ساخته میشد و همیشه کسی بالای آن بود تا اگر خبری میشد و مشاهده میکرد لشکری از دور حمله میکند یا برای گم نکردن راه کاروانهایی که میآمدند، افراد مشعلهایی را در آن بالا روشن میکردند.
اصل فلسفه مناره در مساجد برای نماز و اطلاعرسانی است
این پژوهشگر با اشاره به اینکه دو مناره بودن مساجد سبک ایرانی است، عنوان کرد: اصل فسلفه مناره برای اذان و اطلاعرسانی است از دوران تیموری به بعد ایرانیان برای تقارن و زیبایی از دو مناره استفاده کردند.
وی افزود:حرم مطهر امام رضا(ع) هم ابتدا یک گلدسته داشت، دومین گلدسته را شاه طهماسب ساخت و بعدها گلدسته های دیگری به آن اظافه شد.
