رضا اسماعیلی، عضو هیئت علمی گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: در فرهنگ اسلامی، فقر، معنایی جامع و همه جانبه دارد، در واقع منظور از فقر در فرهنگ دینی و اسلامی این است که افراد توانمندیها و استعدادهایی را که خداوند به آنها اهدا نموده، نشناخته و نتوانند شکوفا کنند.
وی با بیان عوامل ایجاد فقر در جامعه، گفت: دستهای از عوامل مربوط به ویژگیهای خود شخص است، زمانی که فرد قدر و جایگاه خود را نشناخته و در پی شکوفایی استعدادهایش نباشد، به فقر مبتلا میشود.
اسماعیلی با بیان اینکه از جمله عوامل دیگر، عوامل اقتصادی و اجتماعی است، ادامه داد: به عبارت دیگر، توزیع نابرابر امکانات و فرصتها موجب میشود فقر در جامعه نهادینه شده، افراد فقیر بهصورت مداوم در فقر بمانند و افراد غنی دارایی، ثروت و امتیازات اجتماعی بیشتری کسب کنند.
وی اضافه کرد: عوامل فرهنگی نیز دستهای دیگر از عوامل ایجاد فقر را دربرمیگیرد، زیرا گاهی مواقع افراد باورها و ارزشهایی را میپذیرند که متناسب با حوزه فقر است و اینها باعث میشود تا افراد ارادهای برای تغییر در سرنوشت خودشان نداشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: در حوزه سیاسی نیز بعضی از سیاستگذاریها و برنامههای کلان میتواند جزء عوامل استمرار فقر و مانع رفع فقر به شمار آید.
این پژوهشگر فرهنگی و اجتماعی با بیان اینکه فقر در سطوح مختلف تأثیرگذار است، گفت: فقر در مرحله اول در خانواده تأثیر گذاشته و باعث میشود تا احساس نامطلوب و منفی به افراد دست داده و آنها هویت مثبتی را برای خود حفظ نکنند.
وی با بیان اینکه یکی از پیامدهای فقر در حوزه اجتماعی، انتقام و خشونت است، تصریح کرد: افراد فقیر امکانات و منابع موجود در جامعه را حق خود میدانند و نابرابری در توزیع منابع و امکانات در آنها احساس نفرت اجتماعی تولید میکند.
این استاد دانشگاه گفت: فقر، جامعه را دو قطبی میکند، به گونهای که اقلیت بهرهمند و برخوردار از امکانات شده و اکثریت افراد در فقر به سر میبرند، در نتیجه رشد و توسعه اقتصادی به معنای وسیع و جامع اتفاق نمیافتد.
اسماعیلی افزود: به لحاظ فرهنگی نیز فقر باعث میشود، جامعه از سلامت و رشد و بالندگی کافی برخوردار نباشد.
وی در رابطه با راهکارهای مبارزه با فقر در جامعه، گفت: مهمترین راهکار، سیاستگذاریهای کلان است، به گونهای که در افق آیندهنگری، برنامههای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگیای تدارک دیده شود که در نتیجه آنها، طی ربع قرن آینده، فقیری در جامعه وجود نداشته باشند و این برنامهها، فقرا را برای برخورداری از تسهیلات و امکانات تحت پوشش قرار دهند و با گذشت زمان از تعداد فقرا کاسته شود.