مرتضی پدریان، جامعهشناس و استاد دانشگاه در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، با بیان اینکه در متون دینی، فقر هم به لحاظ مادی و هم به لحاظ معنوی مورد توجه قرار گرفته است، اظهارکرد: به لحاظ مادی، عدم توانایی در تأمین نیازهای اولیه و به لحاظ معنوی، نیازمندی انسان به دیگران، فقر نامیده میشود و بر اساس حدیث «الفقر فخری و به افتخر: فقر فخر من است و به آن افتخار میکنم» از پیامبر(ص)، فقر باعث نیازمندی به خداوند و عدم نیاز به غیر خدا میشود.
وی افزود: در علم جامعهشناسی، ابعاد معنوی فقر به خوبی مورد توجه قرار نگرفته است؛ اگرچه پست مدرنیستها در رابطه با اینکه فقر به لحاظ اجتماعی و معنوی چه معنا و مفهومی میتواند داشته باشد، مطالعات و بررسیهایی انجام دادهاند، ولی این مطالعات دقیق و کامل نیست. به لحاظ مادی نمیتوان فقر را پدیدهای مطلق دانست و مفاهیمی چون فقر نسبی و خط فقر نیز وجود دارد که تعاریف مخصوص به خود میطلبد.
پدریان با بیان عوامل ایجاد فقر گفت: عوامل متعدی در شکلگیری پدیده فقر مادی نقش دارند و شاید مهمترین علت ایجاد فقر، عدم تحرک و توانمندی اعضای جامعه باشد. بعضی از افراد به دلیل اینکه ساختار ذهنی تنبل گونهای داشته و به فعالیتهای اقتصادی روی خوش نشان نمیدهند، دچار فقر میشوند.
وی ادامه داد: تعدادی از افراد نیز به دلیل شرایط و موقعیت فیزیکیشان مثل معلولیتهای جسمی، قادر به تأمین نیازهای اولیه خود نبوده و بنابراین دچار فقر میشوند. از طرف دیگر، اگر در جامعهای به لحاظ ساختاری، زمینهها و بسترهای لازم برای اشتغال افراد فراهم نشود، بالطبع افراد بیکار و فاقد شغل دچار فقر میشوند.
این جامعهشناس به تأثیرات فقر در جامعه اشاره کرد و گفت: فقر موجب ناامیدی، بزهکاری و ایجاد دو قطبی و تضاد در جامعه میشود.
پدریان در رابطه با راهکارهای رفع فقر در جامعه، بیان کرد: به لحاظ ساختاری، میتوان برای افرادی که قادر به انجام فعالیتهای تولیدی هستند، زمینهها و بسترهای لازم را برای اشتغال فراهم کرد و در مورد افرادی که قادر به تأمین نیازهای اولیه خود نیستند، حکومت موظف به ایجاد تسهیلات رفاهی برای آنهاست.
وی اضافه کرد: همچنین میتوان نگرش جامعه را نسبت به کار و فعالیتهای تولیدی تغییر داد و کار را یک امر مقدس تلقی کرد که تأثیر بهسزایی در کاهش فقر در جامعه دارد.