افراط در صبر، مورد نظر اسلام نیست

حجت‌الاسلام مهدی گرجی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفت‌وگو  با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: صبر به معنای استقامت مقدس، جز خصوصیات خوب بنده‌گان خداوند محسوب می‌شود. صبر در قرآن مقدس شمرده تا جایی که در آیات 90 سوره یوسف و 153 و 156 سوره بقره به این مهم تاکید شده است.

وی بیان کرد: صبر معانی مختلفی دارد، به عنوان مثال در آیه 153 سوره مبارکه بقره؛ صبر  به معنای استقامت در مقابل سختی‌ها، گرسنگی‌ها، تشنگی‌ها و ملالت‌های مربوط به آن می‎باشد، بر اساس آیه  90 سوره مبارکه یوسف نیز، دو عامل تقوا و صبر باعث رستگاری  آن حضرت شده است.

این استاد اخلاق در ذکر مراتب سه‌گانه مفهوم صبر، گفت: صبر در قرآن دارای مراتب سه‌گانه است، ابتدا صبر در مقابل طاعات، به این معنا است که انسان باید برای دستورات الهی و انجام واجبات صبور باشد، یعنی سختی‌های عبادات و طاعات را قبول کند. انجام واجباتی مثل؛ نماز، روزه، حج، خمس، زکات، صبر و ایستادگی می‌طلبد که در دین مبین اسلام به آنها اشاره شده است.

گرجی ادامه داد: صبر در مرتبه دیگر، شامل صبر در مواقع مواجه شدن با بلاها و سختی‌ها است، در دنیای آمیخته با مشکلات و سختی‌ها  و رخ دادن حوادثی مثل مرگ عزیزان، وارد آمدن خسارات مالی و... ،صبر و استقامت در مقابل مصیبت و هجوم هواهای نفسانی از مراتب دیگر صبر و تحمل می‌باشد که از آن به‌صورت بسیار ارزشمند یاد شده است. 

وی بیان کرد: گاهی صبر به معنی حوصله است، اما نقطه مقابل آن، گاهی صبر و حوصله به صورت افراطی باعث از دست دادن فرصت‌های طلایی در کار، عبادت، مراتب تحصیلی، عبادت و ازدواج می‌شود که این نوع صبر در دین اسلام مطرود است.

این استاد حوزه افزود: بر اساس اشارات قرآنی، انسان فطرتا موجودی عجول است که باید تحت تربیت الهی، این عجله به صبر تبدیل شود، همچنین برای مشاهده کردن بیشتر مراتب و مصادیق صبر در جامعه، سرمایه گذاری فکری و تربیتی در مدارس و رسانه‌ها مفید و موثر است.

گرجی با بیان اینکه رسیدن به مراتب عالی در زندگی مستلزم صبر و استقامت است، خاطرنشان کرد: این آموزه‌ها باید از طریق رسانه‌های عمومی و مخصوصا در سنین کودکی و نوجوانی از طریق آموزش و پرورش در مدارس توصیه و تبیین شود.

وی گفت: کودکان و نوجوانان از طریق رسانه و مخصوصا آمورش و پرورش باید به این شناخت برسند که رسیدن به مراتب مختلف سعادت و رستگاری در عرصه‌های مختلف زندگی یک شبه حاصل نمی‌شود و باید به این باور برسند که در کنار مواردی مثل مدیریت هوشمند، فکر، مشورت و استفاده از تجربیات دیگران؛ رسیدن به موفقیت و سعادت مستلزم صبر، ایستادگی و مقاومت است.