مرتضی پدریان، جامعهشناس و استاد دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان با اشاره به اینکه فضای کنونی دانشگاههای کشور باعث افت آموزشی و تحصیلی میشود، اظهار کرد: افرادی که وارد ساختارهای دانشگاهی بالاخص دانشگاههای علمی-کاربردی، آزاد و غیرانتفاعی میشوند، بعضا گرایش شدیدی به مدرکگرایی دارند و چون هدف اصلیشان اخذ مدرک است، شاهد افت علمی و آموزشی در دانشگاهها هستیم و این افت سال به سال بیشتر میشود.
وی با بیان اینکه بنده مدرس دانشگاههای دولتی، آزاد، غیرانتفاعی و علمی-کاربردی بوده و این افت علمی را به شدت احساس میکنم، افزود: افرادی که به منظور اخذ مدرک وارد دانشگاه میشوند، توانمندی علمی خود را ارتقاء نمیدهند، بنابراین برای پاس کردن واحدهای درسی، یک نوع فساد سازمانی آموزشی در دانشگاه شکل میگیرد که تبعات منفی را متوجه دانشگاهیان و ساختار دانشگاه میکند.
پدریان بیان کرد: دانشجویان بعضا تلاش میکنند با دادن رشوه و امتیازات خاص، از اساتید خود نمره بگیرند و یا با بخش آزمونها و مرکز توزیع سوالات در دانشگاه ارتباط برقرار میکنند تا بتوانند به سؤالات دست یابند.
وی با اشاره به اینکه پدیده تقلب در بین دانشجویان به شدت گسترش یافته است، گفت: زمانی که دانشجو بدون کسب علم و آگاهی فارغالتحصیل میشود، نمیتواند برای کشور تصمیمگیر و تصمیمساز باشد. حوزه پزشکی با جان و هستی انسانها، حوزه مهندسی با ساختارهای فیزیکی و حوزه علوم انسانی با ساختارهای فکری و فرهنگی جامعه سروکار دارد که اگر نیروی انسانی توانمندی در این حوزهها تربیت نشود، باعث همافزایی آسیبهای اجتماعی میشود.
این استاد دانشگاه با بیان عوامل مؤثر در رواج پدیده مدرکگرایی، اظهار کرد: افکار عمومی تصور میکنند اگر کسی مدرک داشته باشد، دارای توانمندی علمی نیز است. ضمن اینکه در ساختار گزینشی و اداری، مدرک موجب افزایش حقوق میشود و چون افراد دغدغه امرار معاش دارند، اخذ مدرک را یکی از بهترین راهکارها برای افزایش درآمد خود میدانند.
وی ادامه داد: نوعی چشم و همچشمی برای اخذ مدرک در جامعه شکل گرفته و چون مراکز آموزشی متعددند، در جذب دانشجو با یکدیگر رقابت میکنند. از طرف دیگر، چون دانشجویان نیز به دنبال به دست آوردن آسان مدرک هستند و ساختار آموزشی دانشگاه به منظور جذب دانشجوی بیشتر برای منافع مادی، اجازه نمیدهد تا سختگیری های لازم انجام شده و دانشجویان بر اساس سواد علمی خود مورد سنجش قرار گیرند. در واقع سیستم آموزش عالی کشور از سیستم آموزشی خارج شده و تحت عنوان صنعت آموزشی به فعالیت خود ادامه میدهد.