استخاره جزء دستورهای دینی نیست

حجت‌الاسلام مهدی اژه‌ای، عضو هیات مدیره دارالقرآن کریم استان اصفهان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از اصفهان، با بیان اینکه استخاره به معنای طلب خیر از خدا خواستن است و خیرها نیز همه از جانب او می‌باشد، اظهار کرد: هر خیری ممکن است شری هم درون خود داشته باشد. مثلا در قرآن آمده که باید از «شر ما خلق» به خدا پناه ببریم.

وی افزود: ثروت، قدرت، شهرت، عقل و علم  نیز همگی خیر هستند، اما باید از خدا طلب خیر کنیم که اینها موجب قرب ما به خدا شوند. رعایت حلال و حرام نیز طلب خیر است.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: در دعاهای ائمه(ع) آمده است که در انجام کارها اول باید توجه کنیم که کارمان درست و خدایی بوده و برای ما ضرر و خسارت دنیایی و آخرتی به‌همراه نداشته باشد.

اژه‌ای با بیان اینکه استخاره یک دستور دینی نیست،  گفت: اگر کسی استخاره نکند، کاری خلاف شرع انجام نداده، بلکه این امری کاملا اختیاری است، اما  در عین حال شرایطی برای استخاره کردن در نظر گرفته شده، از جمله اینکه برای کار غیرعقلی، حرام و ترک واجب استخاره نکنیم. در انجام  کارهای تخصصی‌ مثل پزشکی  که متخصص مربوط به خود دارند  و یا  در امر ازدواج که با بحث‌هایی مثل مشاوره قابل حل است، استخاره جایز نیست.

این استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: بعضی از بزرگان می‌گویند اگر انسان بین دوکاری که به هم شبیه هستند، متحیر و مردد است استخاره مشکلی ندارد، ولی این کار جزء مسائل عقیدتی نیست. امام راحل(ره) در کتاب کشف اسرار درباره استخاره می‌فرمایند: «استخاره باعث می‌شود انسان با آرامش وارد کاری شود و نتایج آن را نیز با آرامش بپذیرد، چرا که با خدا مشورت کرده است».

وی تصریح کرد: بزرگانی بودند که استخاره در زندگی آنان جایی نداشت و حل امور را تنها به وسیله عقل و علم می‌دانستند. به طور مثال حاجیه خانم مجتهده امین می‌گفتند که در امر ازدواج استخاره جایز نیست. لذا استخاره بیشتر زمانی جایز است که انسان بعد از مشورت کردن با دیگران، بازهم  بین انجام دو کار مردد باشد.

عضو هیئت مدیره دارالقرآن اصفهان افزود: مثلا زمانی فردی استخاره می‌کند که خانه یا ماشینی  بخرد یا بفروشد، چنین معامله‌هایی دو طرف دارد که معمولا یک طرف ضرر و طرف دیگر سود می‌کند. پس نباید برای این‌گونه کارها انتظار داشت که با استخاره کردن نتیجه واقعی به دست آید. بعضا برخی استخاره را بهانه قرار داده و مثلا مانع ازدواج خود می‌شوند که گاهی هم این موجب پشیمانی آن شخص خواهد شد.

اژه‌ای ادامه داد: زمانی فردی نزد یکی از امامان معصوم آمد و برای رفتن به سفری استخاره کرد که این استخاره خوب نیامد، اما آن شخص به سفر رفت و برگشت و دوباره نزد امام(ع) آمد و گفت این سفر برخلاف اینکه شما گفتید خوب نیست، سود سرشاری برای من داشت. امام(ع) جواب دادند که آیا به یاد داری شبی در سفر همین خواب ماندی و نمازت قضا شد؟ بدی این سفر همان بود. لذا گاهی بد آمدن‌ها علل خاصی دارد که فرد از آن مطلع نیست.