حوزه موفق به ارائه معارف عمیق خود به زبان دنیا نشده است
گروه حوزههای علمیه: حجتالاسلام احمد واعظی گفت: مشکل ما این است که دریایی معانی که در فلسفه و فقه را داریم ولی موفق به عرضه آن به زبان دنیا نشدهایم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) حجتالاسلام والمسلمین احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه امروز 7 دیماه در کرسی نقد و نظریه «ارزیابی دیدگاه هرش در باب اعتبار در تفسیر» در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیگفت: هر جا سخن از فهم و تفسیر و دانستن است جای دو گونه نظریهپردازی و دانش است؛ دانش هنجاری و دانش توصیفی.
وی افزود: دانش هنجاری، در واقع به روشهای فهم جامعه و جهان و ... میپردازد که خروجی آن ارایه اصول و قواعد حاکم بر فهم است و شروع تاریخ هرمنوتیک نیز با نظریهپردازی هنجاری در تفسیر متن شروع شده است.
واعظی با اشاره به نظریهپردازی توصیفی گفت: خروجی این مسئله، ارایه روش فهم نیست بلکه اعتبار و ارزش فهم، عینی بودن یا نبودن و اقعی و واقعی نبودن فهم را مورد توجه و بحث قرار داده است.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: در تفسیر متن نیز هر دو قسم نظریهپردازی وجود دارد و حتی مباحث معناشناسی نیز از قسم نظریهپردازی موضوعی در معناست.
واعظی عنوان کرد: کار اریک هرش را اگر بخواهیم طبقهبندی کنیم جزء دانش توصیفی فهم متن و نه هنجاری است؛ لذا در کلیت کتب اریک هرش،چند آورده وجود دارد که یکی، تقریری از عینیگرایی تفسیری بر محور قصد مولف است.
وی با طرح این سؤال که آیا قصد مولف در تعین معنا و پرسش از اینکه معنا کجاست یا چیست؟ نقشی دارد ادامه داد: هرش با قصدی بودن معنا تثبیت میکند که قصد مولف است که در تعین معنای متن سهیم است البته وجه معرفتشناختی هم دارد که آیا اساسا راهی برای معرفت به قصد مولف وجود دارد؟.
وی عنوان کرد: آورده هرش این است که در وجه معرفتشناختی از امکان معرفت با قصد مولف دفاع میکند و آورده سوم او نیز تقابل با هرمنوتیک فلسفی و استدلال بر اینکه تقریر گادامر در تفسیر متن سر از نسبیتگرایی و شکاکیت در می آورد است.
واعظی تصریح کرد: یکی از شاه کلیدهای هرش، تفاوت میان معنا و معناداری است؛ معنای مقصود مولف، «مینیگ» است؛ لذا من با ترجمه کلمه «تحت اللفظی» مخالف هستیم؛ بنابراین معنی المقصود، معنا می شود که امر ثابتی است.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه بیان کرد: هر گونه اتفاق معنایی که پس از آن در نسبت به معنای لفظی رخ دهد از مصادیق «سیگنیفکنس» محسوب میشود.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه بیان کرد: استنطاق از نظر هرش این است که بعد از آن که ما معنای مقصود مولف را کشف کردیم میخواهیم میان پرسشهای جدید با متن نسبت سنجی کنیم؛ مثلا معنای آیات اقتصادی را درک کرده و مقابل این پرسش هستیم که آیات اقتصادی قرآن به سوسیالیسم نزدیکتر است یا کاپیتالیسم؟.
وی عنوان کرد: هرش بسیار توانسته به خوبی در بحث عینیگرایی واقعی به میدان بیاید اگر چه بر اساس مبانی تفسیری خودمان، ما تقریری متقنتر داریم ولی امهات نظریه هرش را کاملا قبول دارم و ما هم معنی المقصود داریم.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: معتقدیم این معنی المقصود، همگانیپذیر و توسط دیگران قابل کشف است اما اگر با هرش اختلاف داریم در نکاتی داریم که بنیاد عینیت گرایی او را مخدوش نمیکند.
واعظی بیان کرد: وی اصرار بر گره خوردن هویت معنا با قصد مولف دارد که ما بر آن اشکال داریم زیرا ما چهار مرتبه و ساحت برای معنا داریم؛ معنای انفسی، تقرر زبانی، معنی المقصود و معنای عندالمخاطب و مفسر که به لحاظ هستیشناسی ربطی به مولف ندارد.
واعظی اظهار کرد: مشکل ما این است که دریایی معانی که در فلسفه و فقه را داریم ولی آن را عرضه نکردهایم وگرنه دقائق عمیقی در معارف ما و سخن بزرگان وجود داشته و دارد ولی با زبان غرب ارایه نشده است؛ لذا مطالب هرش در مقایسه با مطالب ما، چیز عجیبی نیست.
