جهاد دانشگاهی بهدنبال بازتعریف جنبش دانشجویی باشد
گروه فرهنگی: مدیر سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی با اشاره به اینکه امروز تعداد فعالان دانشجویی نسبت به گذشته کمتر شده و همین تعداد نیز کمتر شناخته میشوند، گفت: جهاد دانشگاهی میتواند با شناسایی و کمک به دانشجویان فعال و خلاق برای ایجاد تغییر و نوآوری، باعث شود تا تعریف جدیدی از جنبش دانشجویی شکل بگیرد.
مهدی کاظمی خالدی، مدیر سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان با اشاره به اینکه فعالیتهای این سازمان به دو حوزه اصلی تقسیم میشود، اظهار کرد: حوزه اول، سازماندهی، ساماندهی و راهبری کلیه فعالیتهای دانشجویی جهاد دانشگاهی را در کل کشور و در قالب شعب این سازمان دربرمیگیرد.
وی افزود: حوزه بعدی، کارهای نو و آن دسته از اموری است که در دانشگاهها مغفول مانده که سازمان دانشجویان سه رویکرد اصلی را در این حوزه پیگیری میکند. رویکرد اول، آموزش است که در حال حاضر، مهمترین اقدامی که در این خصوص صورت میگیرد، آموزش فرهنگ گفتوگو در قالب مسابقات ملی مناظره است و در طول یک سال و طی مراحل مختلف، پیگیری و اجرا میشود.
کاظمی خالدی ادامه داد: رویکرد دوم، شبکهسازی تمام فعالان دانشجویی محیط زیستی در قالب گروهها، کانونها، انجمنها و تشکلهای علمی مختلف است که به هشت منطقه کشوری تقسیم شده و در قالب شوراهای کشوری، کارهای مشترک با یکدیگر انجام میدهند و با مسئولین مربوطه و سازمانهای مردمنهاد مختلف ارتباط برقرار میکنند. رویکرد بعدی نیز ترویج و تمرین فضای کارآفرینی و اشتغال با نگاه ویژه به صنایع فرهنگی و صنایع خلاق است.
وی با تأکید بر اینکه فعالیتهای شعب سازمان دانشجویان بر اساس علایق، نیازها و ظرفیتهای مغفول مانده در داخل دانشگاهها صورت میگیرد و محدودیتی در این عرصه وجود ندارد، گفت: متولی فعالیتهای قرآنی و دینی در ساختار مرکزی جهاد دانشگاهی، سازمان فعالیتهای قرآنی کشور محسوب میشود. اگرچه سازمان دانشجویان برای فعال ماندن گروهها و کانونها در زمینههای مختلف تلاش میکند، اما پشتیبان فکری و تخصصی گروههای فعال در حوزههای قرآنی و دینی، سازمان فعالیتهای قرآنی است.
مدیرسازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی اضافه کرد: طبق تقسیم کار صورت گرفته در جهاد دانشگاهی، راهبری فعالیتهای دانشجویی با سازمان دانشجویان است بهنوعی که مانند تشکل دانشجویی شباهت داشته باشد، اما هر کدام از حوزههای تخصصی موجود در جهاد دانشگاهی راهبر کانونها و گروههایی هستند که علاقمندند در آن حوزه تخصصی فعالیت کنند؛ به همین دلیل سازمان دانشجویان به صورت مستقیم وارد فعالیتهای قرآنی و دینی نمیشود، ولی در حال حاضر نزدیک به 15 گروه دانشجویی در حوزههای مرتبط با قرآن و دین در شعب سازمان دانشجویان، فعالیت مستقیم انجام میدهند و به جز آنها، سایر گروهها ممکن است به مباحث میان رشتهای نیز بپردازند.
وی اظهار کرد: جنبش دانشجویی یک جریان پایدار و ثابت با اهداف مشخص مثل ساختارهای سازمانی نیست که بگوییم این جنبش ابتدا چه اهدافی داشته و اکنون چقدر به آنها دست یافته است. در دهه اخیر این تغییرات بیشتر شده و امروز باید از جنبش دانشجویی پرسید که دنبال چه اهدافی میباشد و بر اساس اهداف کوتاه مدت، آن را بررسی کرد. اهداف این جنبش در زمان انقلاب، ممکن است کاملا با امروز متفاوت بوده باشد.
کاظمی خالدی تصریح کرد: وجه مشترک جنبش دانشجویی، مطالبهگری، عدالتخواهی، صدای عام جامعه بودن و تبدیل آن به یک جریان علمی است. اگر بخواهیم جنبش دانشجویی را در مقاطع زمانی مختلف مثل قبل از پیروزی انقلاب، ابتدای انقلاب و دهههای 70 و 80 تعریف کنیم، ممکن است این بحث مطرح شود که جنبش دانشجویی دچار انحراف شده یا تغییر مسیر داده، ولی به نظر من در عین حال که اصالتهای جنبش دانشجویی تغییری نکرده، این جنبش دانشجویی امروز است که تعریف میکند مصداق آنچه که به دنبالش میباشد، نسبت به اصالتها چیست و شاید امروز بزرگترین مسئله جنبش دانشجویی این است که نتوانسته در رابطه با مصادیق، خود را از بدنه گذشته جدا کرده و باز تعریف کند و همین باعث شده تا تشکلهای دانشجویی به معنای جنبش دانشجویی گذشته، فروغ قبلی را در جامعه دانشجویی نداشته باشد؛ ولی تعریف جنبش دانشجویی تغییر کرده و این تغییر در مواقعی مثل انتخابات بروز و ظهور پیدا میکند و شاید مسیر خود را در جریانهای مطالبهگر دیگر یا شبکههای اجتماعی میبیند.
وی با بیان اینکه از جمعیت چهار میلیونی دانشجویان شاید 20 درصد آنها به عنوان فعالان دانشجویی مطرح باشند، افزود: زمانی که مطالبهگری، دغدغه و حساسیت دانشجویان را در شبکههای اجتماعی یا جریانهای دیگر مورد بررسی قرار میدهیم، اوضاع متفاوت میشود، پس احتمال دارد که ما نتوانسته باشیم تعریف و ظرفیتسازی کنیم تا دانشجو مانند گذشته در عرصه عام دانشگاه، دغدغهها و مسیر خود را بازتعریف کند. به نظر من تمام مجموعههایی که در این عرصه فعالیت میکنند، باید خود را با جریان نسل جدید انطباق داده و عرصههای جدیدی را برای آنها ایجاد کنند؛ هر چند این مسئله نیز وجود دارد که جامعه، جوان و دانشجوی امروز فردمحورتر شدهاند.
مدیر سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی با تأکید بر اینکه جنبش دانشجویی هیچگاه قابل جریانسازی و تعریف از بیرون نیست، گفت: اگر من ده سال پیش میتوانستم در جریان جنبش دانشجویی باشم و ده سال است که فعالانه از آن فاصله گرفتهام، امروز نمیتوانم انتظار تغییر مسیر این جنبش را داشته باشم، حتی شناخت من نسبت به محیط دانشجویی تغییر کرده است. ما باید دانشجویان امروز را بشناسیم و فضا را برای آنهایی که قابلیت فعالیت و رشد بیشتر دارند، فراهم کرده تا موتور محرک همنسلان خود باشند و اگر فراتر از این معتقد باشیم که میتوانیم جنبش دانشجویی را به سمتی که صلاح میدانیم، سوق دهیم، باعث میشویم تا این جنبش مسیر را اشتباه طی کند.
وی خاطر نشان کرد: یکی از مشکلات امروز جنبش دانشجویی برخلاف گذشته این است که تعداد موتورهای محرکه و فعالانی که توانایی پیشبرد آن را داشته باشند، کمتر شده و به دلایل متعدد نظیر غلبه روابط مجازی بر روابط حضوری، این فعالان در میان دانشجویان کمتر شناخته شدهاند. جهاد دانشگاهی میتواند دانشجویان فعال، خلاق و علاقمند را شناسایی و کمک کرده تا بتوانند جریانی هر چند کوچک را در میان خود به وجود آورده و نوآوری را رقم بزنند و علاوه بر آن، تعریف جدیدی از جنبش دانشجویی ارائه دهند.
کاظمی خالدی با اشاره به اهداف برگزاری مسابقات ملی مناظره، اظهار کرد: بررسیها نشان داد که یکی از مشکلات ما، یاد نگرفتن گفتوگو با یکدیگر است، بنابراین دنبال راهکار بودیم. یا باید آن را به صورت سنتی در قالب کلاس گفتوگو و فن بیان آموزش میدادیم که در دنیای امروز، آموزش از رهگذر تمرین صورت میگیرد، پس باید به دانشجو در کنار جذابیت، فرصت تمرین داده شود. روشهای مختلفی وجود داشت که سعی کردیم یکی از آنها را انتخاب کرده و بومیسازی کنیم. تصور ما این بود که شاید دانشجویان امروز زیاد به این موضوع علاقه نداشته و در نتیجه این طرح موفقیت چشمگیری نداشته باشد، ولی همان دانشجویان جذابیتهای زیادی را در این عرصه ایجاد کرده و رشد چشمگیری را رقم زدند. وجود 500 گروه در فضای کنونی فعالیتهای دانشجویی، آمار اندکی محسوب نمیشود.
وی ادامه داد: کیفیت مسابقات را باید نسبت به وضعیت ایدهآل سنجید. ایدهآل ما در این عرصه چیست و کدام مورد را در دانشگاهها سراغ داریم که گفتوگویی وجود داشته باشد و بتوانیم بگوییم نسبت به وضعیت ایدهآل در چه سطحی قرار داریم. ما کیفیت را نسبت به گذشته میسنجیم، دانشجویان را به عنوان اولین مسابقه و اولین گفتوگوی آنها مدنظر قرار داده و توانمندی آنها را در ادوار دیگر مورد بررسی قرار میدهیم که اصلا قابل مقایسه با یکدیگر نیست و فکر میکنیم به نتایج مورد انتظار دست یافتهایم. کیفیت قابل قبولی وجود داشته تا راه را ادامه دهیم.
مدیر سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی اضافه کرد: این مسابقات نتایج تابعه دیگری نیز دارد، مثل اینکه قبلا در دانشگاهها موضوعاتی به عنوان خط قرمز تلقی میشد، اما امسال نزدیک به 600 مناظره در موضوعات مختلف سیاسی و اجتماعی برگزار شد.
وی با اشاره به توانایی فعلی دانشگاه و دانشجویان در جهتدهی به افکار عمومی و گفتمانسازی در جامعه بیان کرد: مسئلهای که در این خصوص باید به آن توجه کرد، این است که تعریف ما از دانشگاه و دانشجو چه تغییری پیدا کرده؟، امروز با وجود چهار و نیم میلیون دانشجو، چه سهمی از جامعه را به آنها دادهایم که از همه آنها انتظار جریانسازی داریم؟ شاید اگر جمعیت دانشجویان مثلا 500 هزار نفر بود، اطلاق دیگری نسبت به آن داشتیم. از طرف دیگر، صرفنظر از دانشجویان، امروز در جامعه ما چه تعداد افراد شاخص اعم از روشنفکران و حوزویان وجود دارند که توانایی جریانسازی داشته باشند. شاید ساختار و ملزومات جریانسازی تغییر کرده باشد. میتوان گفت دانشجویان نمونه کوچکی از جامعه هستند که تحریکپذیری و جریانسازی آنها نسبت به عامه افراد سریعتر صورت میگیرد؛ بنابراین باید تعاریف خود را نسبت به دهه گذشته تغییر دهیم.
