جاودانگی اسلام در گرو نواندیشی دینی است
گروه معارف: معاون فرهنگی و دانشگاه اصفهان گفت:نواندیشی دینی اگر بتواند راهکاری برای جامعه ارائه دهد و مشکلات جامعه را حل کند، این نشانه پویایی و زنده بودن دین است. روشنفکری و آزاد اندیشی به معنای زنده بودن و حضور دین در عرصه جامعه است.
حجتالاسلام جعفرشانظری، معاون فرهنگی دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان در خصوص نواندیشی و روشنفکری دینی، اظهار کرد: نواندیشی دینی را اگر به معنای پویایی فکری، تفسیرهای نوین از دین در پاسخ به پرسشهای جدید در عرصههای فکری، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مناسب با مقتضیات زمان و شرایط جدید بدانیم، اساسا جاودانگی اسلام در گرو این نواندیشی خواهد بود و اگر نواندیشی نباشد، گزارههای دینی و اسلام جاودانه نخواهند ماند. حضرت امام (ره) نیز در این خصوص تأکید داشتند که توجه به زمان و مکان در اجتهاد و نوآوری نقش مهمی دارد.
وی ادامه داد: دین باید بتواند در هر زمان و براساس رشد، آگاهی فرهنگی، تولید و توسعه پاسخگوی پرسشها و نیازهای زمان باشد و اگر نواندیشی و روشنفکری دینی را به این معانی بدانیم، صدرصد مورد تأیید دین است و خود دین، مروج چنین تفکری میباشد و اساسا اجتهاد در دین نیز به همین معناست و اگر چنین نباشد، دین درتاریخ میماند و از عصر و زمان خود فاصله میگیرد.
معاون فرهنگی دانشگاه اصفهان در خصوص تفاوت روشنفکری و نواندیشی دینی گفت: نواندیشی و روشنفکری دینی هر دو در یک راستا هستند، ولی نواندیشی دینی فراتر از روشنفکری دینی است، به این معنا که نواندیشی دینی یک ایده و نظریه دینی نوین ارائه میدهد و یک نظریه نو در پاسخ به پرسشها از متن دین استخراج میکند و بهصورت کلی میتوان گفت نواندیشی دینی به دنبال این است که ایده نو از متن دین استخراج کند که این مهم پویایی عمیق دین را به دنبال دارد.
شانظری افزود: روشنفکری دینی نسبت به گزارها و مسائل دین جمود نمیورزد و یک ایده نو و وسیعتری در تفسیر دین بهکار میبرد و یک تسامح و تساهلی در فهم دین ایجاد میکند.
وی، مهمترین الزامات و قواعد نواندیشی و آزاداندیشی دینی را به روز بودن این اندیشهها دانست و گفت: روشنفکران و نواندیشان نه تنها عالم به زمان خود هستند، بلکه برای آینده خود نیز برنامهریزی میکنند و همچنین به دانشهایی که میتواند در فهم گزارهای دین کمک کند، آگاهی دارند؛ یعنی علاوه براینکه شرایط زمان را میشناسند، به دانشهای روز مسلط هستند، زیرا هرچه ذهن انسان به دانشهای گوناگون آشنایی بیشتری پیدا کند، توسعه ذهنی بیشتری پیدا خواهد کرد و این توسعه ذهنی میتواند در تولید نواندیشی و نوآوری و تبیینهای جدیدی از حوزه دین و گزارههای دین کمک کند.
حجتالاسلام شاهنظری در ادامه در خصوص ضرورتها و دستاوردهایی نواندیشی و آزاداندیشی دینی برای دین و جامعه دینی، بیان کرد: نواندیشی دینی اگر بتواند راهکاری برای جامعه ارائه دهد و مشکلات جامعه را حل کند، این نشانه پویایی و زنده بودن دین است. روشنفکری و آزاد اندیشی به معنای زنده بودن و حضور دین در عرصه جامعه است. مشکل کلیسا در مغرب زمین نیز این بود که نتوانستند گزارها، تفسیر و قرائت خود از دین و فرهنگ دینی را به گونهای در جامعه ارائه دهد که دین زنده بماند. بنابراین مهمترین دستاورد نواندیشی، زنده بودن دین و حضور دین و فرهنگ دین در جامعه است.
