آب، برکتی الهی برای زایل کردن پلیدیهای ظاهری و باطنی است
گروه معارف- یک محقق و پژوهشگر قرآن با بیان اینکه نزول برکات و رزق الهی در گرو رعایت تقوای فردی و جمعی است، گفت: آب یکی از مصادیق برکات آسمانی و زمینی به شمار میرود که یکی از برکات آب، زایل کردن پلیدیهای ظاهری و باطنی است.
حجتالاسلام حمید الهی دوست، مدیر گروه تفسیر و علوم قرآنی مرکز آموزشهای تخصصی حوزه علمیه اصفهان در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، درباره آب و جایگاه آن در نظام هستی، اظهار کرد: خداوند در رابطه با آفرینش آب در آیه 9 سوره ق میفرماید:«وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً...؛ و از آسمان آبى پر بركت فرود آورديم»، همچنین در آیه 30 سوره انبیاء میفرماید:«...و جعلنا من الماء كل شيء حي...؛ ما آن دو را از هم جدا ساختيم و هر چيز زنده اى را از آب پديد آورديم»؛ در واقع این دو آیه بر خلقت آب از طرف خداوند، پر خیر و برکت بودن آن برای انسان و همه موجودات زنده و وابستگی آنها به آب به منظور ادامه حیات دلالت میکند.
وی افزود: آیات 48 سوره فرقان«...وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً» و آیه 11 سوره انفال«...وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ...» به طهور بودن و پاک کنندگی آب اشاره میکنند. در آیه 6 سوره مائده که از وضو، غسل و تیمم صحبت شده، آمده است«...ما يُريدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْکُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لکِنْ يُريدُ لِيُطَهِّرَکُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ: ...خداوند هرگز نمیخواهد برای شما مشقت درست کند و لکن میخواهد شما را پاک نماید و نعمت خود را بر شما تمام سازد، شاید سپاس گزارید». منظور از طهارت در آیه اخیر، پاکی از نجاست نیست، بلکه طهارت روحی و معنوی است. در واقع یکی از برکات آب، زایل کردن پلیدیهای ظاهری و باطنی به شمار میرود.
حجتالاسلام الهی دوست ادامه داد: آیه 96 سوره اعراف میفرماید:«وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُري آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ...، و اگر مردم آن شهرها که به عذاب گرفتار شدند، ایمان آورده و تقوا پیشه کرده بودند، به یقین از آسمان و زمین برکتهایى بر آنان مىگشودیم...» که یکی از مصادیق برکات آسمانی و زمینی همان آب است.
وی افزود: خداوند درآیه 2 و 3 سوره طلاق نیز میفرماید:«...وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجعَل لَهُ مَخرَجًا وَيَرزُقهُ مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّل عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمرِهِ قَد جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيءٍ قَدرًا: و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم میکند، و او را از جایی که گمان ندارد روزی میدهد؛ و هر کس بر خدا توکّل کند، کفایت امرش را میکند؛ خداوند فرمان خود را به انجام میرساند؛ و خدا برای هر چیزی اندازهای قرار داده است». از این آیات استفاده میشود که میان تقوا با وفور نعمت ارتباط وجود دارد.
نزول برکت با رعایت تقوا رابطه مستقیم دارد
وی اضافه کرد: یکی از آثار ازدیاد گناه و فساد در جامعه این است که برکت در آن از میان میرود، چنانکه آیه 41 سوره روم میفرماید، «ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما کَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذيقَهُمْ بَعْضَ الَّذي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ: فساد و تباهی در خشکی و دریا آشکار شد، به واسطه آنچه دستهای مردم(از گناهان بزرگ) فراهم آورده، تا (خداوند کیفر دنیوی) برخی از آنچه را که انجام دادهاند به آنها بچشاند، شاید بازگردند» و طبق آیه 124 سوره طه، «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْري فَإِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْکاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمي: و هر که از یاد من روی گرداند حتما برای او زندگی تنگی خواهد بود و روز قیامت او را نابینا محشور میکنیم»؛ بنابراین از یک طرف میان تقوای فردی و جمعی با نزول برکات و توسعه رزق و از طرف دیگر میان بیتقوایی و فسق و فجور با از بین رفتن برکت رابطه مستقیم وجود دارد.
مدیر مؤسسه رسول امین بیان کرد: اخلاق زیست محیطی و اجتماعی اقتضا میکند که در مصرف و بهرهبرداری از امکانات، مراقبت به عمل آوریم، چون آب یا هر نعمت ارزشمند دیگر امانتی در دست ما بوده و علاوه بر ما، به آیندگان نیز تعلق دارد و به گونهای باید از آن استفاده کرد که اسراف و تبذیر صورت نگرفته و حقوق دیگران ضایع نشود؛ چنانکه آیه 31 سوره اعراف میفرماید:«...وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ: ... و بخورید و بیاشامید و اسراف مکنید، که خدا مسرفان را دوست نمیدارد» و در آیه 27 سوره اسراء آمده:«إِنَّ الْمُبَذِّرينَ کانُوا إِخْوانَ الشَّياطينِ...، همانا اسرافکاران برادران شیطانهایند...». اسراف به معنای زیاد مصرف کردن و منظور از تبذیر، زایل ساختن نعمتهاست.
وی تصریح کرد: آب نعمت ارزشمندی است که با توجه به جنگ آب میان کشورهای منطقه، باید منابع آبی را که در اختیار داریم، دقیقا مدیریت کرده و مانع از اسراف و تبذیر آن شویم. آب باید به عنوان یک مایع حیاتی ارزشمند تلقی شده و بیجهت مصرف نشود، از انواع راههای بهرهوری صحیح از آب استفاده حداکثری به عمل آمده و از اسراف و تبذیر آن جلوگیری شود. رسانهها نیز باید روشهای جلوگیری از مصرف بیرویه آب و استفاده بهینه از آن را به مردم آموزش دهند.
مدیر گروه تفسیر و علوم قرآنی مرکز آموزشهای تخصصی حوزه علمیه اصفهان اظهار کرد: در متون دینی، یکسری عناوین و دستورهای کلی به منظور حفظ منابع آب در قالب نهی از اسراف و تبذیر و تجاوز به حقوق دیگران وجود دارد، مثل آیاتی که در رابطه با فساد فی الارض نازل شده است که باید برای یافتن راهکارهای اجرای آن، فکر و برنامهریزی صورت گیرد. یکی از راهکارها میتواند به جا آوردن شکر نعمتها باشد، یعنی در مقام عمل به گونهای رفتار کنیم که نعمت در جای خود استفاده شود و اسراف و تبذیر صورت نگیرد، شکر نعمت نیز موجب پایداری و ازدیاد آن میشود.
انتهای پیام
