امام سجاد(ع)؛ مؤسس، پرورنده و رشدیافته فرهنگ عاشورای حسینی

به گزارش ایکنا از لرستان،شرافت و برتری انسان بر سایر موجودات، به‌خاطر فضایل اخلاقی و کمالات انسانی است که رد رفتار و کردار انسان، آشکار گردد و موجب صفا و درخشندگی زندگی شود.اولیای خدا همیشه سعی داشتند که رفتارشان براساس کمالات انسانی باشد و بیانگر مجموعه‌ای از ارزش‌های والای انسانی شودف یکی‎از این برجستگان اولیای خدا، امام سجاد(ع) است.
امام سجاد(ع) در زمان امامت خود، در ابعاد گوناگون به تعلیم و تربیت انسان‌ها پرداخت و در این راستا برکات معنوی بسیار ارزشمندی از او به‌جای ماند که زینت‌بخش معارف، عرفان و فقه اسلامی شده و همواره الهام‌بخش درس‌های یزرگ زندگی است و رد میان آن‌ها شش اثر شامل صحیفه کامله سجادیه، صحیفه ثانیه سجادیه، صحیفه ثالثه سجادیه، صحیفه رابعه سجادیه، صحیفه خامسه سجادیه اشاره کرد که هر کدام از این صحیفه‌ها، بیانگر محتوی عالی‎ترین مفاهیم اسلامی و شیوه‌های عمیق نیایش است.

امام سجاد(ع)؛ امامی استوار در برابر حوادث و رویدادهای گوناگون

امام سجاد(ع) امامی است که سراسر زندگی او از آغاز تا انجام، پُر از حوادث و رویدادهای گوناگون است و می‎توان گفت که در میان امامان(ع) پس از امیرمؤمنان علی(ع)، هیچ امامی چون او ستم نکشید و در برابر آن همه حوادث تلخ قرار نگرفت؛ در عین حال چون کوهی استوار در برابر طوفان‌ها و دشواری‎ها ایستادگی کرد و در همه کوران‌ها، رسالت مکتبی خود را ابلاغ فرمود، رادمردی که با امور مختلف و در جبهه‌های گوناگون، با طاغوت‌ها مبارزه کرد، و هرگز تسلیم آن‌ها نشد و به‌راستی که روح حسین(ع) در کالبد او دمیده شده بود و مؤسس و پرورنده و پروریده فرهنگ عاشورای حسینی بود.
تجسمی عالی از کمالات و ارزش‌های والای انسانی، زینت بندگان مخلص و صالح الهی، شیفته سجده و عبادت خالص برای خدا بود.در عین‌حال در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی اسلام، حضور پُرتلاش داشت و بار مسئولیت امامت را تا آخر عمر به‌خوبی به پایان رسانید.بزرگ‌مردی که خداوند او را به‌عنوان سیدالساجدین و رین‌العابدین یاد کرده است.

امام سجاد(ع) به‌وسيله دعا كردن قيام و مبارزه  کرد

هر يک از ائمه‌اطهار(ع) به شكلی باعث بقای دين اسلام شدند و مقتضيات زمانی و مكانی برای هر كدام پيش می‌آمد همان كاری را انجام می‌دادند كه امام حسين(ع) در كربلا انجام می‌داد امام حسن(ع) صلح می‌كند و امام سجاد(ع) به‌وسيله دعا كردن قيام و مبارزه می‌كند.
امام سجاد(ع) فرصتی پيدا كرد كه دعا‌ها، مناجات‌ها و زيارت‌های مخصوص را به مردم ياد بدهد مثلاً زيارت امين‌الله كه خيلی هم خواندن آن ثواب دارد و سخت تأكيد شده كه انسان كنار حرم ائمه‌‌اطهار(ع) آن‌را بخواند، زيارت امين‌الله با همه زيارت‌ها فرق می‌كند چون در اين زيارت سيزده تا حاجت از خدا خواسته شده را می‌خواند.
ابوحمزه ثمالی كسی‌كه همين دعای ابوحمزه‌اش را در ماه رمضان می‌خوانيد پدر سه شهيد است می‌گويد من در مسجد كوفه مشغول به عبادت بودم يک وقت ديدم آقايی وارد شد و به نماز ايستاد آن‌قدر نمازش با حال و با توجه بود كه وقتی الله‌اكبر می‌گفت گويا در و ديوار و ستون‌های مسجد با او الله‌اكبر می‌گويند.
در دعای مكارم‌الاخلاق امام سجاد(ع) كه در مفاتيح نيز آمده است بيش‌از 200 دعا دارد كه در صحيفه سجاديه 52 دعا از آن آمده است يكی برای طلب اولاد است، يكی برای طلب باران، يكی برای حلول ماه رمضان، يكی برای خداحافظی با ماه مبارک رمضان است.
تربيت شاگردان در زمان ائمه‌‌اطهار(ع) گاهی انبوه‌سازی بوده و گاهی كادرسازی يعنی گاهی شرايط فراهم بود مثل زمان امام صادق(ع) و چهار هزار نفر جمع می‌شدند و گاهی شرايط وجود نداشت مثل دوران امامت امام سجاد(ع) و به‌صورت فردی و كادرسازی آموزش و تربيت می‌كرد كه ازجمله تربيت‌شدگان مكتب امام سجاد(ع) می‌توان به ابوخالد كابلی، اسماعيليه مذهب‌ها اشاره كرد.امام سجاد(ع) را زين‌العابدين يعنی زينت‌ عبادت‌كنندگان و سجاد يعنی بسيار سجده‌كننده لقب داده‌اند.

تبيين قيام عاشورا، بيان دعاها و زيارت‌ها و تربيت شاگردان؛ 3 كار مهم امام سجاد(ع)

بيماری امام سجاد(ع) در حادثه كربلا يک حكمت بود برای اين‌كه رشته امامت و ولايت گسسته نشود چراکه امام سجاد(ع) جزو افرادی بودند که در تمام عرصه‌های واقعه مهم تاریخ اسلام حضور داشتند و از آنجایی‎که خداوند متعال خواستار حضور امام معصوم در زمین برای ارشاد مردم است ایشان در این رخداد مهم به بیماری مصلحتی مبتلا شدند تا رشته امتداد امامت و ولایت در زمین گسسته نشود و ایشان در این جنگ نابرابر از فتنه آشوبگران کوفی در امان باشند.
تبيين قيام عاشورا، بيان دعاها و زيارت‌ها و تربيت شاگردان سه كار مهم امام چهارم حضرت امام سجاد(ع) بود، قيام عاشورا در عرض چندين ساعت در سرزمين كربلا واقع و تمام شد اما كسانی‌كه بايد پيام‌های آن‌را به دنيا برسانند يكی از آنها سيدالساجدين و ديگری عمه‌اش حضرت زينب ‌كبری(س) بود، البته زينب ‌كبری(س) بعد از كربلا زياد زنده نماندند و اين مسئوليت بر دوش امام سجاد(ع) افتاد.
امام سجاد(ع) به اشكال مختلف آب می‌آوردند و گريه می‌كردند و می‌فرمودند؛ پدرم را با لب تشنه شهيد كردند، غذا می‌آوردند و می‌فرمودند پدرم را گرسنه شهيد كردند وقتی‌كه به او اعتراض می‌كردند حضرت توجهی نمی‌كردند برای اين‌كه به دنيا بفهماند امام حسين(ع) را مظلومانه شهيد كرده‌اند.
امام سجاد(ع) در خطبه‌ای که در شام خوانده است از مكه و منی شروع می‌كند كه من فرزند مكه و منی هستم، من فرزند رسول خدا(ص) هستم، من فرزند علی(ع) و فاطمه ‌زهرا(س) هستم، جعفر‌بن ابيطالب از ماست، حمزه سيدالشهدا از ماست، تمام عواملی‌كه باعث شناخت اهل‌بيت(ع) می‌شد معرفی می‌كرد و بعد فرمود: من پسر آن كسی هستم كه در كربلا عطشان به شهادت رسيد، من پسر كسی هستم كه لباسش را بردند و بدنش را پامال سُم اسبان كردند و اين خطبه به اين دليل اين‌گونه شده تا به دنيا بهماند و تا عاشورا ماندگار بماند.
علائم مؤمن از نظر امام سجاد(ع) تقوی در تنهايی، صدقه در موقع نداری، صبر در مصيبت، راست گفتن در هنگام خوف و بردباری در زمان عصبانيت را از جمله اين علائم بيان كرده است.

نگاهی به رسالت‌های امام سجاد(ع)

همه مورخان بر این باورند که امام سجاد(ع) در صحنه کربلا کسالت داشت و این بیماری نیز حکمت و مصلحت الهی برای امت اسلام بوده تا تنها بازمانده مرد از خاندان حسین(ع) باشد که از کربلا زنده بازگشت تا پرچم‌دار هدایت امت محسوب شود و پس از قیام عاشورا، وظیفه سنگین انتقال رسالت قیام عاشورا بر‌عهده این امام قرار گرفت و او خود همت گمارد تا یاد و خاطره حماسه‌سازان عاشورا را در نهاد جامعه اسلامی بارور سازد.
اگر امام سجاد(ع) در واقعه کربلا به شهادت می‌رسید نهضت امام حسین(ع) همان‌جا خاموش می‌شد و به گوش جهانیان نمی‌رسید و اگر اسلام زنده است به برکت خون سیدالشهدا(ع) و پاسداری حضرت‌ سجاد(ع) و زینب‌ کبری(س) است.یکی از رسالت‌های بسیار مهم امام سجاد(ع) حفظ دین در زمان خود و انتشار فرهنگ عاشورا به نسل‌های بعد بود و با مطالعه زندگی این امام همام متوجه می‌شویم که ایشان یکی‌از شیوه‌هایی که اتخاذ کردند زنده نگه‌داشتن یاد امام حسین(ع) است که در آن دوران بسیار مهم تلقی می‌شد.
بعد از واقعه عاشورا و به اسارت رفتن اهل‌ بیت امام حسین(ع)، ‌امام سجاد(ع) عهده‌دار امامت شده و رهبری کاروان سالار شهیدان را از کربلا به کوفه، از کوفه به شام و در نهایت به مدینه را ایشان بر‌عهده داشتند و ایشان یکی‌از افراد خاصی بودند در زنده نگه‌گهداشتن این واقعه نقش مهم و نقش بسزایی را ایفا کردند.
زنده نگه‌داشتن فرهنگ شهادت و ایثار ازجمله راهبردهای سیاسی امام زین‌‌العابدین(ع) در عصر خفقان امویان بود، بی‌‌شک سخنان بیدارگرانه امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) در عصر اسارت، وجدان‌های خفته امت اسلام را بیدار ساخت و انگیزه‌‌های انتقام‌خواهی و خون‌خواهی از شهیدان کربلا را در نهاد آنان بارور کرد.
امام سجاد(ع) براى آگاهى مردم، اسلوب دعا را به‌کار برد، به‌طورى‌که دعاهاى آن حضرت، رویدادهاى عصر او را تفسیر می‌کند، صحیفه سجادیه که به زبور آل‌محمد مشهور است، اثر بی‌نظیرى است که در جهان اسلام، جز قرآن‌کریم و نهج‌البلاغه، کتابى به این عظمت و ارزش، پدید نیامده که پیوسته مورد توجه بزرگان و علما و مصنفان باشد.دعاهایی که در صحیفه‌سجادیه وجود دارد معارف اسلامی و دینی را در خود دارد و لازم است این دعاها مطالعه شوند.

انتهای پیام